گنجور

شمارهٔ ۴۸۷

عشاق حیات از لب خندان تو یابند
خوبان عمل فتنه ز دیوان تو یابند
ببینم مه از جیب سپهر و نکشد دل
کان مه که برد دل ز گریبان تو یابند
شاید که به شکرانه دهندت سر دیگر
آنان که سر خویش به چوگان تو یابند
ای بخت کسانی که به رغم من محروم
بوسیدن پای سگ دربان تو یابند
فردای قیامت که به انصاف رسد خلق
زنگار گرفته همه پیکان تو یابند
گر خاک وجودم، ز پس مرگ ببیزند
بس دست تظلم که به دامان تو یابند
هر جا که گریزد دل سودازده من
بازش به سر زلف پریشان تو یابند
عشق از کشدم، منت هجران تو بر من
کاین مرتبه از دولت هجران تو یابند
بر سوختگان کم ز یکی خنده که باری
داد جگر خود ز نمکدان تو یابند
در یوزه جان می کند از لعل تو خسرو
کان چاشنی از چشمه حیوان تو یابند

اطلاعات

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

عشاق حیات از لب خندان تو یابند
خوبان عمل فتنه ز دیوان تو یابند
هوش مصنوعی: عاشقان زندگی را از لبخند تو به دست می‌آورند و زیبارویان از کردار تو دچار فریب و حیرت می‌شوند.
ببینم مه از جیب سپهر و نکشد دل
کان مه که برد دل ز گریبان تو یابند
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که در اینجا سخن از ماه و زیبایی آن است. شاعر می‌گوید که آیا می‌توانم ببینم که ماه از آسمان می‌درخشد، و آیا قلب من نمی‌تواند از زیبایی‌اش رنج ببرد. این زیبایی باید دل کسانی را که به عشق و زیبایی می‌نگرند، تحت تأثیر قرار دهد. در واقع، شاعر به زیبایی و جذابیت عشق و معشوق اشاره می‌کند.
شاید که به شکرانه دهندت سر دیگر
آنان که سر خویش به چوگان تو یابند
هوش مصنوعی: شاید به عنوان قدردانی از تو، آنها که جان خود را در خدمت تو می‌گذارند، زندگی خود را به تو هدیه دهند.
ای بخت کسانی که به رغم من محروم
بوسیدن پای سگ دربان تو یابند
هوش مصنوعی: افرادی که بر خلاف من، از بوسیدن پای سگ دربان تو هم بی‌نصیب نمی‌مانند، بخت و اقبال خوبی دارند.
فردای قیامت که به انصاف رسد خلق
زنگار گرفته همه پیکان تو یابند
هوش مصنوعی: در روز قیامت، زمانی که همه چیز به طور عادلانه بررسی شود، مردم که دچار غفلت و زنگار شده‌اند، به درستی متوجه حقایق خواهند شد و به واقعیات پی خواهند برد.
گر خاک وجودم، ز پس مرگ ببیزند
بس دست تظلم که به دامان تو یابند
هوش مصنوعی: اگر وجود من بعد از مرگ، به خاک تبدیل شود، دست‌های پناه‌خواهی که به تو دراز می‌شود، به تو خواهند رسید.
هر جا که گریزد دل سودازده من
بازش به سر زلف پریشان تو یابند
هوش مصنوعی: هر کجا که دل نگران و عاشق من فرار کند، در نهایت باز هم به زیبایی و پیچیدگی موهای تو برمی‌گردد.
عشق از کشدم، منت هجران تو بر من
کاین مرتبه از دولت هجران تو یابند
هوش مصنوعی: عشق مرا به شدت تحت تأثیر قرار داده و من برای دوری تو، سپاسگزارم، چون این تجربه سخت، برای من پاداشی از طرف توست.
بر سوختگان کم ز یکی خنده که باری
داد جگر خود ز نمکدان تو یابند
هوش مصنوعی: به افرادی که در حال سوختن از درد و رنج هستند، کمتر بخندید، زیرا آنها ممکن است از تنهایی و سختی‌های زندگی خود به شدت ناراحت شده باشند و هرگز نمی‌دانید چه آلامی در دل دارند.
در یوزه جان می کند از لعل تو خسرو
کان چاشنی از چشمه حیوان تو یابند
هوش مصنوعی: در یوزهای جان، زیبایی تو مانند لعل است و آنها به خوبی می‌دانند که چگونه از چشمه حیات تو بهره‌مند شوند.

حاشیه ها

1397/08/02 17:11
هادی جهانی

مصرع های دوم ابیات 5 و 6 جابجا نوشته شده اند. باید بدین ترتیب باشند:
فردای قیامت که به انصاف رسد خلق / بس دست تظلم که به دامان تو یابند
گر خاک وجودم، ز پس مرگ ببیزند / زنگار گرفته همه پیکان تو یابند
از نظر معنایی هم قطعا این ترتیب صحیح است.