گنجور

بخش ۱۴ - آمدن فرشتهٔ آتش به یاری آن حضرت

گفت: شاها من فرشته آتشم
که سمندوار بر آتش خوشم
حکم کن این نائب رب النجوم
سوزم این حزب شیاطین از رجوم
گفت: من بودم که با امر جلیل
کردم آتش را گلستان بر خلیل
من فرستادم بلای صاعقه
ای فرشته بر قرون سابقه
هست بر نطقم کلیم الله گوا
که منم آن آتش افروز طوا
پر مزن بر آه آتش زای من
کآتش عشق است سر تا پای من
دور دار از آتش من دامنت
ای فرشته تا نسوزد خرمنت
عهد عشق است این نه عهد عمر و زید
پوید اینجا از پی صیاد صید
ور نه گر خواهم من از یک شعله برق
خود جهان از غرب سوزم تا به شرق

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: سید محمدرضا شهیم

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

گفت: شاها من فرشته آتشم
که سمندوار بر آتش خوشم
هوش مصنوعی: گفت: ای پادشاه، من مانند اسبی هستم که در آتش خوش می‌تازد و مانند فرشته‌ای از آتش هستم.
حکم کن این نائب رب النجوم
سوزم این حزب شیاطین از رجوم
هوش مصنوعی: این بیت به بیان احساساتی قوی درباره مبارزه با نیروهای منفی و شیطانی می‌پردازد. شاعر از یک مقام یا پیشوای خود درخواست می‌کند تا حکم کند و او را در برابر این نیروهای شوم کمک کند. در واقع، او احساس می‌کند که تحت فشار و آزار این نیروهاست و از نایب خداوند می‌خواهد که به او یاری دهد.
گفت: من بودم که با امر جلیل
کردم آتش را گلستان بر خلیل
هوش مصنوعی: او گفت: من بودم که با فرمان بزرگم آتش را برای ابراهیم گلستان کردم.
من فرستادم بلای صاعقه
ای فرشته بر قرون سابقه
هوش مصنوعی: من مصیبت و عذاب شدیدی را فرستادم که همچون صاعقه‌ای است که بر نسل‌های پیشین نازل شده است.
هست بر نطقم کلیم الله گوا
که منم آن آتش افروز طوا
هوش مصنوعی: من به عنوان سخنگوی خداوند هستم و شهادت می‌دهم که من همان آتش‌افروزی هستم که در کوه طور می‌درخشد.
پر مزن بر آه آتش زای من
کآتش عشق است سر تا پای من
هوش مصنوعی: به آرامی بر درد و رنج من نزن، زیرا این درد ناشی از عشق است که تمام وجودم را فراگرفته است.
دور دار از آتش من دامنت
ای فرشته تا نسوزد خرمنت
هوش مصنوعی: از نزدیک شدن به آتش من دوری کن، ای فرشته، تا آسیب نبیند چادرت.
عهد عشق است این نه عهد عمر و زید
پوید اینجا از پی صیاد صید
هوش مصنوعی: این وعده‌ای است که به عشق مربوط می‌شود، نه وعده‌ای که به عمر و زندگی معمولی مربوط باشد. زید در اینجا به دنبال صیاد می‌گردد تا شکار کند.
ور نه گر خواهم من از یک شعله برق
خود جهان از غرب سوزم تا به شرق
هوش مصنوعی: اگر بخواهم، می‌توانم با یک شعلهٔ آتش، جهانی را که در غرب است، بسوزانم و شعلهٔ آن را تا شرق برسانم.