شعر ۶ - ایضا فی الغزل
أَمطلعُ شمسٍ بابُ دارِکَ أم بدرِ؟
أقدُّکَ أم غصنٌ من البانِ لا أدری؟
تَمیضُ و لم تُحسن الیَّ بنظرةٍ
مَلَکتَ غنی لاتکبُرنَّ علی فقری
أکادُ اذا تمشی لدیَّ تَبَختُراً
أموتُ و أُحیی ان مَرَرتَ علی قبری
تَواریتَ عنّی بالحجابِ مُغاضباً
و هل یَتَواری نورُ وجهِکَ بالخِدرِ؟
ألَم تَرَنی احدی یدیَّ تبسّطت
الیک، و اخری من یدیَّ علی صدری؟
أَتأمُرُنی بالصبرِ عنک جلادتاً
و عندی غَرامٌ یَستطیلُ علی الصبرِ
أَباحَ دمی ثغرٌ تَبَسَّم ضاحکاً
عسی یرحمُ الله القتیلَ علی الثغرِ
و رُبَّ صدیقٍ لامَنی فی وِدادهِ
أَلم یَرَهُ یوماً فیوضح لی عذری
اسیر الهوی ان شئتَ فاصرُخ شکایة
و ان شئتَ فاصبر لافَکاکَ عن الأَسرِ
و من شَرَب الخمرِ الذی أنا ذُقتُه
الی غد حشرٍ لایفیقُ من السکرِ
اطلاعات
وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
أَمطلعُ شمسٍ بابُ دارِکَ أم بدرِ؟
أقدُّکَ أم غصنٌ من البانِ لا أدری؟
درگاه خانه تو محل طلوع خورشید یا ماه است نمیدانم؟( تو مثل خورشید و ماه درخشان وزیبایی)!قدوبالای تو است یا شاخه ای از درخت بان ؟
تَمیضُ و لم تُحسن الیَّ بنظرةٍ
مَلَکتَ غنی لاتکبُرنَّ علی فقری
بر من میگذری واز کنارم بدون اینکه توجهی ونیم نگاه نیکی به من اندازی ای پادشاه غنی بر من مستمند وفقیر فخر نفروش
أکادُ اذا تمشی لدیَّ تَبَختُراً
أموتُ و أُحیی ان مَرَرتَ علی قبری
هنگامی با تبختر وناز کنار من راه میروی ومیگذری نزدیک است که من بمیرم میمیرم وزنده میشوم هنگامی بر خاک من گذری می کنی
تَواریتَ عنّی بالحجابِ مُغاضباً
و هل یَتَواری نورُ وجهِکَ بالخِدرِ؟
با خشم و تکبر وناز زنانه چهره ات را از من میپوشانی ودر حجاب می کنی وآیا میتوان نور چهره ات نور ماه را با چادر پوشاند ؟!
ألَم تَرَنی احدی یدیَّ تبسّطت
الیک، و اخری من یدیَّ علی صدری؟
آیا نمیبینی یک دستم را به سوی تو ودست دیگرم را بر قلبم گذاشته ام ؟!
أَتأمُرُنی بالصبرِ عنک جلادتاً
و عندی غَرامٌ یَستطیلُ علی الصبرِ
آیا مرا به صبوری وشکیبایی امر میکنی از این عشق بی رحم که چیره شده بر شکیبایی من ؟!
أَباحَ دمی ثغرٌ تَبَسَّم ضاحکاً
عسی یرحمُ الله القتیلَ علی الثغرِ
لب ودهانی خون مرا حلال کرد ( زیبایی لب و دهان معشوق مرا کشت ) خداوند بر این کشته شده لب و دهان رحمت آورد .خداوند به این عاشق رحم کند
و رُبَّ صدیقٍ لامَنی فی وِدادهِ
أَلم یَرَهُ یوماً فیوضح لی عذری
چون بسیار دوستانم که مرا از این عشق ملامت کردند آیا روزی او را میبینند که عذر من برایشان آشکار شود ؟!
اسیر الهوی ان شئتَ فاصرُخ شکایة
و ان شئتَ فاصبر لافَکاکَ عن الأَسرِ
ای گرفتار واسیر عشق از این اسارت آزاد نمیشوی میخواهی گله وشکایت کن میخواهی صبوری کن .
و من شَرَب الخمرِ الذی أنا ذُقتُه
الی غد حشرٍ لایفیقُ من السکرِ
وهر کس از این باده ای که من چشیدم بنوشد تا بامداد قیامت از خواب خوش مستی آن بیدار نخواهد شد .مستی عشق به معشوق .