گنجور

بخش ۵ - حکایت

گفت بابا فرج که بد خود نیست
وانچه بد دیده‌​ای تو آن بد نیست
احمقی دید کافری قتال
کرد از خیر او ز پیر سؤال
گفت هست اندر او دو خیر نهان
که نبی و ولی ندارد آن
قاتلش غازی است در ره دین
باز مقتول او شهید گزین
نظر پاک این چنین بیند
نازنین جمله نازنین بیند
این چنین دیده​‌اند درویشان
ای دریغا ز صحبت ایشان
نیک خواهی نه در بداندیشی است
عیب جوئی خلاف درویشی است
از حکیم ای عزیز بد ناید
هرچه او کرد آنچنان باید
شر اندک ز بهر خیر کثیر
خیر بسیاردان تو در تدبیر

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

گفت بابا فرج که بد خود نیست
وانچه بد دیده‌​ای تو آن بد نیست
هوش مصنوعی: فرج گفت: پدر، هیچ چیز بد نیست. آنچه تو بد می‌بینی، در واقع بد نیست.
احمقی دید کافری قتال
کرد از خیر او ز پیر سؤال
هوش مصنوعی: احمق پیرمردی را دید که در جنگ با کافری مشغول است و از او پرسید که آیا باید به این کار ادامه دهد یا خیر.
گفت هست اندر او دو خیر نهان
که نبی و ولی ندارد آن
هوش مصنوعی: در این بیت به این نکته اشاره می‌شود که در درون انسان دو نوع نیکی و خوبی نهفته است، اما پیامبر و ولی به تنهایی قادر به درک و انتقال این نیکی‌ها نیستند.
قاتلش غازی است در ره دین
باز مقتول او شهید گزین
هوش مصنوعی: کسی که او را کشته، جهادگری است که در راه دین می‌جنگد و بنابراین، کشته‌ی او یک شهید منتخب است.
نظر پاک این چنین بیند
نازنین جمله نازنین بیند
هوش مصنوعی: شخصی با نگاهی خالص و بی‌غش، می‌تواند زیبایی‌ها و نیکی‌های دیگران را به روشنی ببیند و همه را نازنین و دوست‌داشتنی احساس کند.
این چنین دیده​‌اند درویشان
ای دریغا ز صحبت ایشان
هوش مصنوعی: در میان درویشان، چنین دیده شده است که ای کاش از صحبت آن‌ها برخوردار بودیم.
نیک خواهی نه در بداندیشی است
عیب جوئی خلاف درویشی است
هوش مصنوعی: سزاوار نیست که برای خیرخواهی به عیب‌جویی و بداندیشی روی بیاوریم، زیرا این رفتار با روح درویشی و نیکوخواهی همخوانی ندارد.
از حکیم ای عزیز بد ناید
هرچه او کرد آنچنان باید
هوش مصنوعی: از حکیم هیچ چیزی بر نمی‌آید که بر وفق مصلحت نباشد، هر کاری که او انجام دهد، درست و به جاست.
شر اندک ز بهر خیر کثیر
خیر بسیاردان تو در تدبیر
هوش مصنوعی: اگر چه شر و ضرری کوچک وجود دارد، اما به خاطر خیر و نیکی بسیار زیادی که به دست می‌آید، این ضرر کوچک ارزش پذیرش دارد. تو باید در کارهایت با تدبیر و عقلانیت عمل کنی.