گنجور

شمارهٔ ۲۷۶

تا کی ای خواجه مهندس سخن نقطه و خط
در خط و کون و مکان نقطه عشق است فقط
نقطه خط گشته و خط حرف شده حرف حروف
گه به تبدیل صور گاه به تغییر نقط
هرچه بر لوح شهود تو بجز نقطه اصل
نقش بسته ست فروشوی که سهو است و غلط
نقطه دان نقطه نگر نقطه شوآخر که جز این
هر چه خواهی که کنی موجب بعد است و سخط
آب چون دور ز دریاست فرات است و شط است
چون رسد باز به دریا نه فرات است و نه شط
کاهلی کافری و گر مروی شیطنت است
روش کعبه روان نیست بجز سیر وسط
جامی از چاه طبیعت بدرآ تا بینی
سر« لودلی حبل لعلی الله هبط »

اطلاعات

وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

تا کی ای خواجه مهندس سخن نقطه و خط
در خط و کون و مکان نقطه عشق است فقط
هوش مصنوعی: تا کی می‌خواهی درباره هندسه و مفاهیم پیچیده صحبت کنی؟ در واقع، عشق تنها نقطه‌ای است که اهمیت دارد.
نقطه خط گشته و خط حرف شده حرف حروف
گه به تبدیل صور گاه به تغییر نقط
هوش مصنوعی: در این بیت به ارتباط میان نقطه و خط و تبدیل آن‌ها به یکدیگر اشاره شده است. نقطه، که به عنوان یک علامت کوچک به شمار می‌رود، در یک لحظه به خط تبدیل می‌شود و این خط خود به حرف تبدیل می‌شود. این فرآیند تبدیل و تحول به نوعی تغییر و دگرگونی در شکل و معنی اشاره دارد، به طوری که گاهی یک علامت به چیزی بزرگ‌تر و بیشتر از خود تبدیل می‌شود. در نهایت، این جملات به دگرگونی دائمی و پیوسته‌ای که در نشانه‌ها و معانی وجود دارد، اشاره دارد.
هرچه بر لوح شهود تو بجز نقطه اصل
نقش بسته ست فروشوی که سهو است و غلط
هوش مصنوعی: هر چیزی که بر صفحه آگاهی و مشاهده‌ات نقش بسته، جز یک نقطه اصلی، قابل پاک کردن و نادیده گرفتن است، زیرا این‌ها اشتباهات و خطاها هستند.
نقطه دان نقطه نگر نقطه شوآخر که جز این
هر چه خواهی که کنی موجب بعد است و سخط
هوش مصنوعی: به خود توجه کن و تمرکزت را بر یک نقطه معطوف کن. در غیر این صورت، هر آنچه بخواهی انجام دهی، تنها باعث دوری و نارضایتی می‌شود.
آب چون دور ز دریاست فرات است و شط است
چون رسد باز به دریا نه فرات است و نه شط
هوش مصنوعی: آب وقتی از دریا دور می‌شود، مثل رودخانه فرات و یا سایر جوی‌ها به نظر می‌آید. اما هنگامی که به دریا برمی‌گردد، دیگر نه فرات است و نه آن جوی‌ها.
کاهلی کافری و گر مروی شیطنت است
روش کعبه روان نیست بجز سیر وسط
هوش مصنوعی: تنبلی نشانه بی‌ایمانی است و اگر هم رفتار بدی از خود نشان دهی، باید بدانی که برای رسیدن به حقیقت، فقط حرکت و تلاش در مسیر درست می‌تواند تو را به جلو ببرد.
جامی از چاه طبیعت بدرآ تا بینی
سر« لودلی حبل لعلی الله هبط »
هوش مصنوعی: از چاه وجود و طبیعت، جرعه‌ای بکش تا ببینی که چطور «لوله کلام خداوند» از آسمان پایین آمده است.