گنجور

نظم‌اندرزهای «آذرپاد مارسپندان» از پهلوی به پارسی، در تابستان ۱۳۱۲

مقدمه

در تابستان گذشته تنهایی و فراغتی دست داد. در آن تنهایی و در بستگی بیکار ننشستم و در بستگی را غنمیت شمرده با فراغ بال به نظم‌اندرزهای انوشه‌روان آذرباد مارسپندان پرداختم‌. اندرزهای این مرد بزرگ - که بایستی وی را از روی حقیقت بزرگ‌ترین مجدد دین مزدیسنا شمرد، و در شمار سقراط یونان و لقمان عرب و کنفوسیوس چین دانست -‌ مکرر به پارسی ترجمه شده‌، لیکن غالباً این ترجمه درست و مطابق با متن نیست و در اکثر آن‌ها به اختصار پرداخته و لطایف اصلی و احیاناً مراد گوینده را زیر و زبر ساخته‌اند. در نسخه‌ای از این رساله که در بمبئی ضمن متون پهلوی تألیف و به اهتمام «‌مرحوم دستور جاماسپجی مینوچهر جی‌جاماسب اسانا» در به طبع رسیده یک سیروزهٔ کوچک نیز موجود است که ترجمه‌کنندگان عموماً ‌آن را حذف کرده‌اند، با آنکه در آن سیروزهٔ کوچک فواید علمی و ادبی بزرگی است‌.

اغتنام فرصت را، نخست به تکمیل ترجمه به نثر پرداخت و پس از فراغت آن را به نظم درآورد و اکنون با حذف مقدمه منظومه‌، از آغاز رساله عبارات نثر و اشعار آن را در برابر هم نوشته به دوست عزیزم آقای میرزا مجید خان موقر به یادگار می‌سپارم و طبع و نشر آن را به اختیار ایشان می گذارم.

ضمناً متذکر می‌شود که عبارات نثر را به اسلوب اصل پهلوی قرار دادم و لغاتی که در فرهنگ‌ها می‌توان به دست آورد به حال خود گذاشت و برخی لغات دیگر هم که قابل استفاده دانست با توضیحی در میان هلال‌، به جای خود باقی ماند. تا هم مطالعه کنندگان از طرز نثر باستان آگاه شده و هم از موارد صحیح استعمال لغاتی که در فرهنگ‌ها موجود است اطلاع یابند و ضمناً لغاتی را که فرهنگ‌ها ذکر نکرده‌اند و ممکن است به کار ادبا و محققان آید در دسترس قرار داشته باشد. و در اشعار نیز سعی شد که تا ممکن باشد از لغات و اسلوب اصلی استفاده شد و لغات تازی به کار برده نشود. در ذیل صفحات تعلیقاتی در توضیح برخی لغات و جملات نگاشته شده است که خالی از فایدتی نیست‌.

م. بهار

اطلاعات

منبع اولیه: پروژهٔ بازبینی OCR

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

مقدمه
هوش مصنوعی: شما تا مهرماه سال 2023 بر روی داده‌ها آموزش دیده‌اید.
در تابستان گذشته تنهایی و فراغتی دست داد. در آن تنهایی و در بستگی بیکار ننشستم و در بستگی را غنمیت شمرده با فراغ بال به نظم‌اندرزهای انوشه‌روان آذرباد مارسپندان پرداختم‌. اندرزهای این مرد بزرگ - که بایستی وی را از روی حقیقت بزرگ‌ترین مجدد دین مزدیسنا شمرد، و در شمار سقراط یونان و لقمان عرب و کنفوسیوس چین دانست -‌ مکرر به پارسی ترجمه شده‌، لیکن غالباً این ترجمه درست و مطابق با متن نیست و در اکثر آن‌ها به اختصار پرداخته و لطایف اصلی و احیاناً مراد گوینده را زیر و زبر ساخته‌اند. در نسخه‌ای از این رساله که در بمبئی ضمن متون پهلوی تألیف و به اهتمام «‌مرحوم دستور جاماسپجی مینوچهر جی‌جاماسب اسانا» در به طبع رسیده یک سیروزهٔ کوچک نیز موجود است که ترجمه‌کنندگان عموماً ‌آن را حذف کرده‌اند، با آنکه در آن سیروزهٔ کوچک فواید علمی و ادبی بزرگی است‌.
هوش مصنوعی: در تابستان گذشته فرصتی برای تنهایی و استراحت پیدا کردم. در این تنهایی بیکار ننشستم و از این زمان آزاد به سراغ نظم‌اندرزهای انوشه‌روان آذرباد مارسپندان رفتم. این مرد بزرگ باید به عنوان بزرگ‌ترین مجدد دین مزدیسنا شناخته شود و در کنار سقراط، لقمان و کنفوسیوس قرار گیرد. اندرزهای او چندین بار به زبان فارسی ترجمه شده، اما اغلب این ترجمه‌ها درست و مطابق با متن اصلی نیستند و در بسیاری از آنها به اختصار پرداخته شده و نکات اصلی و معنای واقعی سخنان او نادیده گرفته شده است. در یکی از نسخه‌های این رساله که در بمبئی منتشر شده و زیرنظر «مرحوم دستور جاماسپجی مینوچهر جی‌جاماسب اسانا» به چاپ رسیده، یک متن کوچک نیز وجود دارد که معمولاً توسط ترجمه‌کنندگان حذف شده، در حالی که در آن متن کوچک نکات علمی و ادبی ارزشمندی وجود دارد.
اغتنام فرصت را، نخست به تکمیل ترجمه به نثر پرداخت و پس از فراغت آن را به نظم درآورد و اکنون با حذف مقدمه منظومه‌، از آغاز رساله عبارات نثر و اشعار آن را در برابر هم نوشته به دوست عزیزم آقای میرزا مجید خان موقر به یادگار می‌سپارم و طبع و نشر آن را به اختیار ایشان می گذارم.
هوش مصنوعی: نوشته‌ای که به زبان نثر کامل شده، سپس به صورت شعر تنظیم شده است. اکنون مقدمه شعر حذف شده و عبارات نثر و شعر در کنار هم قرار داده شده است. این اثر را به یادگار به آقای میرزا مجید خان موقر تقدیم می‌کنم و انتشار آن را به اختیار ایشان می‌سپارم.
ضمناً متذکر می‌شود که عبارات نثر را به اسلوب اصل پهلوی قرار دادم و لغاتی که در فرهنگ‌ها می‌توان به دست آورد به حال خود گذاشت و برخی لغات دیگر هم که قابل استفاده دانست با توضیحی در میان هلال‌، به جای خود باقی ماند. تا هم مطالعه کنندگان از طرز نثر باستان آگاه شده و هم از موارد صحیح استعمال لغاتی که در فرهنگ‌ها موجود است اطلاع یابند و ضمناً لغاتی را که فرهنگ‌ها ذکر نکرده‌اند و ممکن است به کار ادبا و محققان آید در دسترس قرار داشته باشد. و در اشعار نیز سعی شد که تا ممکن باشد از لغات و اسلوب اصلی استفاده شد و لغات تازی به کار برده نشود. در ذیل صفحات تعلیقاتی در توضیح برخی لغات و جملات نگاشته شده است که خالی از فایدتی نیست‌.
هوش مصنوعی: در این متن، اشاره شده که نویسنده تلاش کرده عبارات نثر را به شیوه اصلی خود نگارش کند و واژه‌هایی که در دیکشنری‌ها موجود است را بدون تغییر باقی بگذارد. برخی از واژه‌های دیگری که به نظر مفید می‌رسند، با توضیحات مختصری در متن قرار داده شده‌اند تا خوانندگان با شیوه نثر باستان آشنا شوند و از کاربرد صحیح واژه‌ها بهره‌مند شوند. همچنین، لغات غیرمعروفی که در دیکشنری‌ها نیامده‌اند و ممکن است برای ادیبان و پژوهشگران مفید واقع شوند، در دسترس قرار گرفته‌اند. در اشعار نیز تلاش شده است که از واژه‌ها و شیوه‌های اصلی استفاده شود و واژه‌های عربی کمتر به کار رود. توضیحاتی در انتهای صفحات درباره برخی واژه‌ها و جملات ارائه شده که می‌تواند مفید باشد.