گنجور

بخش ۲ - مقدمه

سؤالی چند ما را بود زین پیش
نه از دنیاپرست از سر درویش
نه از دنیا پرستان دیدمی کام
نه از درویش دل بگرفت آرام
که درویشان معنی در قبابند
دغل بازان صورت کام یابند
فلک گردیده ویدون چند سالست
که این سیاره در خانه وبالست
مرا در دل خلیدی گه گهی خار
که تا کی بشکفد این گل بگلزار
چو کس ننهاد گام گفتگو پیش
بگویم من جواب گفته خویش
که آب جوی هستی را شتابست
جهان نقشیست کاندر روی آبست
که گر نقش مرا بنیان نماند
درین بیرنگ کس حیران نماند
سؤالات از چه از لاهوت بالاست
جوابش نیز لاهوتیست پیداست
کند حق حل این مشکل بتحقیق
ز ما اقدام و از الله توفیق

اطلاعات

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

سؤالی چند ما را بود زین پیش
نه از دنیاپرست از سر درویش
هوش مصنوعی: مدت‌ها بود که سؤالاتی در ذهن ما بود، اما نه از روی دنیاپرستی، بلکه از عمق حال درویشی.
نه از دنیا پرستان دیدمی کام
نه از درویش دل بگرفت آرام
هوش مصنوعی: نه از کسانی که فقط به دنیا و زندگی مادی اهمیت می‌دهند، چیزی نصیبم شد و نه از درویشان و زاهدان نیز دلخوشی‌ای پیدا کردم.
که درویشان معنی در قبابند
دغل بازان صورت کام یابند
هوش مصنوعی: در اینجا به این نکته اشاره می‌شود که عارفان و زاهدان واقعی به معانی عمیق و روحانی دست یافته‌اند، در حالی که افرادی که فقط به ظواهر و دروغ‌ها وابسته‌اند، از امکانات مادی و خوشی‌های ظاهری بهره‌مند می‌شوند.
فلک گردیده ویدون چند سالست
که این سیاره در خانه وبالست
هوش مصنوعی: آسمان به دور خود چرخیده و این سیاره مدت زیادی است که در وضعیت ناپایدار و دشواری قرار دارد.
مرا در دل خلیدی گه گهی خار
که تا کی بشکفد این گل بگلزار
هوش مصنوعی: در دل من گلی وجود دارد که گاهی با خارها احاطه شده است. نمی‌دانم تا چه زمانی باید منتظر بمانم تا این گل در باغ شکوفا شود.
چو کس ننهاد گام گفتگو پیش
بگویم من جواب گفته خویش
هوش مصنوعی: اگر کسی قدم در مسیر گفتگو نگذارد، من خودم جواب گفته‌هایم را بیان می‌کنم.
که آب جوی هستی را شتابست
جهان نقشیست کاندر روی آبست
هوش مصنوعی: آب جوی زندگی به سرعت در حال جریان است و دنیا تنها تصویری است که بر روی این آب به نمایش درآمده است.
که گر نقش مرا بنیان نماند
درین بیرنگ کس حیران نماند
هوش مصنوعی: اگر اثر من در این دنیای بی رنگ باقی نماند، هیچ کس در آن حیران و شگفت‌زده نخواهد ماند.
سؤالات از چه از لاهوت بالاست
جوابش نیز لاهوتیست پیداست
هوش مصنوعی: سؤالاتی که درباره ماهیات بالاتر از عالم مادی هستند، پاسخ‌هایشان هم باید از همان مرتبه و سطح بالا باشد و واضح است که این پاسخ‌ها نیز باید در خور آن مرتبه باشند.
کند حق حل این مشکل بتحقیق
ز ما اقدام و از الله توفیق
هوش مصنوعی: خداوند این مشکل را حل خواهد کرد، به شرط آنکه ما اقدام کنیم و از او کمک و توفیق بخواهیم.