گنجور

شمارهٔ ۵۸۴

ز بالین همنشینم هر نفس غمناک برخیزد
نشیند غنچه و چون گل گریبان چاک برخیزد
پریشانی به خاک هرکس از روز ازل آمیخت
به محشر هم پریشان چون غبار از خاک برخیزد
به داغ رشک آن افتاده، همچون لاله می سوزم
که نتواند ز مستی در چمن چون تاک برخیزد
می از آلایش هستی کشد دامان عارف را
چو کاغذ تر شود، از روی معجون پاک برخیزد
فلک صد دور می باید که در ایران زمین گردد
که همچون من غبار دیگری زان خاک برخیزد
سلیم ایام از پست و بلند خود نمی‌گردد
نشستم من به خاک راه تا افلاک برخیزد

اطلاعات

وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: چکامه

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

ز بالین همنشینم هر نفس غمناک برخیزد
نشیند غنچه و چون گل گریبان چاک برخیزد
هوش مصنوعی: هر بار که به یاد دوست در کنارم می‌نشینم، احساس حزن و اندوه به سراغم می‌آید. همان‌طور که غنچه‌ها کم‌کم شکوفا می‌شوند، من هم احساس می‌کنم که درونم یک‌باره به درد می‌آید و متلاشی می‌شود.
پریشانی به خاک هرکس از روز ازل آمیخت
به محشر هم پریشان چون غبار از خاک برخیزد
هوش مصنوعی: آشفتگی و نابسامانی از روزگار آغازین به سرنوشت هر فردی ارتباط دارد و در روز قیامت نیز همچون غباری که از خاک بلند می‌شود، متلاطم و بی‌نظم خواهد بود.
به داغ رشک آن افتاده، همچون لاله می سوزم
که نتواند ز مستی در چمن چون تاک برخیزد
هوش مصنوعی: من به خاطر حسادت و غصه‌ای که دارم می‌سوزم، درست مثل لاله‌ای که به خاطر شوق و زیبایی‌اش نمی‌تواند از مستی برخواست و در چمن به سرزندگی مثل تاک ادامه دهد.
می از آلایش هستی کشد دامان عارف را
چو کاغذ تر شود، از روی معجون پاک برخیزد
هوش مصنوعی: شراب غفلت و زرق و برق دنیا، روح عارف را به خود نمی‌گیرد؛ همان‌طور که وقتی کاغذی خیس از یک مایع تمیز کننده پاک می‌شود، عارف نیز از تمام آلودگی‌ها و تعلقات دنیوی رهایی می‌یابد.
فلک صد دور می باید که در ایران زمین گردد
که همچون من غبار دیگری زان خاک برخیزد
هوش مصنوعی: برای اینکه در سرزمین ایران، مانند من، غباری از خاک بلند شود، باید صد بار چرخش زمین و زمان اتفاق بیفتد.
سلیم ایام از پست و بلند خود نمی‌گردد
نشستم من به خاک راه تا افلاک برخیزد
هوش مصنوعی: روزگار با سختی‌ها و آسانی‌هایش تغییر نمی‌کند. من در اینجا نشسته‌ام و صبر می‌کنم تا چیزهای بزرگ و آسمانی رخ دهند.