بخش ۵ - حکایت
گفت بابا فرج که بد خود نیست
وانچه بد دیدهای تو آن بد نیست
احمقی دید کافری قتال
کرد از خیر او ز پیر سؤال
گفت هست اندر او دو خیر نهان
که نبی و ولی ندارد آن
قاتلش غازی است در ره دین
باز مقتول او شهید گزین
نظر پاک این چنین بیند
نازنین جمله نازنین بیند
این چنین دیدهاند درویشان
ای دریغا ز صحبت ایشان
نیک خواهی نه در بداندیشی است
عیب جوئی خلاف درویشی است
از حکیم ای عزیز بد ناید
هرچه او کرد آنچنان باید
شر اندک ز بهر خیر کثیر
خیر بسیاردان تو در تدبیر
اطلاعات
وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
گفت بابا فرج که بد خود نیست
وانچه بد دیدهای تو آن بد نیست
هوش مصنوعی: فرج گفت: پدر، هیچ چیز بد نیست. آنچه تو بد میبینی، در واقع بد نیست.
احمقی دید کافری قتال
کرد از خیر او ز پیر سؤال
هوش مصنوعی: احمق پیرمردی را دید که در جنگ با کافری مشغول است و از او پرسید که آیا باید به این کار ادامه دهد یا خیر.
گفت هست اندر او دو خیر نهان
که نبی و ولی ندارد آن
هوش مصنوعی: در این بیت به این نکته اشاره میشود که در درون انسان دو نوع نیکی و خوبی نهفته است، اما پیامبر و ولی به تنهایی قادر به درک و انتقال این نیکیها نیستند.
قاتلش غازی است در ره دین
باز مقتول او شهید گزین
هوش مصنوعی: کسی که او را کشته، جهادگری است که در راه دین میجنگد و بنابراین، کشتهی او یک شهید منتخب است.
نظر پاک این چنین بیند
نازنین جمله نازنین بیند
هوش مصنوعی: شخصی با نگاهی خالص و بیغش، میتواند زیباییها و نیکیهای دیگران را به روشنی ببیند و همه را نازنین و دوستداشتنی احساس کند.
این چنین دیدهاند درویشان
ای دریغا ز صحبت ایشان
هوش مصنوعی: در میان درویشان، چنین دیده شده است که ای کاش از صحبت آنها برخوردار بودیم.
نیک خواهی نه در بداندیشی است
عیب جوئی خلاف درویشی است
هوش مصنوعی: سزاوار نیست که برای خیرخواهی به عیبجویی و بداندیشی روی بیاوریم، زیرا این رفتار با روح درویشی و نیکوخواهی همخوانی ندارد.
از حکیم ای عزیز بد ناید
هرچه او کرد آنچنان باید
هوش مصنوعی: از حکیم هیچ چیزی بر نمیآید که بر وفق مصلحت نباشد، هر کاری که او انجام دهد، درست و به جاست.
شر اندک ز بهر خیر کثیر
خیر بسیاردان تو در تدبیر
هوش مصنوعی: اگر چه شر و ضرری کوچک وجود دارد، اما به خاطر خیر و نیکی بسیار زیادی که به دست میآید، این ضرر کوچک ارزش پذیرش دارد. تو باید در کارهایت با تدبیر و عقلانیت عمل کنی.