گنجور

شمارهٔ ۱ - فی التوحید

ای ز امر کن فکانت گشته پیدا کاینات
ذات بی چون تو را ترک صفت عین صفات
با کمال قدرتت کار دو گیتی بی محل
با ثبات ملکتت ملک دو عالم بی ثبات
شمّه ای از فیض فضلت عذرخواه غافلان
لمعه ای از تاب قهرت کارساز حادثات
نیست در فکرم ز مرگ و زندگی امّید و بیم
بیم و امّیدم تویی ای خالق موت و حیات
بادی از لطف تو گر بر صحن غبرا بگذرد
عیسی مریم شود هر ریزه از عظم رُفات
گر چکد از ابر احسانت بر انسان قطره ای
از نهاد مؤمن و مشرک بشوید سیئات
ور سموم صرصر عَنف تو آید در وجود
محو گردد صورت هستی ز لوح کاینات
آنکه شد در راه عرفان با هوایت یک جهت
گشت در دنیا و دین فارغ ز تشویش جهات
وآنکه با گنج قناعت شد مقیم کنج فقر
سوی گنج حاصل کونین ننمود التفات
یا رب از من خدمتی شایسته ناید در جهان
کز نکوکاری توانم داشت امّید نجات
عفو کن جرمم مکن محرومم از رحمت که من
تکیه بر لطف تو می‌دارم نه بر صوم و صلات

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: قصیده
منبع اولیه: چکامه

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

ای ز امر کن فکانت گشته پیدا کاینات
ذات بی چون تو را ترک صفت عین صفات
هوش مصنوعی: ای که به فرمان تو، کائنات آشکار شده‌اند، تو صفات خود را رها نموده‌ای و اوصاف بی‌چون تو بر ذات تو حاکم است.
با کمال قدرتت کار دو گیتی بی محل
با ثبات ملکتت ملک دو عالم بی ثبات
هوش مصنوعی: با تمام قوا و قدرتت، تو می‌توانی بر دو جهان تسلط داشته باشی، در حالی که هر چیزی در این دنیا ناپایدار و بی‌ثبات است؛ اما سلطنت تو بر دو عالم، همواره مستقل و پایدار خواهد بود.
شمّه ای از فیض فضلت عذرخواه غافلان
لمعه ای از تاب قهرت کارساز حادثات
هوش مصنوعی: قسمتی از نعمت و فضل تو، به خاطر بی‌خبری غافلان، می‌درخشد و جرقه‌ای از تابش قدرت تو، در برطرف کردن مشکلات و حوادث مؤثر است.
نیست در فکرم ز مرگ و زندگی امّید و بیم
بیم و امّیدم تویی ای خالق موت و حیات
هوش مصنوعی: در ذهنم نگرانی‌ای از مرگ و زندگی وجود ندارد و تمام امید و ترسم تویی، ای آفریدگار مرگ و زندگی.
بادی از لطف تو گر بر صحن غبرا بگذرد
عیسی مریم شود هر ریزه از عظم رُفات
هوش مصنوعی: اگر نسیمی از محبت تو بر زمین خاکی وزد، هر ذره از این خاک می‌تواند به عظمت عیسی، پسر مریم، تبدیل شود.
گر چکد از ابر احسانت بر انسان قطره ای
از نهاد مؤمن و مشرک بشوید سیئات
هوش مصنوعی: اگر از ابر مهربانی‌ات بر روی انسان قطره‌ای بریزد، گناهان مؤمن و کافر را پاک می‌کند.
ور سموم صرصر عَنف تو آید در وجود
محو گردد صورت هستی ز لوح کاینات
هوش مصنوعی: اگر طوفان‌های شدید و سوزان به درون وجودت بیایند، تمام واقعیت‌های هستی مانند نوشته‌ای از لوح کائنات محو می‌شوند.
آنکه شد در راه عرفان با هوایت یک جهت
گشت در دنیا و دین فارغ ز تشویش جهات
هوش مصنوعی: کسی که در مسیر عرفان با توجه به تو (خدا) یکسونگی پیدا کرد، در دنیا و دین از هرگونه نگرانی و اضطراب رهایی یافته است.
وآنکه با گنج قناعت شد مقیم کنج فقر
سوی گنج حاصل کونین ننمود التفات
هوش مصنوعی: کسی که با داشتن قناعت به زندگی راضی شده و در گوشه‌ای از فقری که دارد، مقیم می‌شود، دیگر به گنج‌های این دنیا توجهی نمی‌کند.
یا رب از من خدمتی شایسته ناید در جهان
کز نکوکاری توانم داشت امّید نجات
هوش مصنوعی: ای پروردگار، از من خدمتی در جهان برنمی‌آید که با نیکوکاری بتوانم امید نجاتی داشته باشم.
عفو کن جرمم مکن محرومم از رحمت که من
تکیه بر لطف تو می‌دارم نه بر صوم و صلات
هوش مصنوعی: بخشایش کن و مرا به خاطر گناهی که کرده‌ام ترک نکن، زیرا من به رحمت تو تکیه کرده‌ام نه به اعمال عبادتی مثل روزه و نماز.