گنجور

بخش ۵ - فی اعجاز القرآن

اول اعجاز خلق هر دو جهان
کرد ایزد به جملۀ قرآن
چونکه عاجز شدند «لایأتون»
گشت نازل ز حضرت بیچون
بعد از آن امتحان به «عشر سور»
کرد با جمله خلق بار دگر
باز عاجز شدند با که و مه
گفت «فأتو بسورة مثله»
نص «لن تفعلوا» بیامد باز
به حدیثی تمام کرد اعجاز
با وفور دواعی ایشان
سوی ابطال معجز قرآن
همه از عاجزی فرو ماندند
لوح «لم تفعلوا» فرو خواندند
هر حدیثی از اوست بی مانند
معجزاتش نگر که باشد چند
معنیش خود برون ز حصر و عدد
«نفدالبحر قبل ان تنفد»

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

اول اعجاز خلق هر دو جهان
کرد ایزد به جملۀ قرآن
هوش مصنوعی: در ابتدا، خداوند به واسطه قرآن، عظمت و شگفتی آفرینش دو جهان را به نمایش گذاشت.
چونکه عاجز شدند «لایأتون»
گشت نازل ز حضرت بیچون
هوش مصنوعی: وقتی که آنها از آوردن دلایل و شواهد عاجز شدند، نیرنگی از سوی خدای بی‌انتها نازل شد.
بعد از آن امتحان به «عشر سور»
کرد با جمله خلق بار دگر
هوش مصنوعی: پس از آن آزمایش، او باز هم با همه مخلوقات، به نوعی تازه مشغول شد.
باز عاجز شدند با که و مه
گفت «فأتو بسورة مثله»
هوش مصنوعی: آن‌ها دوباره ناتوان شدند و با چه کسی و با کدام ماه (درواقع شکوه و جلال) رو به‌رو شدند که فرمود: «پس بیایید مشابهی مانند این (قرآن) بیاورید».
نص «لن تفعلوا» بیامد باز
به حدیثی تمام کرد اعجاز
هوش مصنوعی: خداوند در این آیه به صراحت می‌فرماید که شما نمی‌توانید در برابر اراده و حکم او اقدام کنید، و این موضوع به وضوح نشان‌دهنده قدرت و عظمت الهی است.
با وفور دواعی ایشان
سوی ابطال معجز قرآن
هوش مصنوعی: با وجود دلایل و نشانه‌های بسیار، آنان همچنان سعی دارند معجزه قرآن را نادرست و باطل نشان دهند.
همه از عاجزی فرو ماندند
لوح «لم تفعلوا» فرو خواندند
هوش مصنوعی: همه از ناتوانی و کم‌قدرتی خود ماندند و روایت از آن حقیقت را که هیچ‌گاه عملی نکرده‌اند، شنیدند.
هر حدیثی از اوست بی مانند
معجزاتش نگر که باشد چند
هوش مصنوعی: هر کلامی که از او صادر می‌شود، بی‌نظیر است؛ به معجزاتش نگاه کن و ببین که چندتا از آنها وجود دارد.
معنیش خود برون ز حصر و عدد
«نفدالبحر قبل ان تنفد»
هوش مصنوعی: به معنای این جمله می‌توان گفت: "پیش از آنکه زندگی و زمان به پایان برسد، از محدودیت‌ها و شمارش‌ها فراتر بروید."