گنجور

شمارهٔ ۱۷۰ - آرزوی محال

گر به آزادی زبان بودی
کار آزادگان روان بودی
وگر این سفلگی سخن گفتی
مردم سفله بی‌نشان بودی
چه شدی فضل اگر بدی ارزان
چه شدی جهل اگر گران بودی
چه شدی گر حقایق پنهان
بر خلق جهان عیان بودی
تا که نادان ز جهل و تیره‌ دلیش
شرمگین پیش این و آن بودی
چه شدی گر دل خردمندان
ایمن از محنت زمان بودی
گر ز دانش کسی بلند شدی
سر دانا بر آسمان بودی
وگر آزادگی فزودی عمر
مرد آزاده جاودان بودی
کاش اخلاق خلق را هر سال
پرسش و فحص و امتحان بودی
آن که را خوی خوب راهبر است
به کفش سر خط امان بودی
وان که را خوی بد سرشته به طبع
بر جبینش یکی نشان بودی
کاش نفس پلید بهتان‌بند
چون سگان از پی‌ش دوان بودی
یا ستمکاره بر مثال گراز
رُسته دونابش از دهان بودی

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: قطعه
منبع اولیه: پروژهٔ بازبینی OCR

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

گر به آزادی زبان بودی
کار آزادگان روان بودی
هوش مصنوعی: اگر زبان آزاد بود، کار آزادگان نیز به آسانی انجام می‌شد.
وگر این سفلگی سخن گفتی
مردم سفله بی‌نشان بودی
هوش مصنوعی: اگر در مورد موضوعات پایین و بی‌ارزش سخن بگویی، مردم بی‌ارزش و پست تو را نادیده می‌گیرند و به تو توجهی نخواهند کرد.
چه شدی فضل اگر بدی ارزان
چه شدی جهل اگر گران بودی
هوش مصنوعی: اگر علم و دانش تو بی‌ارزش باشد، چه فایده‌ای دارد؟ و اگر نادانی و جهالت در تو گران‌بهاتر باشد، چه سودی دارد؟
چه شدی گر حقایق پنهان
بر خلق جهان عیان بودی
هوش مصنوعی: اگر واقعیت‌های پنهان برای مردم جهان روشن و مشخص می‌شد، چه اتفاقی برای تو می‌افتاد؟
تا که نادان ز جهل و تیره‌ دلیش
شرمگین پیش این و آن بودی
هوش مصنوعی: تا وقتی که نادان به خاطر جهل و دل تیره‌اش شرمنده و خجالت‌زده در مقابل دیگران باشد.
چه شدی گر دل خردمندان
ایمن از محنت زمان بودی
هوش مصنوعی: چه بر سرت آمد که اگر دل خردمندان از مشکلات زمان در امان بود، تو در این وضعیت هستی؟
گر ز دانش کسی بلند شدی
سر دانا بر آسمان بودی
هوش مصنوعی: اگر کسی به واسطه دانش خود به مقام و بزرگی برسد، نشان می‌دهد که او به اندازه‌ای دانا است که می‌تواند سرش را به آسمان برساند.
وگر آزادگی فزودی عمر
مرد آزاده جاودان بودی
هوش مصنوعی: اگر روح آزادگی در انسان بیشتر باشد، عمر او مانند عمر مردان آزاده، برای همیشه و جاودانه خواهد بود.
کاش اخلاق خلق را هر سال
پرسش و فحص و امتحان بودی
هوش مصنوعی: کاش هر سال، ما به بررسی و ارزیابی رفتار و اخلاق مردم می‌پرداختیم.
آن که را خوی خوب راهبر است
به کفش سر خط امان بودی
هوش مصنوعی: کسی که خوبی و فضیلت او را هدایت می‌کند، به راحتی می‌تواند از خطرات و چالش‌ها عبور کند و در امان بماند.
وان که را خوی بد سرشته به طبع
بر جبینش یکی نشان بودی
هوش مصنوعی: کسی که به طور طبیعی دارای خوی و رفتار بدی باشد، نشانه‌ای از آن در چهره‌اش نمایان است.
کاش نفس پلید بهتان‌بند
چون سگان از پی‌ش دوان بودی
هوش مصنوعی: ای کاش زبان دروغ و تهمت مانند سگی که از پشت سر به کسی حمله می‌کند، همیشه در پی آن بود.
یا ستمکاره بر مثال گراز
رُسته دونابش از دهان بودی
هوش مصنوعی: تو ای ستمکار، همچون گرازی که از دهنش آبی نمی‌ریزد، در رذالت و پستی قرار داری.

خوانش ها

شمارهٔ ۱۷۰ - آرزوی محال به خوانش عندلیب

حاشیه ها

1397/12/04 19:03
داریوش ابونصری

درست این مصرع بشکل زیر است
.
چه شدی جهل اگر گران بودی