گنجور

بخش ۹ - سؤال چهارم

شهان دیدند در ره رهزن و غول
نهادندی بنای رتبه بر طول
نخستین رتبه علم الیقین است
دوم عین الیقین مستبین است
سیم حق الیقین لولوی تدقیق
بدین ترتیب سفتند اهل تحقیق
چه سرست اینکه قومی ز اهل آداب
نهادندی بنای علم بر آب
بدون علم باشد سالها بین
ز حد جهل تا سر منزل عین
بنای رتبه بر طولست بی ریب
بچشم جهل نتوان دید غیب
چو نبود علم گر نور مبینست
چه جای دعوی حق الیقینست

اطلاعات

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

شهان دیدند در ره رهزن و غول
نهادندی بنای رتبه بر طول
هوش مصنوعی: پادشاهان در مسیر، دزدان و غول‌ها را مشاهده کردند و تصمیم گرفتند که برای ارتقاء جایگاه خود، پایه‌گذاری کنند.
نخستین رتبه علم الیقین است
دوم عین الیقین مستبین است
هوش مصنوعی: در ابتدا، دانشی وجود دارد که به یقین نزدیک است و پس از آن، دانشی وجود دارد که کاملاً واضح و مشهود است.
سیم حق الیقین لولوی تدقیق
بدین ترتیب سفتند اهل تحقیق
هوش مصنوعی: درباره‌ی حقیقت و شناخت عمیق، افرادی که به تحقیق و بررسی می‌پردازند، به دقت و توجه به جزئیات می‌رسند و به یافته‌های درست و حقیقی دست پیدا می‌کنند.
چه سرست اینکه قومی ز اهل آداب
نهادندی بنای علم بر آب
هوش مصنوعی: چرا این موضوع عجیب است که گروهی از مردم با فرهنگ، پایه و اساس علم را بر روی آب بنا کرده‌اند؟
بدون علم باشد سالها بین
ز حد جهل تا سر منزل عین
هوش مصنوعی: اگر دانش نداشته باشی، سال‌ها در جهل باقی می‌مانی و هرگز به حقیقت نخواهی رسید.
بنای رتبه بر طولست بی ریب
بچشم جهل نتوان دید غیب
هوش مصنوعی: رتبه و مقام بر اساس زمان و مدت طولانی ساخته می‌شود و هیچ‌کس نمی‌تواند به واسطه جهل و نادانی آینده را ببیند و درک کند.
چو نبود علم گر نور مبینست
چه جای دعوی حق الیقینست
هوش مصنوعی: اگر علمی نباشد، چه نور و روشنی وجود خواهد داشت؟ پس در این صورت چه جایی برای ادعای حقیقت و یقین باقی می‌ماند؟