گنجور

غیبت با غیرزبان

و مخفی نماند که غیبت کردن منحصر به زبان نیست، بلکه هر نوعی که نقصی از غیر را بفهماند غیبت است، خواه به قول باشد، یا فعل، یا اشاره، یا ایماء، یا رمز، یا نوشتن .

مروی است که «زنی بر عایشه وارد شد چون بیرون رفت عایشه با دست خود اشاره کرد که این کوتاه است حضرت فرمود که غیبت او را کردی» و فرقی نیست در حرمت غیبت، میان کنایه و تصریح بلکه بسا باشد که کنایه بدتر باشد و غیبت به کنایه، مثل اینکه گوئی: الحمد لله که خدا ما را مبتلا نکرد به همنشینی ظلمه یا به حب ریاست یا سعی در تحصیل مال یا بگویی: نعوذ بالله از بی شرمی، یا خدا ما را محافظت کند از بی شرمی و غرض از اینها کنایه به شخصی باشد که مرتکب این اعمال باشد و بسا که چون خواهد که غیبت کسی را کند از راه ریا و تشبه به صلحا، ابتدا مدح او را می کند و مذمت خود را نیز می کند چنانچه می گوید: فلان شخص چه بسیار خوب شخصی بود و روزگار او را نیز مثل ما کرد و از دست شیطان خلاصی نیافت.

و بعضی از غیبت کنندگان هستند که چون می خواهند غیبت مسلمانی را کنند از راه نفاق، غم و اندوه خود را بر حال آن شخص اظهار می کنند و حال اینکه در دل خود، هیچ اندوهی ندارند، چنانکه می گویند: آه، چه قدر غصه خوردم دلم سوخت به جهت فلان شخص که بی آبرو شد یا فلان عمل از او سرزد یا به او اهانت رسید خدا امر او را به اصلاح آورد و این منافق اگر دوست او بودی و غم و اندوه او را خوردی پس اظهار نکردی و دعائی که به او می کند در خلوت کردی پس اظهار حزن و دعا از خباثت باطن اوست و شیطان لعین او را بازیچه خود قرار داده، بر او امر را مشتبه کرده و بر ریش او می خندد و حسنات او را به باد می دهد و او چنان پندارد که خوب می کند و نمی داند که تیزبینان عالم دانش و بینش، از احوال و اوضاع برون او، احوال درونش را درک می نمایند.

حمد گفتی، کو نشان حامدون
نی برونت را اثر نی اندرون
رو ملاف از مشک کان بوی پیاز
از دم تو می کند مکشوف راز

و بسیارند که غیبت مسلمانی را می کنند و بعضی از حضار نمی شنوند بلند می گویند سبحان الله اما عجب نیست چنین چیزی تا او خوب متوجه شود و این هر چه می خواهد بگوید.

صفت هفدهم - معنی و حقیقت غیبت: و کلام در آن، یا در حقیقت و معنی آن است یا گناه و مفاسد آن، یا معالجه و کفاره آن، یا آنچه استثناء شده و تجویز آن شده است از افراط آن، یا در بیان ضد آن است.شنونده غیبت نیز حکم غیبت کننده را دارد: بدان که آنکه غیبت را می شنود نیز حکم غیبت کننده را دارد، همچنان که در احادیث وارد شده است و همچنان که غیبت کنندگان، افساد دارند، غیبت شنوندگان نیز چنین اند، زیرا: آن کسی که در حضور او غیبت مسلمانی می شود یا به آن خوشحال نمی شود و بدش هم نمی آید و به این جهت منع نمی کند یا خوشحال می شود ولی از راه ریا و تزهد تصدیق نمی کند بلکه گاه است منع می کند اما قلبا طالب آن است که منع او را نشنوند و بسا باشد حیله ها برانگیزد که آن غیبت قطع نشود، مثل اینکه اظهار تعجب کند یا بگوید که من چنین نمی دانستم و او را نوع دیگر شناخته بودم، که آن غیبت کننده بیشتر میل در غیبت کند و به این سخنها او را به غیبت وا می دارد و اینها همه در گناه و حکم با غیبت کننده شریکند.

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: غزل/قصیده/قطعه
منبع اولیه: چکامه

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

و مخفی نماند که غیبت کردن منحصر به زبان نیست، بلکه هر نوعی که نقصی از غیر را بفهماند غیبت است، خواه به قول باشد، یا فعل، یا اشاره، یا ایماء، یا رمز، یا نوشتن .
هوش مصنوعی: غیبت فقط به کلام محدود نمی‌شود و هر نوعی از بیان که عیب یا نقص کسی را نشان دهد، غیبت محسوب می‌شود. این می‌تواند از طریق سخن، عمل، اشاره، حالت، رمز، یا حتی نوشتن باشد.
مروی است که «زنی بر عایشه وارد شد چون بیرون رفت عایشه با دست خود اشاره کرد که این کوتاه است حضرت فرمود که غیبت او را کردی» و فرقی نیست در حرمت غیبت، میان کنایه و تصریح بلکه بسا باشد که کنایه بدتر باشد و غیبت به کنایه، مثل اینکه گوئی: الحمد لله که خدا ما را مبتلا نکرد به همنشینی ظلمه یا به حب ریاست یا سعی در تحصیل مال یا بگویی: نعوذ بالله از بی شرمی، یا خدا ما را محافظت کند از بی شرمی و غرض از اینها کنایه به شخصی باشد که مرتکب این اعمال باشد و بسا که چون خواهد که غیبت کسی را کند از راه ریا و تشبه به صلحا، ابتدا مدح او را می کند و مذمت خود را نیز می کند چنانچه می گوید: فلان شخص چه بسیار خوب شخصی بود و روزگار او را نیز مثل ما کرد و از دست شیطان خلاصی نیافت.
هوش مصنوعی: نقل شده است که زنی به دیدن عایشه آمد و زمانی که آن زن رفت، عایشه با دست خود اشاره کرد که او از نظر قد کوتاه است. حضرت فرمود که تو به غیبت او پرداخته‌ای. در حرمت غیبت فرقی نیست که به صورت کنایه باشد یا تصریح، بلکه ممکن است غیبت به صورت کنایه حتی بدتر باشد. غیبت به کنایه شامل مواردی مثل این است که بگوییم: "خدا را شکر که ما را به همنشینی با ستم‌گران مبتلا نکرد" یا "خدا ما را از بی‌شرمی محافظت کند"، که اینها ممکن است به فردی اشاره داشته باشد که مرتکب این کارهاست. همچنین ممکن است کسی بخواهد غیبت دیگری را بکند و ابتدا به ستایش او دست بزند و خود را نیز سرزنش کند. به عنوان مثال، می‌گوید: "فلانی چه شخص خوبی بود و اما به‌سرنوشتی مثل ما دچار شد و نتوانست از دست شیطان رهایی یابد."
و بعضی از غیبت کنندگان هستند که چون می خواهند غیبت مسلمانی را کنند از راه نفاق، غم و اندوه خود را بر حال آن شخص اظهار می کنند و حال اینکه در دل خود، هیچ اندوهی ندارند، چنانکه می گویند: آه، چه قدر غصه خوردم دلم سوخت به جهت فلان شخص که بی آبرو شد یا فلان عمل از او سرزد یا به او اهانت رسید خدا امر او را به اصلاح آورد و این منافق اگر دوست او بودی و غم و اندوه او را خوردی پس اظهار نکردی و دعائی که به او می کند در خلوت کردی پس اظهار حزن و دعا از خباثت باطن اوست و شیطان لعین او را بازیچه خود قرار داده، بر او امر را مشتبه کرده و بر ریش او می خندد و حسنات او را به باد می دهد و او چنان پندارد که خوب می کند و نمی داند که تیزبینان عالم دانش و بینش، از احوال و اوضاع برون او، احوال درونش را درک می نمایند.
هوش مصنوعی: برخی از افرادی که غیبت می‌کنند، وقتی قصد دارند درباره‌ی کسی صحبت منفی کنند، به ظاهر با نفاق ابراز غم و اندوه می‌کنند. آن‌ها به نمایش نگرانی می‌پردازند و می‌گویند که برای آبرو یا عمل نادرست آن شخص ناراحتند، در حالی که در دلشان هیچ احساسی ندارند. اگر واقعاً به آن فرد دوست دارند و نگران او هستند، باید در خلوت دعا کرده و ابراز محبت کنند. اما این رفتارهای نمایشی نشان‌دهنده‌ی خباثت درونی آن‌هاست که تحت تأثیر شیطان قرار گرفته و خود را فریب می‌دهند. در واقع، دیگران می‌توانند از حالات ظاهری‌شان، باطن آن‌ها را تشخیص دهند.
حمد گفتی، کو نشان حامدون
نی برونت را اثر نی اندرون
هوش مصنوعی: خدا را سپاس گفتی، اما نشانی از ستایشگران خداوند در وجودت دیده نمی‌شود و در باطن تو اثری از آن نیست.
رو ملاف از مشک کان بوی پیاز
از دم تو می کند مکشوف راز
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که بوی خوش مشک از چهره‌ات به مشام می‌رسد و در عوض، بوی پیاز از نفس تو خود را نمایان می‌کند. این نشان می‌دهد که احساسات و حالاتی که در درون داریم، به گونه‌ای در ظاهر ما قابل مشاهده است و رازهایی را فاش می‌کند.
و بسیارند که غیبت مسلمانی را می کنند و بعضی از حضار نمی شنوند بلند می گویند سبحان الله اما عجب نیست چنین چیزی تا او خوب متوجه شود و این هر چه می خواهد بگوید.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم غیبت دیگران را می‌کنند و برخی از حاضرین متوجه نمی‌شوند، اما به‌طور بلند می‌گویند سبحان الله. اما این موضوع عجیب نیست، زیرا تا وقتی که فرد به خوبی متوجه فساد این کار نشود، همچنان می‌تواند هر چیزی بگوید.