گنجور

شمارهٔ ۱۴۵

دردسر می دهدم رنج خمار ای ساقی
پای نه پیش و بزن دست به کار ای ساقی
پی خونم سپه انگیخته گردون به فراز
کردم از ساغر و پیمانه حصار ای ساقی
بزم شد وادی ایمن و گرت آتش طور
باید از باده بر افروز عذار ای ساقی
ماه کنعان می و زندان خم، من چون یعقوب
قاصد مصر تو بوئی به من آر ای ساقی
باده بذر است و تو دهقان و قدح نوشان خاک
تخم جز بر به دل خاک مکار ای ساقی
غم غبار است و دل آئینه و صیقل صهبا
خیز و بزدایم ازآئینه غبار ای ساقی
می خدنگ است و صراحی است کمان بستان دشت
تو شکارافکن و یغماست شکار ای ساقی

اطلاعات

وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

دردسر می دهدم رنج خمار ای ساقی
پای نه پیش و بزن دست به کار ای ساقی
هوش مصنوعی: ای ساقی، برایم دردسر و رنجی به همراه می‌آوردی که همانا نشانه خمار و بی‌حالی من است. حالا وقت آن است که اقدام کنی و دست به کار شوی.
پی خونم سپه انگیخته گردون به فراز
کردم از ساغر و پیمانه حصار ای ساقی
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر خون من به جنگ آماده شده است. من از ساغر و پیمانه، حصاری را به دور خود ایجاد کرده‌ام، ای ساقی.
بزم شد وادی ایمن و گرت آتش طور
باید از باده بر افروز عذار ای ساقی
هوش مصنوعی: در میهمانی که دنیای امن و آرامش است، اگر می‌خواهی آتش عشق را شعله‌ور کنی، با نوشیدنی‌ات بر چهره‌ام نور و زیبایی بده، ای ساقی.
ماه کنعان می و زندان خم، من چون یعقوب
قاصد مصر تو بوئی به من آر ای ساقی
هوش مصنوعی: ماه درخشان چهره‌ات مانند کنعان است و می‌خانه در حالت زندانی و خمیده‌اش تشبیه شده است. من مانند یعقوب که در جستجوی خبر از فرزندش در مصر بود، در انتظار بوی تو هستم. ای ساقی، بوی عطرت را به من برسان!
باده بذر است و تو دهقان و قدح نوشان خاک
تخم جز بر به دل خاک مکار ای ساقی
هوش مصنوعی: نوشیدنی مانند دانه‌ای است و تو کشاورز آن، پس زمانی که می‌نوشی از خاک دلی کشت نکن و دست از فریب و نیرنگ بردار ای ساقی.
غم غبار است و دل آئینه و صیقل صهبا
خیز و بزدایم ازآئینه غبار ای ساقی
هوش مصنوعی: غم مثل غباری است که بر روی دل نشسته و دل، همچون آئینه‌ای است که باید تمیز شود. ای ساقی، برخیز و غبار را از آئینه پاک کن تا درخشش آن دوباره نمایان شود.
می خدنگ است و صراحی است کمان بستان دشت
تو شکارافکن و یغماست شکار ای ساقی
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی‌های دلپذیر و جذاب طبیعت و لذت‌های زندگی می‌پردازد. در آن به ستاره‌های براق و دلربا اشاره شده که می‌تواند دل را به شوق آورد. همچنین دعوت به لذت بردن از می، شوخی و شادی و جشن و انس را می‌نماید. شاعر با استفاده از تصاویر زنده و نمادین، حس زندگی و نشاط را به تصویر کشیده و به مخاطب می‌گوید که از زیبایی‌ها و لحظات خوش زندگی بهره‌برداری کند.