بخش ۸ - الحكایة و التمثیل
سجدهٔ میکرد ابلیس لعین
گفت عیسی در چه کاری این چنین
گفت من بیش از همه عمری دراز
سجده عادت کرده ام زانگاه باز
عادتم گشتست این زان میکنم
گرهمه سجده ست تاوان میکنم
عیسی مریم بدو گفت ای سقط
می ندانی هیچ و ره کردی غلط
تو یقین میدان که اندر راه او
نیست عادت لایق درگاه او
هرچه از عادت رود در روزگار
نیست آن را با حقیقت هیچ کار
وقف ابلیس است دنیا سر بسر
تو ازو میباز دزدی در بدر
هر که از ابلیس دزدد مال او
خود توان دانست فردا حال او
گر رود ابلیس از بازارها
کی رود بازارها را کارها
زانکه دنیا سر بسر بازار اوست
بیشتر بیع و شری از کار اوست
اوست مه بازار هر بازار و بس
کار دنیا نیست بی او یک نفس
بخش ۷ - الحكایة و التمثیل: بود مجنونی بدست آئینهٔبخش ۹ - الحكایة و التمثیل: گفت یک روزی سلیمان کای اله
اطلاعات
وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانه تصوف
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
سجدهٔ میکرد ابلیس لعین
گفت عیسی در چه کاری این چنین
هوش مصنوعی: شیطان لعنتی در حال سجده بود و گفت: ای عیسی، تو در چه کاری اینگونه مشغول هستی؟
گفت من بیش از همه عمری دراز
سجده عادت کرده ام زانگاه باز
هوش مصنوعی: او گفت که من بیشتر از هر کسی در سجده کردن عادت کردهام، اما اکنون دوباره به حالت اول برگشتهام.
عادتم گشتست این زان میکنم
گرهمه سجده ست تاوان میکنم
هوش مصنوعی: عادت من شده است که اگر همه عالم هم سجده کنند، من نیز تاوان خود را میپردازم.
عیسی مریم بدو گفت ای سقط
می ندانی هیچ و ره کردی غلط
هوش مصنوعی: مریم، به عیسی گفت: ای کودک، تو که هنوز هیچ چیز نمیدانی و راه را اشتباه رفتهای.
تو یقین میدان که اندر راه او
نیست عادت لایق درگاه او
هوش مصنوعی: تو خوب میدانی که در مسیر او، عادتهای معمول نمیتوانند دربارش جایگاهی داشته باشند.
هرچه از عادت رود در روزگار
نیست آن را با حقیقت هیچ کار
هوش مصنوعی: هر چیزی که از عادتها و رویههای رایج در زمان خود فاصله بگیرد، به هیچوجه نمیتواند به حقیقت و واقعیت تبدیل شود.
وقف ابلیس است دنیا سر بسر
تو ازو میباز دزدی در بدر
هوش مصنوعی: دنیا تماماً به شیطان تعلق دارد، پس از او دوری کن و فریبش را نخور.
هر که از ابلیس دزدد مال او
خود توان دانست فردا حال او
هوش مصنوعی: هر کسی که از ابلیس چیزی بدزدد، خودش میتواند فردا حامی او باشد و از حالش باخبر شود.
گر رود ابلیس از بازارها
کی رود بازارها را کارها
هوش مصنوعی: اگر ابلیس از بازارها برود، کارها در بازارها چگونه انجام خواهند شد؟
زانکه دنیا سر بسر بازار اوست
بیشتر بیع و شری از کار اوست
هوش مصنوعی: چون دنیا به طور کلی محل تجارت و معامله است، بیشتر کارها به خرید و فروش مربوط میشود.
اوست مه بازار هر بازار و بس
کار دنیا نیست بی او یک نفس
هوش مصنوعی: او همانند خورشید در بازارها درخشان است و بدون وجود او، حتی یک لحظه هم کارهای دنیا پیش نمیرود.