شمارهٔ ۴ - فضل خداوندی
صلوه این نیست ای مرد مصلی!
که گاهی خم شوی گاهی شوی راست
نمازت را حضور قلب باید
نماز بی حضور قلب بیجاست
تو خود گویی ستون دین نماز است
عمارت بی ستون سست است و بی پاست
به ظاهر گرچه مشغول نمازی
ولیکن باطن قلبت دگر جاست
تنت فعلش قیام است و قعود است
دلت گاهی به یثرب، گه به بطحاست
تو خود مشغول افعال نمازی
دلت در فکر کار و بار دنیاست
زبان مشغول ذکر حمد و سوره است
دلت سیاره کوه و دشت و صحرا است
تو قلب خود نمی بینی ولیکن
خدا از باطن قلب تو آگاست
ستادستی به پیش کردگاری
که او بینندهٔ پنهان و پیداست
تو با بیچون خدایی روبرویی
که از هر عیبی و نقصی مبراست
خداوندی که علام الغیوب است
اگرچه بی نیاز از طاعت ماست
ولیکن بندگی کردن نه این است
طریق طاعت یزدان نه این هاست
دل خود با خدا مشغول می دار
که او در کارها دانا و بیناست
تو را داده است ایزد مال و دولت
دلت آسوده و عیشت مهیاست
به هر روزی تو را روزی رسان است
رساند روزی ات را بی کم و کاست
چنین روزی رسان مهربان را
خلاف بندگی کردن نه زیباست
به کار آخرت ثابت قدم باش
تو را کاسباب دنیایی مهیاست
برای آخرت بردار توشه
که دنیایت همین امروز و فرداست
اگر فضل خداوندی نباشد
جهنم، جاودانی منزل ماست
شمارهٔ ۳ - بنای عدل: الا ای پای بند مال دنیا!شمارهٔ ۵ - آرزوی وصل: راهی ست پر خطر ره عشق تو ای نگار!
اطلاعات
وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
قالب شعری: قطعه
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
صلوه این نیست ای مرد مصلی!
که گاهی خم شوی گاهی شوی راست
هوش مصنوعی: این درست نیست که بخواهی با گاه خم شدن و گاه راست ایستادن، نماز را به جا آوری. معنای عمیقتری در این جمله نهفته است که بر توجه و ثبات در انجام کارها تأکید دارد.
نمازت را حضور قلب باید
نماز بی حضور قلب بیجاست
هوش مصنوعی: نمازت باید با توجه و تمرکز قلبی برگزار شود؛ زیرا نماز بدون این حالت، ارزشی ندارد.
تو خود گویی ستون دین نماز است
عمارت بی ستون سست است و بی پاست
هوش مصنوعی: تو میگویی که نماز اساس دین است و بدون آن، دین مثل بنایی است که ستونهایش را ندارد و بیثبات و ناقص خواهد بود.
به ظاهر گرچه مشغول نمازی
ولیکن باطن قلبت دگر جاست
هوش مصنوعی: اگرچه ظاهراً در حال نماز و عبادت هستی، اما در حقیقت قلبت در جای دیگری مشغول است.
تنت فعلش قیام است و قعود است
دلت گاهی به یثرب، گه به بطحاست
هوش مصنوعی: بدن تو در حالتهای ایستاده و نشسته مشغول عمل است، اما دل تو گاهی به مدینه (یثرب) و گاهی به دشت مکه (بطحا) میاندیشد.
تو خود مشغول افعال نمازی
دلت در فکر کار و بار دنیاست
هوش مصنوعی: تو مشغول انجام عبادت و نماز هستی، اما قلبت درگیر مسائل و دغدغههای دنیوی است.
زبان مشغول ذکر حمد و سوره است
دلت سیاره کوه و دشت و صحرا است
هوش مصنوعی: زبان در حال تقدیس و ستایش خداوند است، اما درون دل تو از عالم کوهها و دشتها و بیابانها پر است.
تو قلب خود نمی بینی ولیکن
خدا از باطن قلب تو آگاست
هوش مصنوعی: تو نمیتوانی آنچه در دل خود هست را به راحتی ببینی، اما خداوند از آنچه در دل تو میگذرد کاملاً مطلع است.
ستادستی به پیش کردگاری
که او بینندهٔ پنهان و پیداست
هوش مصنوعی: دستی به سوی کاری گذاشت که آن کار، هم در خفا و هم در روشنایی، توسط ناظری دیده میشود.
تو با بیچون خدایی روبرویی
که از هر عیبی و نقصی مبراست
هوش مصنوعی: تو با خداوندی مواجه هستی که هیچ نقص و عیبی ندارد و کاملاً بینیاز است.
خداوندی که علام الغیوب است
اگرچه بی نیاز از طاعت ماست
هوش مصنوعی: خداوندی که خبر از همه چیز دارد، هرچند به عبادت و اطاعت ما نیازی ندارد.
ولیکن بندگی کردن نه این است
طریق طاعت یزدان نه این هاست
هوش مصنوعی: اما بندگی واقعی این نیست که تنها به ظواهر و اعمال بپردازیم؛ طریقی که باید در پیش گرفت، فراتر از اینهاست و در خدمت به خداوند، عمق بیشتری دارد.
دل خود با خدا مشغول می دار
که او در کارها دانا و بیناست
هوش مصنوعی: دل خود را به یاد خدا مشغول کن، زیرا او به همه امور آگاه و بصیر است.
تو را داده است ایزد مال و دولت
دلت آسوده و عیشت مهیاست
هوش مصنوعی: خداوند به تو ثروت و کامیابی عطا کرده است، بنابراین دل تو آرام است و زندگیات پر از لذت و خوشی است.
به هر روزی تو را روزی رسان است
رساند روزی ات را بی کم و کاست
هوش مصنوعی: هر روز برای تو روزیای فراهم میآید که بدون نقص و کم و کاستی به تو میرسد.
چنین روزی رسان مهربان را
خلاف بندگی کردن نه زیباست
هوش مصنوعی: در چنین روزی، نافرمانی از کسی که به ما لطف میکند، کار شایستهای نیست.
به کار آخرت ثابت قدم باش
تو را کاسباب دنیایی مهیاست
هوش مصنوعی: در امور آخرت ثابت و محکم قدم بردار، چرا که وسایل و امکانات دنیایی برای تو فراهم است.
برای آخرت بردار توشه
که دنیایت همین امروز و فرداست
هوش مصنوعی: برای زندگی پس از مرگ، خودت آماده شو و اشیاء ضروری را جمعآوری کن؛ زیرا زندگی دنیایی تو فقط به امروز و فردا محدود است.
اگر فضل خداوندی نباشد
جهنم، جاودانی منزل ماست
هوش مصنوعی: اگر رحمت و لطف خداوند نباشد، جهنم برای ما مکانی دائمی خواهد بود.