گنجور

بخش ۱ - الفصل الرابع فی ارادته تعالی و تقدس علم الیقین

آن مریدی که از ارادت و خواست
کند او جمله نیک و بد، کژ و راست
کفر و دین، زشت و خوب، دشمن و دوست
همه از قدرت و ارادت اوست
نافع و ضار و معطی و مانع
کیست جز حی قادر صانع
تا که مثبت شود ارادت وی
گفت «اردناه ان یقول لشیء»
شیء عام است خاصه با تنکیر
تو از او هیچ چیز باز مگیر
گشته از خلق و حلق و رزق و اجل
بفراغت خدای عزوجل
کردنی جمله کرد، واپرداخت
هیچ چیزی ز تو نخواهد ساخت
همه در سابق ازل رانده است
رانده را رانده، خوانده را خوانده است
قلمش چون نوشت خردودرشت
خشک گشت و از آن سپس ننوشت
گر کند این زمان حقایق قلب
کلب این قلب و قلب آن را کلب
آن هم از سابق قضا باشد
نقص و تغییر کی روا باشد
گر معلق کنی و گر مبرم
اندرین حکم داخلند به هم

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

آن مریدی که از ارادت و خواست
کند او جمله نیک و بد، کژ و راست
هوش مصنوعی: هر مریدی که از روی محبت و ارادت عمل کند، همه چیز را خوب و بد، درست و نادرست، می‌بیند و درک می‌کند.
کفر و دین، زشت و خوب، دشمن و دوست
همه از قدرت و ارادت اوست
هوش مصنوعی: همه چیزهایی که در زندگی وجود دارند، از جمله باورهای مذهبی و غیرمذهبی، خوبی‌ها و بدی‌ها، و روابط دوستانه و دشمنانه، همه ناشی از قدرت و خواست اوست.
نافع و ضار و معطی و مانع
کیست جز حی قادر صانع
هوش مصنوعی: کیست که تنها اوست سودرسان و زیان‌رسان، بخشنده و مانع؟ جز خالق توانای عالم.
تا که مثبت شود ارادت وی
گفت «اردناه ان یقول لشیء»
هوش مصنوعی: تا وقتی که محبت او محکم و ثابت شود، او گفت: «ما می‌خواهیم که نسبت به چیزی بیان کند.»
شیء عام است خاصه با تنکیر
تو از او هیچ چیز باز مگیر
هوش مصنوعی: هر چیز عمومی است، اما وقتی با نکره بیان می‌شود، از آن هیچ چیزی را نگیر و درک نکن.
گشته از خلق و حلق و رزق و اجل
بفراغت خدای عزوجل
هوش مصنوعی: از دست دادن دنیا، غذا، و سرنوشت، و مرگ به همراه رحمت خداوند بزرگ، برایم آسان و راحت شده است.
کردنی جمله کرد، واپرداخت
هیچ چیزی ز تو نخواهد ساخت
هوش مصنوعی: هر کاری که انجام می‌دهی، به پایان خواهد رسید و هیچ‌چیز از تو به نتیجه نخواهد رسید اگر به درستی عمل نکنی.
همه در سابق ازل رانده است
رانده را رانده، خوانده را خوانده است
هوش مصنوعی: در آغاز خلقت، همه کسانی که طرد شده‌اند، طرد شده‌اند و کسانی که پذیرفته شده‌اند، پذیرفته شده‌اند.
قلمش چون نوشت خردودرشت
خشک گشت و از آن سپس ننوشت
هوش مصنوعی: قلم وقتی که می‌نویسد، چه کوچک و چه بزرگ، دیگر خشک می‌شود و بعد از آن دیگر نمی‌تواند بنویسد.
گر کند این زمان حقایق قلب
کلب این قلب و قلب آن را کلب
هوش مصنوعی: اگر اکنون واقعیات را در دل‌ها شناسایی کنیم، این دل‌ها مانند سگ‌هایی خواهند بود که به هم وابسته‌اند.
آن هم از سابق قضا باشد
نقص و تغییر کی روا باشد
هوش مصنوعی: این موضوع به گذشته برمی‌گردد و اگر قضا و سرنوشت چیزی را تا به حال به گونه‌ای رقم زده باشد، جای هیچ‌گونه نقص یا تغییری در آن وجود ندارد.
گر معلق کنی و گر مبرم
اندرین حکم داخلند به هم
هوش مصنوعی: اگر تصمیم بگیری که به حالت معلق باشی یا با قاطعیت عمل کنی، در این وضعیت هر دو حالت به هم مرتبط هستند.