گنجور

۴ - النوبة الاولى

قوله تعالی: قُلْ إِنَّما أَعِظُکُمْ بِواحِدَةٍ بگوی شما را پند میدهم بیک چیز أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ که خیزید خدای را، مَثْنی‌ وَ فُرادی‌ دوگانه و یگانه، ثُمَّ تَتَفَکَّرُوا آن گه با خود بیندیشید و با یکدیگر باز گوئید: ما بِصاحِبِکُمْ مِنْ جِنَّةٍ برین مرد شما هیچ دیوانگی نیست و پوشیده خرد نیست، إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِیرٌ لَکُمْ نیست او مگر بیم نمایی شما را، بَیْنَ یَدَیْ عَذابٍ شَدِیدٍ (۴۶) پیش عذابی سخت.

قُلْ ما سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ بگوی هر چه از شما خواهم از مزد، فَهُوَ لَکُمْ آن شما را باد، إِنْ أَجْرِیَ إِلَّا عَلَی اللَّهِ نیست مزد من مگر بر اللَّه، وَ هُوَ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ شَهِیدٌ (۴۷) و او بر همه چیز گواه است.

قُلْ إِنَّ رَبِّی بگوی خداوند من، یَقْذِفُ بِالْحَقِّ سخن راست و پیغام پاک می‌افکند، عَلَّامُ الْغُیُوبِ (۴۸) آن دانای نهانها.

قُلْ جاءَ الْحَقُّ بگوی پیغام راست آمد از خدای، وَ ما یُبْدِئُ الْباطِلُ وَ ما یُعِیدُ (۴۹) و باطل نه بآغاز چیز تواند و نه بسر انجام.

قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ بگوی اگر من گم شوم از راه، فَإِنَّما أَضِلُّ عَلی‌ نَفْسِی گمراهی من بر من، وَ إِنِ اهْتَدَیْتُ و اگر بر راه راست روم، فَبِما یُوحِی إِلَیَّ رَبِّی آن بآن پیغام است که خداوند من می‌فرستد بمن إِنَّهُ سَمِیعٌ قَرِیبٌ (۵۰) که او شنوای است بپاسخ از خواننده نزدیک.

وَ لَوْ تَری‌ إِذْ فَزِعُوا اگر تو بینی آن گه که بیم زنند ایشان را، فَلا فَوْتَ از دست بشدن را توان نیست، وَ أُخِذُوا مِنْ مَکانٍ قَرِیبٍ (۵۱) و فرا گیرند ایشان را از جایگاهی نزدیک.

وَ قالُوا آمَنَّا بِهِ گویند بگرویدیم باللّه، وَ أَنَّی لَهُمُ التَّناوُشُ و چون تواند بود ایشان را فرا چیزی یازیدن، مِنْ مَکانٍ بَعِیدٍ (۵۲) از جایی دور.

وَ قَدْ کَفَرُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ و کافر شده بودند بایمان پیش از روز مرگ، وَ یَقْذِفُونَ بِالْغَیْبِ مِنْ مَکانٍ بَعِیدٍ (۵۳) و پنداره خویش در آنچه فرا ایشان میگفتند دور می‌انداختند.

وَ حِیلَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ ما یَشْتَهُونَ جدا کردند میان ایشان و میان آنچه آرزو میکردند، کَما فُعِلَ بِأَشْیاعِهِمْ مِنْ قَبْلُ هم چنان که با هم دینان ایشان کردند از پیش، إِنَّهُمْ کانُوا فِی شَکٍّ مُرِیبٍ (۵۴) که ایشان در گمانی بودند دل را شورنده.

۳ - النوبة الثالثة: قوله تعالی قُلْ مَنْ یَرْزُقُکُمْ مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ اعلم انّ الرزق قسمان: قسم ظاهر و قسم باطن فالظاهر هی الاقوات و الاطعمة و ذلک للظواهر و هی الأبدان و الباطن هی المعارف و المکاشفات و ذلک للقلوب و الاسرار و هذا اشرف القسمین فانّ ثمرته حیاة الابد و ثمرة الرزق الظاهر قوّة الی مدّة قریبة الامد و اللَّه تعالی هو المتولی لخلق الرزقین و المتفضّل بالایصال الی کلا الفریقین و لکنّه یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ یَشاءُ وَ یَقْدِرُ رزق ظاهر دیگر است و رزق باطن دیگر، رزق ظاهر مطعومات است حیاة فانی را و رزق باطن مکاشفات است حیاة باقی را، مطعومات را شرط آنست که حلال بدست آری و حلال خوری، رب العالمین میفرماید: کُلُوا مِنْ طَیِّباتِ ما رَزَقْناکُمْ کُلُوا مِنَ الطَّیِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً حلال خورید و پاک خورید و کار نیکو کنید. و قال النبی (ص): طلب الحلال فریضة بعد الفریضة ای بعد فریضة الایمان و الصّلاة و قال (ص): من اکل الحلال اربعین یوما نور اللَّه قلبه و اجری ینابیع الحکمة من قلبه و فی روایة: زهده اللَّه فی الدنیا، و قال: ان للَّه ملکا علی بیت المقدس ینادی کل لیلة: من اکل حراما لم یقبل منه صرف و لا عدل، الصرف النافلة و العدل الفریضة.۴ - النوبة الثانیة: قوله تعالی: قُلْ إِنَّما أَعِظُکُمْ بِواحِدَةٍ یعنی آمرکم و اوصیکم بکلمة واحدة و هی قول لا اله الا اللَّه، قال: و هل جزاء لا اله الّا اللَّه الا الجنّة؟ فذلک قوله: هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ‌

اطلاعات

منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

قوله تعالی: قُلْ إِنَّما أَعِظُکُمْ بِواحِدَةٍ بگوی شما را پند میدهم بیک چیز أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ که خیزید خدای را، مَثْنی‌ وَ فُرادی‌ دوگانه و یگانه، ثُمَّ تَتَفَکَّرُوا آن گه با خود بیندیشید و با یکدیگر باز گوئید: ما بِصاحِبِکُمْ مِنْ جِنَّةٍ برین مرد شما هیچ دیوانگی نیست و پوشیده خرد نیست، إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِیرٌ لَکُمْ نیست او مگر بیم نمایی شما را، بَیْنَ یَدَیْ عَذابٍ شَدِیدٍ (۴۶) پیش عذابی سخت.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته می‌شود که شما را با یک نکته مهم نصیحت می‌کنم، و آن این است که برای خدا قیام کنید، چه به صورت گروهی و چه به تنهایی. سپس به خود و یکدیگر فکر کنید و بگویید که این مرد (پیامبر) هیچ دیوانگی ندارد و عقل او نرفته است. او فقط شما را برای عذاب سختی که در پیش است، هشدار می‌دهد.
قُلْ ما سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ بگوی هر چه از شما خواهم از مزد، فَهُوَ لَکُمْ آن شما را باد، إِنْ أَجْرِیَ إِلَّا عَلَی اللَّهِ نیست مزد من مگر بر اللَّه، وَ هُوَ عَلی‌ کُلِّ شَیْ‌ءٍ شَهِیدٌ (۴۷) و او بر همه چیز گواه است.
هوش مصنوعی: بگویید، من از شما هیچ مزدی نمی‌خواهم، این مزد تنها برای شماست. مزد من جز بر پروردگار نیست و او بر هر چیزی گواه است.
قُلْ إِنَّ رَبِّی بگوی خداوند من، یَقْذِفُ بِالْحَقِّ سخن راست و پیغام پاک می‌افکند، عَلَّامُ الْغُیُوبِ (۴۸) آن دانای نهانها.
هوش مصنوعی: بگو خدای من حق را به درستی می‌افکند و اوست که بر رازهای پنهان آگاه است.
قُلْ جاءَ الْحَقُّ بگوی پیغام راست آمد از خدای، وَ ما یُبْدِئُ الْباطِلُ وَ ما یُعِیدُ (۴۹) و باطل نه بآغاز چیز تواند و نه بسر انجام.
هوش مصنوعی: حق به حقیقت آمده است و پیام راستینی از سوی خداوند فرستاده شده است، زیرا باطل نه می‌تواند چیزی را شروع کند و نه می‌تواند به پایان برساند.
قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ بگوی اگر من گم شوم از راه، فَإِنَّما أَضِلُّ عَلی‌ نَفْسِی گمراهی من بر من، وَ إِنِ اهْتَدَیْتُ و اگر بر راه راست روم، فَبِما یُوحِی إِلَیَّ رَبِّی آن بآن پیغام است که خداوند من می‌فرستد بمن إِنَّهُ سَمِیعٌ قَرِیبٌ (۵۰) که او شنوای است بپاسخ از خواننده نزدیک.
هوش مصنوعی: بگو اگر من از راه راست منحرف شوم، این انحراف فقط به خودم ضرر می‌زند و اگر به راه درست هدایت شوم، این هدایت به واسطه پیامی است که خداوند به من می‌فرستد. او شنوا و نزدیک است.
وَ لَوْ تَری‌ إِذْ فَزِعُوا اگر تو بینی آن گه که بیم زنند ایشان را، فَلا فَوْتَ از دست بشدن را توان نیست، وَ أُخِذُوا مِنْ مَکانٍ قَرِیبٍ (۵۱) و فرا گیرند ایشان را از جایگاهی نزدیک.
هوش مصنوعی: اگر تو آن لحظه را ببینی که آن‌ها دچار ترس و نگرانی می‌شوند، دیگر فرصتی برای فرار نخواهند داشت و از مکانی نزدیک به دست خواهند آمد.
وَ قالُوا آمَنَّا بِهِ گویند بگرویدیم باللّه، وَ أَنَّی لَهُمُ التَّناوُشُ و چون تواند بود ایشان را فرا چیزی یازیدن، مِنْ مَکانٍ بَعِیدٍ (۵۲) از جایی دور.
هوش مصنوعی: ایشان می‌گویند: "ما به آن ایمان آورده‌ایم"، اما چگونه می‌تواند برایشان ممکن باشد که از جایی دور به آن دست یابند؟
وَ قَدْ کَفَرُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ و کافر شده بودند بایمان پیش از روز مرگ، وَ یَقْذِفُونَ بِالْغَیْبِ مِنْ مَکانٍ بَعِیدٍ (۵۳) و پنداره خویش در آنچه فرا ایشان میگفتند دور می‌انداختند.
هوش مصنوعی: آن‌ها پیش از روز مرگ به چیزی که ایمان می‌آوردند، کافر شده بودند و نظرات خود را درباره آنچه دیگران می‌گفتند، از دور معیوب و نادرست می‌انگاریدند.
وَ حِیلَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ ما یَشْتَهُونَ جدا کردند میان ایشان و میان آنچه آرزو میکردند، کَما فُعِلَ بِأَشْیاعِهِمْ مِنْ قَبْلُ هم چنان که با هم دینان ایشان کردند از پیش، إِنَّهُمْ کانُوا فِی شَکٍّ مُرِیبٍ (۵۴) که ایشان در گمانی بودند دل را شورنده.
هوش مصنوعی: میان آن‌ها و خواسته‌هایشان فاصله‌ای ایجاد شد، همان‌طور که پیش از این با هم‌کیشان آن‌ها انجام شده بود. آن‌ها در یک شک و تردید شدید به‌سر می‌بردند.