گنجور

شمارهٔ ۱۹۵

پرواز هوای تو که بال و پر شمع است
گلدسته شوخی است که زیب سر شمع است
پرواز شرر شبنم و افروختگی گل
امشب ز رخت سیر چمن در سر شمع است
امشب که تو ساقی شده ای شمع بخندد
می شبنم گلزار دماغ پر شمع است؟
برخیز به یکباره که گل رنگ ببازد
صبح است خرام تو که غارتگر شمع است؟
خورشید ز گلبازی حسنت چکد امشب
پروانه سراسیمه نیلوفر شمع ا ست
بیتابی پروانه بود ناله بلبل
پر نیست که یکرنگی گل ساغر شمع است؟
یکرنگی عاشق چه بهاری که ندارد
خاکستر پروانه ما محشر شمع است
خود عاشق شرم خود و بدنام دل ما
پروانه همین حسن حیا پرور شمع است
سرگرم وفا خانه به دوش دل بیدار
آسودگی خواب عدم بستر شمع است
نیرنگ محبت چقدر شوخ برآید
در بزم اسیر تو چها در سر شمع است

اطلاعات

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

پرواز هوای تو که بال و پر شمع است
گلدسته شوخی است که زیب سر شمع است
هوش مصنوعی: پرواز احساس تو همچون بال و پر شمع است و گلدسته‌ای که زیبایی سر شمع را به نمایش می‌گذارد.
پرواز شرر شبنم و افروختگی گل
امشب ز رخت سیر چمن در سر شمع است
هوش مصنوعی: امشب پرواز قطرات شبنم و زیبایی گل به خاطر چهره روشن چمن شبیه به شعله شمع است.
امشب که تو ساقی شده ای شمع بخندد
می شبنم گلزار دماغ پر شمع است؟
هوش مصنوعی: امشب که تو به عنوان ساقی ظاهر شده‌ای، شمعی که در شب می‌درخشد، خندان است؛ آیا بوی گل‌ها باعث خوشحالی تو نمی‌شود؟
برخیز به یکباره که گل رنگ ببازد
صبح است خرام تو که غارتگر شمع است؟
هوش مصنوعی: بیدار شو به یکباره، زیرا صبح فرا رسیده و گل‌ها رنگ خود را از دست می‌دهند. آیا تو با حرکات دلربایت، شعله شمع را خاموش می‌کنی؟
خورشید ز گلبازی حسنت چکد امشب
پروانه سراسیمه نیلوفر شمع ا ست
هوش مصنوعی: امشب با زیبایی تو، مانند پرتوهای خورشید، شمعی روشن خواهد شد و پروانه‌ها به شوق نیلوفرها به پرواز درمی‌آیند.
بیتابی پروانه بود ناله بلبل
پر نیست که یکرنگی گل ساغر شمع است؟
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق و عاشقانه اشاره دارد. پروانه به دنبال عشق و زیبایی است و بلبل در ناله‌هایش حسرت می‌خورد. در این میان، یکرنگی گل مانند ساغری است که شمع روشنایی آن را نمایان می‌کند. این مفهوم به تضاد بین عشق و زیبایی در دنیای احساسات پرداخته و به جستجوی معنا و حضور عشق در زندگی اشاره دارد.
یکرنگی عاشق چه بهاری که ندارد
خاکستر پروانه ما محشر شمع است
هوش مصنوعی: عشق واقعی، مانند بهاری زیبا نیست؛ زیرا حتی زیبایی پروانه نیز می‌تواند به خاکستر تبدیل شود. عشق ما، همچون شمعی در محشر، درخشان و پرنور است.
خود عاشق شرم خود و بدنام دل ما
پروانه همین حسن حیا پرور شمع است
هوش مصنوعی: عشق باعث شده است که خود را شرمنده و دل ما را بدنام کند. این زیبایی و حیا به مانند شمعی است که پروانه را به سمت خود جذب می‌کند.
سرگرم وفا خانه به دوش دل بیدار
آسودگی خواب عدم بستر شمع است
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده است که در عشق و وفا، دل بیدار و هوشمند به آرامش و آسایش دست پیدا نمی‌کند. نداشتن خواب و عدم امید به آینده، مانند بستری است که شمعی در آن روشن است و این بی‌خبری و تنهایی را می‌سازد. به نوعی، نشان‌دهنده‌ی نوعی غم و اندوه وجودی است که در دل عاشق وجود دارد.
نیرنگ محبت چقدر شوخ برآید
در بزم اسیر تو چها در سر شمع است
هوش مصنوعی: نیرنگ عشق چقدر در جشن و شادی تو بازیگوشی می‌کند، در حالی که شمع چه افکار و احساساتی در دل دارد.