گنجور

شمارهٔ ۲۸۳

گرچه سوزد دل پروانه ز سودای چراغ
نکند پیش مه روی تو پروای چراغ
زیر پا تار سر زلف سیاه تو کند
روشن این نکته که تاریک بود پای چراغ
آرزومند رخ خوب تو در دور فراق
شب نشینیست به دل داغ تمنای چراغ
می برد کاکل مشکین تو را باد ز جای
دود را کی بود آرام به بالای چراغ
آتش شوق تو در جان چراغ افتاده ست
پرده از عارض اگر وا نکنی وای چراغ
شمع رخسار تو بس انجمن عالم را
گو بپوشید رخ انجمن آرای چراغ
پرتو روی تو را تاب نیارد خورشید
ناید از دیده شبکور تماشای چراغ
جای کن دیده جامی چو شوی بزم فروز
که مناسب نفتد روی زمین جای چراغ

اطلاعات

وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

گرچه سوزد دل پروانه ز سودای چراغ
نکند پیش مه روی تو پروای چراغ
هوش مصنوعی: هرچند دل پروانه به خاطر عشق به چراغ می‌سوزد، اما نمی‌خواهد جلوی روی زیبای تو چراغی را روشن کند.
زیر پا تار سر زلف سیاه تو کند
روشن این نکته که تاریک بود پای چراغ
هوش مصنوعی: زیر پای تو، تارهای سیاه زلفت را روشن می‌کند. این نکته را یادآوری می‌کند که پا در سایه نوری است که در ابتدا تاریک به نظر می‌رسید.
آرزومند رخ خوب تو در دور فراق
شب نشینیست به دل داغ تمنای چراغ
هوش مصنوعی: من در دوری تو هر شب به یاد روی زیبایت دلم پر از آتش آرزو برای روشنایی و امید است.
می برد کاکل مشکین تو را باد ز جای
دود را کی بود آرام به بالای چراغ
هوش مصنوعی: باد موهای مشکی تو را به جایی می‌برد که دود دیگر نمی‌تواند به آرامی در کنار چراغ باقی بماند.
آتش شوق تو در جان چراغ افتاده ست
پرده از عارض اگر وا نکنی وای چراغ
هوش مصنوعی: شعله عشق تو در دل مانند چراغی روشن است و اگر پرده‌ای که روی چهره‌ات است را کنار نزنی، وای به حال آن چراغ.
شمع رخسار تو بس انجمن عالم را
گو بپوشید رخ انجمن آرای چراغ
هوش مصنوعی: چهره‌ی زیبا و درخشان تو به قدری جذاب است که می‌توانی به همه‌ی جلسات و محافل بگویی چهره‌ی این جمع را بپوشانند و نور چهره‌ات را به جا بیاورند.
پرتو روی تو را تاب نیارد خورشید
ناید از دیده شبکور تماشای چراغ
هوش مصنوعی: نور چهره تو را خورشید نمی‌تواند تحمل کند، مانند کسی که در تاریکی است و نمی‌تواند نور چراغ را ببیند.
جای کن دیده جامی چو شوی بزم فروز
که مناسب نفتد روی زمین جای چراغ
هوش مصنوعی: این بیت بیان می‌کند که وقتی در محفل و مهمانی حضور داری، باید چشمانت را بر روی جامی که در دستانت است متمرکز کنی، زیرا در آن حالت، زیبایی و درخشندگی تو شایسته و مناسب‌تر از جایگاه چراغ روی زمین است. به عبارت دیگر، در فضایی که سرگرمی و شادی وجود دارد، حضور تو و جذابیتت از روشنایی چراغ نیز بیشتر است.