شمارهٔ ۳۰۰
حادی عشق اگر راز تو گوید به جبل
باشد از نقص جبل گر نکند رقص جمل
هرکه از ذکر جمالت چو جمل رقص نکرد
منهش نام کالانعام کزان هست اضل
کی کند ری چو زاهد ترش از تلخی عیش
مرد عارف که بود غرقه دریای عسل
چو دهی وعده به تأکید و قسم حاجت نیست
کان ایقان بود از لعل لبت لیت و لعل
لذت گفته مجنون نشناسد هرگز
هرکه در عشق غزالان نسروده ست غزل
جهل کوران حرم بین که محمد حاضر
طالب نور هدی از رخ لاتند و هبل
جامی از مدرسه اسرار حقیقت مطلب
که درین مسئله ذوقی ندهد بحث و جدل
اطلاعات
وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
حادی عشق اگر راز تو گوید به جبل
باشد از نقص جبل گر نکند رقص جمل
هوش مصنوعی: اگر عاشق چیزی را بیان کند، باید مانند کوه استوار باشد. اما اگر نتواند با شادی و شور و شعف به آن بپردازد، همچون نشانههای ناپسند و ضعف در کوه است.
هرکه از ذکر جمالت چو جمل رقص نکرد
منهش نام کالانعام کزان هست اضل
هوش مصنوعی: هرکس که در یاد زیباییات مانند شتر نرقصد، او را با نام حیوانات بزرگ ننام، زیرا او از این نظر نادانتر است.
کی کند ری چو زاهد ترش از تلخی عیش
مرد عارف که بود غرقه دریای عسل
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند زندگی را مانند زاهدی تلخ و بیروح سپری کند، در حالی که مرد عارف در خوشی و شادی غرق شده و طعم شیرینی زندگی را میچشد؟
چو دهی وعده به تأکید و قسم حاجت نیست
کان ایقان بود از لعل لبت لیت و لعل
هوش مصنوعی: اگر به کسی وعدهای محکم و با قسم بدهی، دیگر نیازی به درخواست و خواهش نیست؛ زیرا اطمینان و یقین من از لبهای تو به اندازهی یک لعل و سنگین است.
لذت گفته مجنون نشناسد هرگز
هرکه در عشق غزالان نسروده ست غزل
هوش مصنوعی: هر کسی که در عشق زیباییها و دلبرانی مانند غزالان، اشعار و غزلهایی ننوشته، هرگز لذت سخنان عاشق مجنون را نخواهد فهمید.
جهل کوران حرم بین که محمد حاضر
طالب نور هدی از رخ لاتند و هبل
هوش مصنوعی: نادانی و جهل کسانی که در حرم هستند را ببین که محمد در جستجوی نور هدایت است، در حالی که چهرهی لات و هبل (بتهای جاهلی) را میبینند.
جامی از مدرسه اسرار حقیقت مطلب
که درین مسئله ذوقی ندهد بحث و جدل
هوش مصنوعی: در اینجا به دنبال حقیقتی هستیم که در مدرسه اسرار به وضوح بیان شده است و در این موضوع، چیزی جز احساس و تجربه شخصی نمیتواند به بحث و جدل منجر شود.

جامی