گنجور

۱ - النوبة الاولى

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان.

إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ (۱) آن گه که بودنی ببود و افتادنی بیفتد.

لَیْسَ لِوَقْعَتِها کاذِبَةٌ (۲) در بودن آن نه شک بود و نه در افتادن آن دروغ.

خافِضَةٌ، فرو برنده ناگرویدگان را، رافِعَةٌ (۳) بردارنده گرویدگان را.

وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا (۵) و بر کنند کوه‌ها بر کندنی.

إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا (۴) آن گه که بجنبانند جنبانیدنی.

فَکانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا (۶) تا گردی شود از زمین خیزان ریزان.

وَ کُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَةً (۷) و شما سه گروه بید از سه گونه.

فَأَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ ما أَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ (۸) خداوندان راست دست آن چه مردمان‌اند که مردمان راست دست‌اند و راست سوی.

وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ (۹) و خداوندان چپ سوی و چه مردمان‌اند خداوندان چپ سوی.

وَ السَّابِقُونَ، و پیشوایان، السَّابِقُونَ (۱۰).

أُولئِکَ الْمُقَرَّبُونَ (۱۱) فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ (۱۲) پیشوایان ایشانند آن مقربان و نزدیکان که در بهشتها با نازاند.

ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ (۱۳) گروهی از پیشینان.

وَ قَلِیلٌ مِنَ الْآخِرِینَ (۱۴) و اندکی از پسینان.

عَلی‌ سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ (۱۵) بر تختها زربافت.

مُتَّکِئِینَ عَلَیْها مُتَقابِلِینَ (۱۶) نشستگان بر آن تختها بی‌بیم، پشت باز نهادگان روی در روی.

یَطُوفُ عَلَیْهِمْ، بر سر ایشان میگردد وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ (۱۷) غلامان جوانان آراسته، جوانی و جاودانی را آفریده.

بِأَکْوابٍ، می‌گردانند بر سر ایشان صراحی و کوزآوریها بی‌گوشه وَ أَبارِیقَ، و آب دستانها با گوشه و دسته، وَ کَأْسٍ مِنْ مَعِینٍ (۱۸) و جام از می از چشمه روان.

لا یُصَدَّعُونَ عَنْها، ایشان را از آن شراب باز نه پراکنند وَ لا یُنْزِفُونَ (۱۹) و هیچ از می‌درنمانند.

وَ فاکِهَةٍ مِمَّا یَتَخَیَّرُونَ (۲۰) و از هر مجلس که گزینند.

وَ لَحْمِ طَیْرٍ مِمَّا یَشْتَهُونَ (۲۱) و از هر گوشت مرغ که خواهند.

وَ حُورٌ عِینٌ (۲۲) و سیاه چشمان و فراخ چشمان، کَأَمْثالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ (۲۳) مانندگان مروارید در صدف.

جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ (۲۴) پاداش آن کردار که میکردند.

لا یَسْمَعُونَ فِیها لَغْواً آنجا در آن بهشت نابکار نشنوند وَ لا تَأْثِیماً (۲۵) و نه هیچ بزه.

إِلَّا قِیلًا سَلاماً سَلاماً (۲۶) مگر سخنی بی‌رنج سخنی از جفا آزاد.

وَ أَصْحابُ الْیَمِینِ ما أَصْحابُ الْیَمِینِ (۲۷) و خداوندان راست دست چه مردمان که ایشانند.

فِی سِدْرٍ مَخْضُودٍ (۲۸) در درختستانی پربار خار از میوه آن چیده.

وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ (۲۹) و درخت موز میوه آن در هم نشسته.

وَ ظِلٍّ مَمْدُودٍ (۳۰) و سایه درختان کشیده.

وَ ماءٍ مَسْکُوبٍ (۳۱) و آبی بر روی زمین و فرش ریخته روان بی‌کنده.

وَ فاکِهَةٍ کَثِیرَةٍ (۳۲) و میوه‌ها فراوان.

لا مَقْطُوعَةٍ نه بسر آمده و باز بریده. وَ لا مَمْنُوعَةٍ (۳۳) نه از خوردن بازداشته.

وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ (۳۴) و کنیزکان برداشته قدرها ایشان از آلایش و کاهش.

إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً (۳۵) بیافریدیم ایشان را هم چنان آفریدنی.

لِأَصْحابِ الْیَمِینِ (۳۸) خداوندان راست دست راست.

فَجَعَلْناهُنَّ أَبْکاراً (۳۶) ما ایشان را دوشیزگان آفریدیم.

ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ (۳۹) جوکی از پیشینیان.

عُرُباً شوی دوستان، أَتْراباً (۳۷) هام‌بالا هام‌آسا یکدیگر.

وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِینَ (۴۰) و جوکی از پسینان.

وَ أَصْحابُ الشِّمالِ ما أَصْحابُ الشِّمالِ (۴۱) و خداوندان چپ دست و چپ سوی چه مردمان که ایشانند.

فِی سَمُومٍ در آتش و تفت باداند، بادی سخت گرم و بادی سخت سرد، وَ حَمِیمٍ (۴۲) و آبی جوشیده.

وَ ظِلٍّ مِنْ یَحْمُومٍ (۴۳) و سایه دود صعب سیاه.

لا بارِدٍ وَ لا کَرِیمٍ (۴۴) نه خنک و نه آسان.

إِنَّهُمْ کانُوا قَبْلَ ذلِکَ مُتْرَفِینَ (۴۵) ایشان پیش از آن روز منعمان و گردن‌کشان بودند.

وَ کانُوا یُصِرُّونَ عَلَی الْحِنْثِ الْعَظِیمِ (۴۶) و می‌سهیدند پیش از آن روز بر آن بزه‌ی بزرگ.

وَ کانُوا یَقُولُونَ، و میگفتند، أَ إِذا مِتْنا، باش آن گه که ما بمیریم وَ کُنَّا تُراباً وَ عِظاماً و خاک گردیم و استخوان، أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ (۴۷) ما برانگیختنی‌ایم..؟.

أَ وَ آباؤُنَا الْأَوَّلُونَ (۴۸) و پدران پیشین ما هم برانگیختنی‌اند..؟.

قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ (۴۹) گوی پیشینان و پسینان جهانیان، لَمَجْمُوعُونَ همه با هم آوردنی‌اند، إِلی‌ مِیقاتِ یَوْمٍ مَعْلُومٍ (۵۰) هنگام روزی دانسته نامزد را.

ثُمَّ إِنَّکُمْ أَیُّهَا الضَّالُّونَ الْمُکَذِّبُونَ (۵۱) پس شما ای گمراهان دروغ‌زن‌گیران.
لَآکِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ (۵۲) میخورید آن درخت زقوم را.

فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ (۵۳) تا پر میکنید از آن شکمها.

فَشارِبُونَ عَلَیْهِ مِنَ الْحَمِیمِ (۵۴) آن گه بر زبر آن آب جوشان می‌آشمید.

فَشارِبُونَ شُرْبَ الْهِیمِ (۵۵) می‌آشمید آشمیدن ریگ خشک با شتران تشنه.

هذا نُزُلُهُمْ یَوْمَ الدِّینِ (۵۶) برین فرود آیند ایشان روز پاداش و روز داوری.

نَحْنُ خَلَقْناکُمْ، ما بیافریدیم شما را نخست، فَلَوْ لا تُصَدِّقُونَ (۵۷) پس چرا استوار نمی‌دارید.

اطلاعات

منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

قوله تعالی: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان.
هوش مصنوعی: بنام خداوندی که بخشنده و مهربان است.
إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ (۱) آن گه که بودنی ببود و افتادنی بیفتد.
هوش مصنوعی: آن‌گاه که آن واقعیت اتفاق بیفتد و رخ دهد.
لَیْسَ لِوَقْعَتِها کاذِبَةٌ (۲) در بودن آن نه شک بود و نه در افتادن آن دروغ.
هوش مصنوعی: به وقوع آن هیچ شکی نیست و اینکه به وقوع پیوسته است هم دروغ نیست.
خافِضَةٌ، فرو برنده ناگرویدگان را، رافِعَةٌ (۳) بردارنده گرویدگان را.
هوش مصنوعی: کاهنده‌ای که ناگرویدگان را پایین می‌آورد و بالابرنده‌ای که گرویدگان را بالا می‌برد.
وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا (۵) و بر کنند کوه‌ها بر کندنی.
هوش مصنوعی: کوه‌ها به شدت جابه‌جا می‌شوند و به شکل دیگری در می‌آیند.
إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا (۴) آن گه که بجنبانند جنبانیدنی.
هوش مصنوعی: زمانی که زمین به شدت تکان داده شود.
فَکانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا (۶) تا گردی شود از زمین خیزان ریزان.
هوش مصنوعی: پس به صورت گرد و غباری پراکنده شد.
وَ کُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَةً (۷) و شما سه گروه بید از سه گونه.
هوش مصنوعی: شما به سه گروه یا دسته تقسیم شده‌اید.
فَأَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ ما أَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ (۸) خداوندان راست دست آن چه مردمان‌اند که مردمان راست دست‌اند و راست سوی.
هوش مصنوعی: پس دوستان سمت راست چه کسانی هستند؟ آن‌ها کسانی هستند که در گروه راستین‌ها قرار دارند و به سمت راست هدایت می‌شوند.
وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ (۹) و خداوندان چپ سوی و چه مردمان‌اند خداوندان چپ سوی.
هوش مصنوعی: و افرادی که در سمت چپ قرار دارند، چه کسانی هستند؟ آنان چه مردمی هستند که در سمت چپ قرار دارند؟
وَ السَّابِقُونَ، و پیشوایان، السَّابِقُونَ (۱۰).
هوش مصنوعی: و کسانی که پیشتازان هستند و در رأس قرار دارند.
أُولئِکَ الْمُقَرَّبُونَ (۱۱) فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ (۱۲) پیشوایان ایشانند آن مقربان و نزدیکان که در بهشتها با نازاند.
هوش مصنوعی: آنها نزدیکان و مقربانی هستند که در بهشت‌های نعمت زندگی می‌کنند و در آنجا با آرامش و آسایش به سر می‌برند.
ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ (۱۳) گروهی از پیشینان.
هوش مصنوعی: گروهی از کسانی که در زمان‌های گذشته زندگی می‌کردند.
وَ قَلِیلٌ مِنَ الْآخِرِینَ (۱۴) و اندکی از پسینان.
هوش مصنوعی: و تنها گروه کمی از افراد بعدی هستند.
عَلی‌ سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ (۱۵) بر تختها زربافت.
هوش مصنوعی: بر روی تخت‌هایی با پارچه‌های زربافت نشسته‌اند.
مُتَّکِئِینَ عَلَیْها مُتَقابِلِینَ (۱۶) نشستگان بر آن تختها بی‌بیم، پشت باز نهادگان روی در روی.
هوش مصنوعی: نشسته بر تخت‌ها، بدون ترس و با آرامش، رو در روی یکدیگر.
یَطُوفُ عَلَیْهِمْ، بر سر ایشان میگردد وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ (۱۷) غلامان جوانان آراسته، جوانی و جاودانی را آفریده.
هوش مصنوعی: در اطراف آن‌ها جوانان جاودانه و زیبا به گردش می‌پردازند که همیشه جوان و سرزنده هستند.
بِأَکْوابٍ، می‌گردانند بر سر ایشان صراحی و کوزآوریها بی‌گوشه وَ أَبارِیقَ، و آب دستانها با گوشه و دسته، وَ کَأْسٍ مِنْ مَعِینٍ (۱۸) و جام از می از چشمه روان.
هوش مصنوعی: با جام‌ها و ظرف‌های ویژه، به دور آن‌ها می‌گرداند و بطری‌ها و قاشق‌هایی با دسته و سرهایی خاص، و جام‌هایی از آب زلال و شرابی از چشمه‌ خروشان.
لا یُصَدَّعُونَ عَنْها، ایشان را از آن شراب باز نه پراکنند وَ لا یُنْزِفُونَ (۱۹) و هیچ از می‌درنمانند.
هوش مصنوعی: آن‌ها از آن شراب پرت نخواهند شد و هیچ‌گاه مست نخواهند شد.
وَ فاکِهَةٍ مِمَّا یَتَخَیَّرُونَ (۲۰) و از هر مجلس که گزینند.
هوش مصنوعی: و از هر میوه‌ای که بخواهند انتخاب می‌کنند.
وَ لَحْمِ طَیْرٍ مِمَّا یَشْتَهُونَ (۲۱) و از هر گوشت مرغ که خواهند.
هوش مصنوعی: و از هر نوع گوشتی از پرنده‌هایی که می‌خواهند.
وَ حُورٌ عِینٌ (۲۲) و سیاه چشمان و فراخ چشمان، کَأَمْثالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ (۲۳) مانندگان مروارید در صدف.
هوش مصنوعی: و حوری‌هایی با چشمان زیبا و درشت، مانند مرواریدهای در درون صدف.
جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ (۲۴) پاداش آن کردار که میکردند.
هوش مصنوعی: پاداشی که بر اساس اقداماتی که انجام داده بودند، دریافت می‌کنند.
لا یَسْمَعُونَ فِیها لَغْواً آنجا در آن بهشت نابکار نشنوند وَ لا تَأْثِیماً (۲۵) و نه هیچ بزه.
هوش مصنوعی: در آن بهشت، هیچ سخن بیهوده و گناهی نخواهند شنید.
إِلَّا قِیلًا سَلاماً سَلاماً (۲۶) مگر سخنی بی‌رنج سخنی از جفا آزاد.
هوش مصنوعی: جز کلامی که در آن سلام و آرامش باشد، هیچ سخنی نباید باشد.
وَ أَصْحابُ الْیَمِینِ ما أَصْحابُ الْیَمِینِ (۲۷) و خداوندان راست دست چه مردمان که ایشانند.
هوش مصنوعی: و صاحبان دست راست چه کسانی هستند!
فِی سِدْرٍ مَخْضُودٍ (۲۸) در درختستانی پربار خار از میوه آن چیده.
هوش مصنوعی: در یک باغ سرسبز و پربار، درختانی وجود دارند که میوه‌هایشان چیده شده است.
وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ (۲۹) و درخت موز میوه آن در هم نشسته.
هوش مصنوعی: و درخت موز، میوه‌هایش به صورت انبوه و در هم قرار گرفته‌اند.
وَ ظِلٍّ مَمْدُودٍ (۳۰) و سایه درختان کشیده.
هوش مصنوعی: و سایه‌ای که به‌نوعی گسترده است.
وَ ماءٍ مَسْکُوبٍ (۳۱) و آبی بر روی زمین و فرش ریخته روان بی‌کنده.
هوش مصنوعی: و آبی که بر روی زمین و فرش به طور روان و بدون وقفه ریخته شده است.
وَ فاکِهَةٍ کَثِیرَةٍ (۳۲) و میوه‌ها فراوان.
هوش مصنوعی: و میوه‌ها بسیار زیاد هستند.
لا مَقْطُوعَةٍ نه بسر آمده و باز بریده. وَ لا مَمْنُوعَةٍ (۳۳) نه از خوردن بازداشته.
هوش مصنوعی: نه قطع شده و نه بریده است و نه منع شده از خوردن.
وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ (۳۴) و کنیزکان برداشته قدرها ایشان از آلایش و کاهش.
هوش مصنوعی: و همچنین تخت‌هایی با ارتفاع بالا و کنیزانی که از آلودگی و نقصان دور نگه داشته شده‌اند.
إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً (۳۵) بیافریدیم ایشان را هم چنان آفریدنی.
هوش مصنوعی: ما آنها را به طور خاصی آفریدیم.
لِأَصْحابِ الْیَمِینِ (۳۸) خداوندان راست دست راست.
هوش مصنوعی: به کسانی که در سمت راست قرار دارند، خوش‌آمد می‌گویند.
فَجَعَلْناهُنَّ أَبْکاراً (۳۶) ما ایشان را دوشیزگان آفریدیم.
هوش مصنوعی: ما ایشان را به صورت دوشیزگان خلق کردیم.
ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ (۳۹) جوکی از پیشینیان.
هوش مصنوعی: گروهی از پیشینیان.
عُرُباً شوی دوستان، أَتْراباً (۳۷) هام‌بالا هام‌آسا یکدیگر.
هوش مصنوعی: همدلان و دوستانی همچون هم سن و سالانت خواهی شد و با یکدیگر به شوق و شادی زندگی خواهید کرد.
وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِینَ (۴۰) و جوکی از پسینان.
هوش مصنوعی: گروهی نیز از دیگران هستند.
وَ أَصْحابُ الشِّمالِ ما أَصْحابُ الشِّمالِ (۴۱) و خداوندان چپ دست و چپ سوی چه مردمان که ایشانند.
هوش مصنوعی: و صاحبین سمت چپ چه کسانی هستند و جایگاهشان چگونه است.
فِی سَمُومٍ در آتش و تفت باداند، بادی سخت گرم و بادی سخت سرد، وَ حَمِیمٍ (۴۲) و آبی جوشیده.
هوش مصنوعی: در آتش و در بادهای تند و داغ و همچنین در بادهای سرد، و هم‌چنین در آب جوشان خواهند بود.
وَ ظِلٍّ مِنْ یَحْمُومٍ (۴۳) و سایه دود صعب سیاه.
هوش مصنوعی: و سایه‌ای از دودی سیاه و غلیظ.
لا بارِدٍ وَ لا کَرِیمٍ (۴۴) نه خنک و نه آسان.
هوش مصنوعی: نه سرد و نه دلپذیر.
إِنَّهُمْ کانُوا قَبْلَ ذلِکَ مُتْرَفِینَ (۴۵) ایشان پیش از آن روز منعمان و گردن‌کشان بودند.
هوش مصنوعی: آن‌ها قبل از آن روز، زندگی مرفه و سرشار از لذت داشتند و بسیار مغرور و گردن‌کش بودند.
وَ کانُوا یُصِرُّونَ عَلَی الْحِنْثِ الْعَظِیمِ (۴۶) و می‌سهیدند پیش از آن روز بر آن بزه‌ی بزرگ.
هوش مصنوعی: آنها پیش از آن روز بر ارتکاب گناه بزرگ پافشاری می‌کردند.
وَ کانُوا یَقُولُونَ، و میگفتند، أَ إِذا مِتْنا، باش آن گه که ما بمیریم وَ کُنَّا تُراباً وَ عِظاماً و خاک گردیم و استخوان، أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ (۴۷) ما برانگیختنی‌ایم..؟.
هوش مصنوعی: آن‌ها می‌گفتند: «آیا وقتی که بمیرم و به خاک و استخوان تبدیل شویم، دوباره زنده خواهیم شد؟»
أَ وَ آباؤُنَا الْأَوَّلُونَ (۴۸) و پدران پیشین ما هم برانگیختنی‌اند..؟.
هوش مصنوعی: آیا پدران ما در گذشته نیز دوباره زنده خواهند شد؟
قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ (۴۹) گوی پیشینان و پسینان جهانیان، لَمَجْمُوعُونَ همه با هم آوردنی‌اند، إِلی‌ مِیقاتِ یَوْمٍ مَعْلُومٍ (۵۰) هنگام روزی دانسته نامزد را.
هوش مصنوعی: بگو که همه انسان‌ها از زمان‌های دور تا به حال، در یک روز معین و مشخص، جمع خواهند شد.
ثُمَّ إِنَّکُمْ أَیُّهَا الضَّالُّونَ الْمُکَذِّبُونَ (۵۱) پس شما ای گمراهان دروغ‌زن‌گیران.
لَآکِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ (۵۲) میخورید آن درخت زقوم را.
هوش مصنوعی: سپس ای کسانی که گمراه و دروغ‌گو هستید، از درخت زقوم خواهید خورد.
فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ (۵۳) تا پر میکنید از آن شکمها.
هوش مصنوعی: تا شکم‌هایتان را از آن پر کنید.
فَشارِبُونَ عَلَیْهِ مِنَ الْحَمِیمِ (۵۴) آن گه بر زبر آن آب جوشان می‌آشمید.
هوش مصنوعی: آنان بر روی آب بسیار داغ و جوشان که بر آنها می‌ریزد، فرومی‌افتند.
فَشارِبُونَ شُرْبَ الْهِیمِ (۵۵) می‌آشمید آشمیدن ریگ خشک با شتران تشنه.
هوش مصنوعی: آنها مانند شتران تشنه، آب را با ولع می‌نوشند، گویی که در حال نوشیدن از ریگ‌های خشک هستند.
هذا نُزُلُهُمْ یَوْمَ الدِّینِ (۵۶) برین فرود آیند ایشان روز پاداش و روز داوری.
هوش مصنوعی: این مکان، محل استراحت آنها در روز پاداش و روز داوری خواهد بود.
نَحْنُ خَلَقْناکُمْ، ما بیافریدیم شما را نخست، فَلَوْ لا تُصَدِّقُونَ (۵۷) پس چرا استوار نمی‌دارید.
هوش مصنوعی: ما شما را آفریدیم، پس چرا به این حقیقت ایمان نمی‌آورید؟