گنجور

۵ - النوبة الاولى

قوله تعالی: قُلْ یا عِبادِیَ بگو ای رهیکان من، الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ ایشان که گزاف کردند در ستم بر خویشتن. لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ نومید مباشید از بخشایش اللَّه، إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً که اوست آن خداوند آمرزگار بخشاینده مهربان که گناهان همه بیامرزد، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ (۵۳) که اوست آمرزگار مهربان.

وَ أَنِیبُوا إِلی‌ رَبِّکُمْ باز گردید با خداوند خویش، وَ أَسْلِمُوا لَهُ و گردن نهید او را، مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ الْعَذابُ پیش از آنکه عذاب آید بشما، ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ (۵۴) و آن گه یاری نرسد شما را از کس.

وَ اتَّبِعُوا و پی برید و پذیرید، أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ نیکوتر آنچه فرو فرستادند بشما از خداوند شما، مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ الْعَذابُ بَغْتَةً پیش از آنکه عذاب آید بشما ناگاهی، وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ (۵۵) و شما ندانید.

أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ پیش از آنکه هر تنی گوید: یا حَسْرَتی‌ عَلی‌ ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللَّهِ ای نفریغا بر ان سستی که کردم در کار خدا و در فرمانبرداری او، وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ (۵۶) و نبودم مگر از افسوس گران و از سست فرا دارندگان.

أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِی یا پیش از آنکه هر تنی گوید اگر اللَّه مرا راه نمودی، لَکُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِینَ (۵۷) من از پرهیزگاران بودمی.

أَوْ تَقُولَ حِینَ تَرَی الْعَذابَ یا پیش از آنکه هر تنی گوید آن گه که عذاب بیند، لَوْ أَنَّ لِی کَرَّةً ای کاشک مرا بازگشتی بودی ازین جهان، فَأَکُونَ مِنَ الْمُحْسِنِینَ (۵۸) تا من از نیکوکاران بودمی.

بَلی‌ بازگشت نیست، قَدْ جاءَتْکَ آیاتِی آمد بتو پیغامهای من، فَکَذَّبْتَ بِها دروغ زن گرفتی بآن، وَ اسْتَکْبَرْتَ و گردن کشیدی، وَ کُنْتَ مِنَ الْکافِرِینَ (۵۹) و از ناگرویدگان بودی.

وَ یَوْمَ الْقِیامَةِ تَرَی الَّذِینَ کَذَبُوا عَلَی اللَّهِ و روز رستاخیز ایشان را بینی که دروغ گفتند بر اللَّه، وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ رویهای ایشان سیاه گشته، أَ لَیْسَ فِی جَهَنَّمَ مَثْویً لِلْمُتَکَبِّرِینَ (۶۰) در دوزخ بنگاهی بسزا و بسنده نیست گردن کشان ناگرویده را؟

وَ یُنَجِّی اللَّهُ الَّذِینَ اتَّقَوْا برهاند اللَّه ایشان را که به پرهیزند از انباز گفتن او را بِمَفازَتِهِمْ بآن کردارهایی که رستگاری و پیروزیهای ایشان بآن بود، لا یَمَسُّهُمُ السُّوءُ بد بایشان نرسد، وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ (۶۱) و ایشان هرگز اندوهگن نباشند.

اللَّهُ خالِقُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ اللَّه آفریدگار همه چیز است، وَ هُوَ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ وَکِیلٌ (۶۲) و او بر همه چیز خداوند است و کارساز و کار از پیش برنده.

لَهُ مَقالِیدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ او راست کلیدهای آسمانها و زمینها.

وَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیاتِ اللَّهِ و ایشان که بنگرویدند بسخنان اللَّه أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ (۶۳) ایشانند زیانکاران.

قُلْ أَ فَغَیْرَ اللَّهِ بگو باش چیزی جز اللَّه، تَأْمُرُونِّی أَعْبُدُ میفرمائید مرا تا پرستم، أَیُّهَا الْجاهِلُونَ (۶۴) ای نادانان؟

وَ لَقَدْ أُوحِیَ إِلَیْکَ وَ إِلَی الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکَ و پیغام داده‌اند بتو و پیغامبران پیش از تو، لَئِنْ أَشْرَکْتَ لَیَحْبَطَنَّ عَمَلُکَ که اگر انباز گیری با اللَّه تباه شود و نیست کردار تو، وَ لَتَکُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِینَ (۶۵) و از زیانکاران باشی‌

بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ انباز نه، اللَّه را پرست، وَ کُنْ مِنَ الشَّاکِرِینَ (۶۶) از سپاس داران باش از گرویدگان براست داران.

وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ بندانستند چندی و چونی اللَّه، وَ الْأَرْضُ جَمِیعاً قَبْضَتُهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ و زمینها همه بدست گرفته او روز رستاخیز، وَ السَّماواتُ مَطْوِیَّاتٌ بِیَمِینِهِ و آسمانها در نوشته در راست دست او، سُبْحانَهُ وَ تَعالی‌ عَمَّا یُشْرِکُونَ (۶۷) پاکی او را و برتری از ان انبازان که با او میگیرند.

وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ و دردمند در صور، فَصَعِقَ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ مَنْ فِی الْأَرْضِ مرده بیفتد از ان آواز هر که در آسمان و زمین کس است، إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ مگر او که خدا خواهد، ثُمَّ نُفِخَ فِیهِ أُخْری‌ پس آن گه دردمند در صور دمیدنی دیگر، فَإِذا هُمْ قِیامٌ یَنْظُرُونَ (۶۸) آن گه ایشان بر پای خاسته باشند همگان ایستاده مینگرند.

وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها و روشن شود زمین بروشنایی خداوند او وَ وُضِعَ الْکِتابُ و شمار و نسخت کردارها بنهند وَ جِی‌ءَ بِالنَّبِیِّینَ وَ الشُّهَداءِ و آرند پیغامبران و گواهان را، وَ قُضِیَ بَیْنَهُمْ بِالْحَقِّ و داوری برگزارند میان ایشان براستی و داد، وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ (۶۹) و از هیچ کس چیزی نکاهند.

وَ وُفِّیَتْ کُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ و تمام بسپارند بهر تنی پاداش آنچه کرد، وَ هُوَ أَعْلَمُ بِما یَفْعَلُونَ (۷۰) و اللَّه داناتر دانای است بآنچه میکردند.

وَ سِیقَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِلی‌ جَهَنَّمَ زُمَراً و رانند ایشان را که نگرویدند بدوزخ گروه گروه، حَتَّی إِذا جاؤُها تا آن گه که آیند بآتش، فُتِحَتْ أَبْوابُها باز گشایند درهای آن بر ایشان، وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها و عذاب سازان دوزخ ایشان را گویند أَ لَمْ یَأْتِکُمْ رُسُلٌ مِنْکُمْ نیامد بشما فرستادگان همچون شما؟ یَتْلُونَ عَلَیْکُمْ آیاتِ رَبِّکُمْ که میخواندند بر شما سخن خداوند شما، وَ یُنْذِرُونَکُمْ لِقاءَ یَوْمِکُمْ هذا و میترسانیدند شما را از دیدن این روز شما؟ قالُوا بَلی‌ گویند آری آمد، وَ لکِنْ حَقَّتْ کَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَی الْکافِرِینَ (۷۱) لکن واجب گشت و درست بر ناگرویدگان سخن اللَّه در ازل که اهل عذاب‌اند.

قِیلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ گویند در روید از درهای دوزخ، خالِدِینَ فِیها ایشان جاودان در ان، فَبِئْسَ مَثْوَی الْمُتَکَبِّرِینَ (۷۲) بد جای و بنگاه گردنکشان را از حق.

وَ سِیقَ الَّذِینَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ و رانند ایشان را که بپرهیزیدند از انباز گفتن با اللَّه، إِلَی الْجَنَّةِ سوی بهشت، زُمَراً گروه گروه، حَتَّی إِذا جاؤُها تا آن گه که آیند ببهشت، وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها و درهای آن باز گشایند بر رویهای ایشان، وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها و ایشان را گویند بهشت سازان: سَلامٌ عَلَیْکُمْ درود بر شما طِبْتُمْ خوش زندگانی گشتید و پاک، فَادْخُلُوها خالِدِینَ (۷۳) در روید درین سرای جاودان.

وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ و گویند ستایش نیکو اللَّه را، الَّذِی صَدَقَنا وَعْدَهُ او که راست گفت در وعده خویش با ما، وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ و بازگرفته از دشمنان زمین بهشت بما داد، نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَیْثُ نَشاءُ جای میگیریم از بهشت هر جایی که خواهیم، فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِینَ (۷۴) نیکامزد کارگران.

وَ تَرَی الْمَلائِکَةَ و بینی فرشتگان را، حَافِّینَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ حلقه گرفته گرد عرش، یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ میستایند بستایش نیکو خداوند خویش را، وَ قُضِیَ بَیْنَهُمْ بِالْحَقِّ و کار برگزارد میان آفریدگان براستی و داد، وَ قِیلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ (۷۵) و اللَّه گوید ستایش نیکو اللَّه را خداوند جهانیان.

۴ - النوبة الثالثة: قوله: وَ الَّذِی جاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ... بدانکه معنی صدق راستی است و راستی در چهار چیز است در قول و در وعد و در عزم و در عمل، راستی در قول آنست که حق جل جلاله گفت مصطفی را صلوات و سلامه علیه: وَ الَّذِی جاءَ بِالصِّدْقِ. راستی در وعد آنست که اسماعیل پیغامبر را گفت علیه السّلام: إِنَّهُ کانَ صادِقَ الْوَعْدِ. راستی در عزم آنست که اصحاب رسول را گفت: رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ. راستی در عمل آنست که مؤمنان را گفت: أُولئِکَ الَّذِینَ صَدَقُوا. کسی که این خصلتها جمله در وی مجتمع شود او را صدیق گویند، ابراهیم خلیل صلوات اللَّه و سلامه علیه برین مقام بود که رب العزة در حق وی فرمود: إِنَّهُ کانَ صِدِّیقاً نَبِیًّا مصطفی (ص) را پرسیدند که کمال دین چیست؟ گفت: گفتار بحق و کردار بصدق. پیری را گفتند: صدق چیست؟ گفت: آنچه گویی کنی و آنچه نمایی داری و آنجا که آواز دهی باشی. صدق در قول آنست که بنده چون با حق در مناجات شود صدق از خود طلب کند، چون گوید: وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذِی فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ میگوید: روی آوردم در خداوند آسمان و زمین، اگر درین حال روی وی با دنیا بود پس دروغ بود. چون گوید: إِیَّاکَ نَعْبُدُ من بنده توام ترا پرستم و آن گه در بند دنیا و در بند شهوت بود دروغ گفته باشد، زیرا که مرد بنده آنست که در بند آنست، ازینجا گفت مصطفی علیه الصلاة و السلام: «تعس عبد الدرهم تعس عبد الدینار»۵ - النوبة الثانیة: قوله: قُلْ یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ ابن عباس گفت: این آیت تا آخر سه آیت در شأن وحشی فرو آمد که رسول خدا (ص) بعد از اسلام وحشی در وی نمی نگرست که وی حمزه را کشته بود و بروی مثلت کرده و آن در دل رسول (ص) تأثیر کرده بود چنان که طاقت دیدار وی نمیداشت. وحشی پنداشت که چون رسول بوی نمی‌نگرد اسلام وی پذیرفته نیست، رب العالمین این آیت فرستاد تا رسول بوی نگرست و آن وحشت از پیش برداشت. ابن عمر گفت: این آیات در شأن عیاش بن ابی ربیعه فرو آمد و در شأن ولید بن الولید و جماعتی دیگر که در مکه مسلمان شدند اما هجرت نکردند و مشرکان ایشان را معذّب میداشتند تا ایشان را از اسلام برگردانیدند، صحابه رسول گفتند اللَّه تعالی از ایشان نه فرض پذیرد نه نافله هرگز که از بیم عقوبت مشرکان بترک دین خویش بگفتند، رب العالمین در حق ایشان این آیات فرستاد، عمر خطاب این آیت بنوشت و بایشان فرستاد، ایشان بدین اسلام باز آمدند و هجرت کردند.

اطلاعات

منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

قوله تعالی: قُلْ یا عِبادِیَ بگو ای رهیکان من، الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ ایشان که گزاف کردند در ستم بر خویشتن. لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ نومید مباشید از بخشایش اللَّه، إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً که اوست آن خداوند آمرزگار بخشاینده مهربان که گناهان همه بیامرزد، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ (۵۳) که اوست آمرزگار مهربان.
هوش مصنوعی: ای بندگان من، شما که در حق خود زیاده‌ روی کرده‌اید، از رحمت خدا ناامید نشوید. خداوند همه گناهان را می‌بخشد و او بسیار آمرزنده و مهربان است.
وَ أَنِیبُوا إِلی‌ رَبِّکُمْ باز گردید با خداوند خویش، وَ أَسْلِمُوا لَهُ و گردن نهید او را، مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ الْعَذابُ پیش از آنکه عذاب آید بشما، ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ (۵۴) و آن گه یاری نرسد شما را از کس.
هوش مصنوعی: به سوی پروردگارتان بازگشت کنید و تسلیم او شوید، پیش از آنکه عذاب به شما برسد، و در آن هنگام دیگر یاری از هیچ کس نخواهید یافت.
وَ اتَّبِعُوا و پی برید و پذیرید، أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ نیکوتر آنچه فرو فرستادند بشما از خداوند شما، مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ الْعَذابُ بَغْتَةً پیش از آنکه عذاب آید بشما ناگاهی، وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ (۵۵) و شما ندانید.
هوش مصنوعی: پیروی کنید و بپذیرید نیکوتر از آنچه به شما از سوی پروردگارتان نازل شده است، پیش از آنکه عذابی ناگهانی به شما برسد و شما خبر نداشته باشید.
أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ پیش از آنکه هر تنی گوید: یا حَسْرَتی‌ عَلی‌ ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللَّهِ ای نفریغا بر ان سستی که کردم در کار خدا و در فرمانبرداری او، وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِینَ (۵۶) و نبودم مگر از افسوس گران و از سست فرا دارندگان.
هوش مصنوعی: این جمله به بیان احساسی می‌پردازد که فردی پس از درک سستی‌ها و کم‌کاری‌هایش در برابر خداوند، احساس پشیمانی و افسوس می‌کند. او با حالت اندوه و حسرت به خود می‌گوید که ای کاش در اطاعت و بندگی خداوند بهتر عمل می‌کردم و به تدریج به سستی‌اش در این زمینه پی می‌برد. در نهایت او خود را جزو افرادی می‌داند که از زندگی و اعمال خود ناامید شده‌اند و تنها با افسوس به گذشته می‌نگرد.
أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِی یا پیش از آنکه هر تنی گوید اگر اللَّه مرا راه نمودی، لَکُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِینَ (۵۷) من از پرهیزگاران بودمی.
هوش مصنوعی: یا می‌گویی اگر خداوند راهنمایی‌ام می‌کرد، قطعاً از پرهیزگاران می‌بودم.
أَوْ تَقُولَ حِینَ تَرَی الْعَذابَ یا پیش از آنکه هر تنی گوید آن گه که عذاب بیند، لَوْ أَنَّ لِی کَرَّةً ای کاشک مرا بازگشتی بودی ازین جهان، فَأَکُونَ مِنَ الْمُحْسِنِینَ (۵۸) تا من از نیکوکاران بودمی.
هوش مصنوعی: یا می‌گوید زمانی که عذاب را می‌بیند: ای کاش که فرصتی دیگر داشتم تا به این دنیا برگردم و از نیکوکاران باشم.
بَلی‌ بازگشت نیست، قَدْ جاءَتْکَ آیاتِی آمد بتو پیغامهای من، فَکَذَّبْتَ بِها دروغ زن گرفتی بآن، وَ اسْتَکْبَرْتَ و گردن کشیدی، وَ کُنْتَ مِنَ الْکافِرِینَ (۵۹) و از ناگرویدگان بودی.
هوش مصنوعی: بله، بازگشتی وجود ندارد. پیام‌های من به تو رسید و تو آنها را انکار کردی و با تکبر از خود رد کردی و جزو کافران شدی.
وَ یَوْمَ الْقِیامَةِ تَرَی الَّذِینَ کَذَبُوا عَلَی اللَّهِ و روز رستاخیز ایشان را بینی که دروغ گفتند بر اللَّه، وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ رویهای ایشان سیاه گشته، أَ لَیْسَ فِی جَهَنَّمَ مَثْویً لِلْمُتَکَبِّرِینَ (۶۰) در دوزخ بنگاهی بسزا و بسنده نیست گردن کشان ناگرویده را؟
هوش مصنوعی: در روز قیامت کسانی را خواهی دید که به خداوند دروغ گفته‌اند و چهره‌هایشان سیاه و زشت شده است. آیا جایگاهی در جهنم برای ستمگران وجود ندارد؟
وَ یُنَجِّی اللَّهُ الَّذِینَ اتَّقَوْا برهاند اللَّه ایشان را که به پرهیزند از انباز گفتن او را بِمَفازَتِهِمْ بآن کردارهایی که رستگاری و پیروزیهای ایشان بآن بود، لا یَمَسُّهُمُ السُّوءُ بد بایشان نرسد، وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ (۶۱) و ایشان هرگز اندوهگن نباشند.
هوش مصنوعی: خداوند کسانی را که پرهیزکاری می‌کنند، نجات می‌دهد و آنان را به خاطر کارهایی که باعث رستگاری و موفقیتشان بوده، در امان می‌سازد. هیچ بدی به آنها نمی‌رسد و هرگز غمگین نخواهند بود.
اللَّهُ خالِقُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ اللَّه آفریدگار همه چیز است، وَ هُوَ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ وَکِیلٌ (۶۲) و او بر همه چیز خداوند است و کارساز و کار از پیش برنده.
هوش مصنوعی: خداوند خالق همه چیز است و بر همه چیز تسلط دارد و ناظر بر کارهاست.
لَهُ مَقالِیدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ او راست کلیدهای آسمانها و زمینها.
هوش مصنوعی: او صاحب کلیدهای آسمان‌ها و زمین‌ها است.
وَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیاتِ اللَّهِ و ایشان که بنگرویدند بسخنان اللَّه أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ (۶۳) ایشانند زیانکاران.
هوش مصنوعی: کسانی که به آیات خداوند کافر شدند، در حقیقت زیانکاران هستند.
قُلْ أَ فَغَیْرَ اللَّهِ بگو باش چیزی جز اللَّه، تَأْمُرُونِّی أَعْبُدُ میفرمائید مرا تا پرستم، أَیُّهَا الْجاهِلُونَ (۶۴) ای نادانان؟
هوش مصنوعی: بگو آیا شما از من می‌خواهید که جز خداوند را بپرستم، ای نادانان؟
وَ لَقَدْ أُوحِیَ إِلَیْکَ وَ إِلَی الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکَ و پیغام داده‌اند بتو و پیغامبران پیش از تو، لَئِنْ أَشْرَکْتَ لَیَحْبَطَنَّ عَمَلُکَ که اگر انباز گیری با اللَّه تباه شود و نیست کردار تو، وَ لَتَکُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِینَ (۶۵) و از زیانکاران باشی‌
هوش مصنوعی: به تو و پیامبران پیشین وحی شده است که اگر با خداوند شرک بورزی، عملت نابود خواهد شد و از زیانکاران خواهی بود.
بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ انباز نه، اللَّه را پرست، وَ کُنْ مِنَ الشَّاکِرِینَ (۶۶) از سپاس داران باش از گرویدگان براست داران.
هوش مصنوعی: پرستش تنها باید برای خداوند باشد و از سپاسگزاران او باشید.
وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ بندانستند چندی و چونی اللَّه، وَ الْأَرْضُ جَمِیعاً قَبْضَتُهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ و زمینها همه بدست گرفته او روز رستاخیز، وَ السَّماواتُ مَطْوِیَّاتٌ بِیَمِینِهِ و آسمانها در نوشته در راست دست او، سُبْحانَهُ وَ تَعالی‌ عَمَّا یُشْرِکُونَ (۶۷) پاکی او را و برتری از ان انبازان که با او میگیرند.
هوش مصنوعی: مردم به درستی درباره عظمت خداوند درک نکرده‌اند. در روز قیامت، تمام زمین در掌 قدرت او خواهد بود و آسمان‌ها در دست راست او جمع شده‌اند. او پاک و برتر است از هر چیزی که به او شرک می‌ورزند.
وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ و دردمند در صور، فَصَعِقَ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ مَنْ فِی الْأَرْضِ مرده بیفتد از ان آواز هر که در آسمان و زمین کس است، إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ مگر او که خدا خواهد، ثُمَّ نُفِخَ فِیهِ أُخْری‌ پس آن گه دردمند در صور دمیدنی دیگر، فَإِذا هُمْ قِیامٌ یَنْظُرُونَ (۶۸) آن گه ایشان بر پای خاسته باشند همگان ایستاده مینگرند.
هوش مصنوعی: و در صور دمیده می‌شود و کسانی که در آسمان‌ها و زمین هستند از آن صدا بیهوش می‌شوند، مگر کسانی که خدا بخواهد. سپس دمیده می‌شود دم دیگری و آن گاه همه بر پا می‌خیزند و نگاه می‌کنند.
وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها و روشن شود زمین بروشنایی خداوند او وَ وُضِعَ الْکِتابُ و شمار و نسخت کردارها بنهند وَ جِی‌ءَ بِالنَّبِیِّینَ وَ الشُّهَداءِ و آرند پیغامبران و گواهان را، وَ قُضِیَ بَیْنَهُمْ بِالْحَقِّ و داوری برگزارند میان ایشان براستی و داد، وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ (۶۹) و از هیچ کس چیزی نکاهند.
هوش مصنوعی: زمین به نور خداوند روشن می‌شود و کتاب اعمال انسان‌ها گذاشته می‌شود. پیامبران و شهیدان به محضر حق آورده می‌شوند و در میان آن‌ها به حق و با عدالت قضاوت می‌شود، و هیچ‌یک از آن‌ها مورد ظلم واقع نخواهند شد.
وَ وُفِّیَتْ کُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ و تمام بسپارند بهر تنی پاداش آنچه کرد، وَ هُوَ أَعْلَمُ بِما یَفْعَلُونَ (۷۰) و اللَّه داناتر دانای است بآنچه میکردند.
هوش مصنوعی: هرکس آنچه انجام داده، پاداش می‌گیرد و خداوند به تمام اعمال آنان آگاه‌تر است.
وَ سِیقَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِلی‌ جَهَنَّمَ زُمَراً و رانند ایشان را که نگرویدند بدوزخ گروه گروه، حَتَّی إِذا جاؤُها تا آن گه که آیند بآتش، فُتِحَتْ أَبْوابُها باز گشایند درهای آن بر ایشان، وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها و عذاب سازان دوزخ ایشان را گویند أَ لَمْ یَأْتِکُمْ رُسُلٌ مِنْکُمْ نیامد بشما فرستادگان همچون شما؟ یَتْلُونَ عَلَیْکُمْ آیاتِ رَبِّکُمْ که میخواندند بر شما سخن خداوند شما، وَ یُنْذِرُونَکُمْ لِقاءَ یَوْمِکُمْ هذا و میترسانیدند شما را از دیدن این روز شما؟ قالُوا بَلی‌ گویند آری آمد، وَ لکِنْ حَقَّتْ کَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَی الْکافِرِینَ (۷۱) لکن واجب گشت و درست بر ناگرویدگان سخن اللَّه در ازل که اهل عذاب‌اند.
هوش مصنوعی: و کسانی که کافر شدند به جهنم به صورت گروهی سوق داده می‌شوند و آنها را به جهنم می‌برند. هنگامی که به جهنم می‌رسند، درهای آن برایشان گشوده می‌شود و نگهبانان جهنم به آنها می‌گویند: «آیا رسولانی از سوی خودتان به سوی شما نیامدند که آیات پروردگارتان را بر شما بخوانند و شما را از دیدن این روز هشدار دهند؟» آنها پاسخ می‌دهند: «آری، آمدند.» اما این واقعیت بر کافرین ثابت شد که عذاب بر آنها واجب و مقرر شده است.
قِیلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ گویند در روید از درهای دوزخ، خالِدِینَ فِیها ایشان جاودان در ان، فَبِئْسَ مَثْوَی الْمُتَکَبِّرِینَ (۷۲) بد جای و بنگاه گردنکشان را از حق.
هوش مصنوعی: به آن‌ها گفته می‌شود که از درهای جهنم وارد شوید و در آنجا جاودانه خواهند ماند. چه جای بدی است برای گردنکشان و خودپسندان.
وَ سِیقَ الَّذِینَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ و رانند ایشان را که بپرهیزیدند از انباز گفتن با اللَّه، إِلَی الْجَنَّةِ سوی بهشت، زُمَراً گروه گروه، حَتَّی إِذا جاؤُها تا آن گه که آیند ببهشت، وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها و درهای آن باز گشایند بر رویهای ایشان، وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها و ایشان را گویند بهشت سازان: سَلامٌ عَلَیْکُمْ درود بر شما طِبْتُمْ خوش زندگانی گشتید و پاک، فَادْخُلُوها خالِدِینَ (۷۳) در روید درین سرای جاودان.
هوش مصنوعی: و کسانی که از پروردگارشان پرهیز کردند، به سوی بهشت به گروه‌های مختلف هدایت می‌شوند. زمانی که به بهشت برسند، درهای آن به رویشان گشوده می‌شود و نگهبانان بهشت به آن‌ها می‌گویند: «درود بر شما، خوش آمدید! خوش زندگی کردید و پاکیزه بودید. حالا وارد شوید و در این سرای جاودان بمانید.»
وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ و گویند ستایش نیکو اللَّه را، الَّذِی صَدَقَنا وَعْدَهُ او که راست گفت در وعده خویش با ما، وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ و بازگرفته از دشمنان زمین بهشت بما داد، نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَیْثُ نَشاءُ جای میگیریم از بهشت هر جایی که خواهیم، فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِینَ (۷۴) نیکامزد کارگران.
هوش مصنوعی: و آن‌ها می‌گویند: «شادمانه خدا را ستایش می‌کنیم، خدایی که وعده‌اش را به ما راست گفت و زمین را به ما بخشید. ما در بهشت در هر جایی که بخواهیم، سکونت می‌گزینیم. آری، پاداش کارگران بسیار نیکوست.»
وَ تَرَی الْمَلائِکَةَ و بینی فرشتگان را، حَافِّینَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ حلقه گرفته گرد عرش، یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ میستایند بستایش نیکو خداوند خویش را، وَ قُضِیَ بَیْنَهُمْ بِالْحَقِّ و کار برگزارد میان آفریدگان براستی و داد، وَ قِیلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ (۷۵) و اللَّه گوید ستایش نیکو اللَّه را خداوند جهانیان.
هوش مصنوعی: شما فرشتگانی را می‌بینید که در اطراف عرش خداوند حلقه زده‌اند و همگی مشغول تسبیح و ستایش خداوند خود هستند. در میان آن‌ها به حق و عدالت قضاوت می‌شود و اعلام می‌شود که ستایش خاص خداوندی است که پروردگار جهانیان است.