گنجور

بخش ۱۱ - المنشأ

منشأ این خلاف شد میمون
ابن دیصان کافر ملعون
قصّۀ کفر بلعم باعور
خود چو سگ هست در جهان مشهور
بعد از آن زهد و دانش بسیار
رفت و کافر شد آن سگ مردار
کرد انکار صانع بیچون
پس کتب ساخت اندر آن ملعون
تا به جائی رسید حال لئیم
که سگش خواند کردگار کریم
هرچه کمتر از این حکایت شوم
تا در آمد به حکم کالمعدوم
عذرشان خواست ایزد از سر حلم
قوله «مالهم به من علم»
هم توئی ای قدیم فرد اِله
وحدت خویش را دلیل و گواه
«شهداللّه» تو بشنو و تو بگو
«انّه لا اِله الّا هو»
نیست اندر یقین مجال گمان
رو «اَفی اللّهِ شک» برایشان خوان

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

منشأ این خلاف شد میمون
ابن دیصان کافر ملعون
هوش مصنوعی: نخستین کسی که باعث این اختلاف و تنازع شد، میمون ابن دیصان بود که کافر و ملعون شناخته می‌شود.
قصّۀ کفر بلعم باعور
خود چو سگ هست در جهان مشهور
هوش مصنوعی: داستان کفر بلعم باعور، مانند داستان سگی است که در جهان مشهور شده است.
بعد از آن زهد و دانش بسیار
رفت و کافر شد آن سگ مردار
هوش مصنوعی: پس از آنکه به زهد و دانش زیادی دست پیدا کرد، در نهایت آن انسان که به نظر می‌رسید با ایمان است، به کفر و ناباوری گرایید.
کرد انکار صانع بیچون
پس کتب ساخت اندر آن ملعون
هوش مصنوعی: یک فرد بدون هیچ دلیل و منطقی وجود خالق را انکار کرد، بنابراین در آنجا کتابی را به نامی ناپسند نوشت.
تا به جائی رسید حال لئیم
که سگش خواند کردگار کریم
هوش مصنوعی: شخص به نقطه‌ای رسید که حتی خداوند بخشنده را مانند یک سگ خطاب کرد.
هرچه کمتر از این حکایت شوم
تا در آمد به حکم کالمعدوم
هوش مصنوعی: هرچقدر کمتر در این وضعیت و داستان باقی بمانم، بهتر است، تا این‌که به حکم نابودی نزدیک شوم.
عذرشان خواست ایزد از سر حلم
قوله «مالهم به من علم»
هوش مصنوعی: خداوند به خاطر بزرگواری و صبر خود از آنها عذرخواهی کرد و گفت: «آنها هیچ دانشی درباره من ندارند».
هم توئی ای قدیم فرد اِله
وحدت خویش را دلیل و گواه
هوش مصنوعی: تو هستی، ای قدیم و ازلی، که نشانه و گواهی از وحدت خود را در وجود داری.
«شهداللّه» تو بشنو و تو بگو
«انّه لا اِله الّا هو»
هوش مصنوعی: خداوند را بشناس و بگو که جز او خدایی نیست.
نیست اندر یقین مجال گمان
رو «اَفی اللّهِ شک» برایشان خوان
هوش مصنوعی: در یقین جایی برای شک وجود ندارد. به آن‌ها بگو که آیا در مورد خداوند تردید دارند؟