گنجور

شمارهٔ ۲۹۳

خیال دام و قفس انتظار آزادی است
به خون خویش تپیدن شکار آزادی است
شکار تشنه لبم جان فدای صیادی
که دام حلقه او چشمه سار آزادی است
تپیدن دل و باد بهار و شوق سفر
هزار عقده باطل به کار آزادی است
کدام عقده گشاید به ناخن پرواز
گره به کار زدن پود و تار آزادی است
چگونه وحشی دام تو را شکار کند
به دام خویش فتادن شکار آزادی است
نفس کشیدنش از راه می برد بیرون
غبار دشت هوس شرمسار آزادی است
چو دل تپید به پرواز می کشد سر و کار
محبت آینه روزگار آزادی است
هوس گداخته گردش به باد هم نرود
کسی که خوار وفا گشت خوار آزادی است
تبسم گل بعد از بهار شوخ تر است
تسلی دل خجلت شعار آزادی است
ز باغ حسن نچیدی گلی چه می دانی
که صیدگاه محبت حصار آزادی است
اسیر و الفت دیرینه گرفتاری
ز دام هر که گریزد غبار آزادی است

اطلاعات

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

خیال دام و قفس انتظار آزادی است
به خون خویش تپیدن شکار آزادی است
هوش مصنوعی: آرزو و امید به آزادی همچون دام و قفسی است که انسان را در انتظار نگه می‌دارد و برای دستیابی به آن باید بهای سنگینی پرداخت کرد. آزادی، به نوعی، با تلاش و فداکاری به دست می‌آید.
شکار تشنه لبم جان فدای صیادی
که دام حلقه او چشمه سار آزادی است
هوش مصنوعی: من به دنبال آزادی‌ام و جانم را فدای کسی می‌کنم که با ترفندهایش به من کمک می‌کند تا به این آزادی دست پیدا کنم.
تپیدن دل و باد بهار و شوق سفر
هزار عقده باطل به کار آزادی است
هوش مصنوعی: دل تپش می‌زند، نسیم بهاری می‌وزد و اشتیاق سفر در دل ایجاد شده است، اما در این میان، هزاران نگرانی و مشکل غیرضروری وجود دارد که مانع از آزادی و رهایی می‌شود.
کدام عقده گشاید به ناخن پرواز
گره به کار زدن پود و تار آزادی است
هوش مصنوعی: کدام مشکل را می‌توان با تلاش و کوشش حل کرد؟ آزادی مانند بافتن و کار کردن با تار و پود است.
چگونه وحشی دام تو را شکار کند
به دام خویش فتادن شکار آزادی است
هوش مصنوعی: چطور می‌تواند وحشی در دام تو بیفتد؟ گرفتار شدن در دام خود، یعنی از آزادی دور شدن.
نفس کشیدنش از راه می برد بیرون
غبار دشت هوس شرمسار آزادی است
هوش مصنوعی: هوا به خاطر نفس کشیدن او از بین می‌رود و غبار وجود هوس، شرمنده آزادی را به تصویر می‌کشد.
چو دل تپید به پرواز می کشد سر و کار
محبت آینه روزگار آزادی است
هوش مصنوعی: وقتی دل به تپش می‌افتد، برای رسیدن به عشق و آزادی تلاش می‌کند و این حرکات نشان‌دهنده‌ی ارتباط با واقعیت‌های زودگذر زندگی است.
هوس گداخته گردش به باد هم نرود
کسی که خوار وفا گشت خوار آزادی است
هوش مصنوعی: آرزوی آزادی و خوشبختی هرگز به باد نمی‌رود، حتی اگر کسی به خاطر بی‌وفایی تحقیر شده باشد. چنین فردی همچنان در تلاش برای رسیدن به آمال و آرزوهایش خواهد بود.
تبسم گل بعد از بهار شوخ تر است
تسلی دل خجلت شعار آزادی است
هوش مصنوعی: پس از بهار، لبخند گل زیباتر و دلپذیرتر می‌شود و تسکینی برای دل‌هایی که از خجالت رنج می‌برند، شعاری برای آزادی به شمار می‌رود.
ز باغ حسن نچیدی گلی چه می دانی
که صیدگاه محبت حصار آزادی است
هوش مصنوعی: اگر از زیبایی‌ها و محبت‌ها بهره‌ای نگیری، نمی‌توانی متوجه شوی که عشق و محبت، فضایی آزاد و دل‌نشین ایجاد می‌کند.
اسیر و الفت دیرینه گرفتاری
ز دام هر که گریزد غبار آزادی است
هوش مصنوعی: هر کسی که از مشکلات و چنگال گرفتار کننده زندگی فرار کند، در واقع با مشکلات دیگری روبرو می‌شود. آزادی همیشه با خود چالش‌ها و غبارهایی به همراه دارد.