گنجور

فصل

بدان که چنان که کیمیا در گنجینهٔ هر پیرزنی نیابند بلکه در خزانهٔ ملوک یابند، کیمیای سعادت ابدی نیز هر جای نباشد در خزانهٔ ربوبیت باشد و خزانهٔ تعالی در آسمان جواهر فریشتگان است و در زمین دل پیغمبران است. پس هر که این کیمیا جز از حضرت نبوت جوید راه غلط کرده باشد و آخر کار وی قلابی باشد و قلابی وی آشکارا گردد و پندار وی رسوا شود و با وی گویند: فکشفنا عنک عطاءک فبصرک الیوم حدید.

و از رحمتهای بزرگ ایزد تعالی یک آن است که صد و بیست و چهار هزار پیامبر را به خلق فرستاد بدین کار تا نسخت این کیمیا در خلق آموزند و با ایشان بگویند که جوهر را در بوتهٔ مجاهدت چون باید نهاد و اخلاق ذمیمه را که خبث و کدورت دل از اوست از وی چون باید زدود و اوصاف حمیده را به وی چون باید کشید و از بهر این بود که چنان که به پادشاهی و پاکی خود تمدح کرد و به فرستادن انبیا صلوات الله علیهم اجمعین نیز تمدح کرد و منت نهاد و گفت:

یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ

هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِنْ کَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُبِینٍ ویزکیهم آن بود که اخلاق ناپسندیده که صفات بهائم است از ایشان پاک کند وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ آن است که صفات ملائکه را لباس و خلعت ایشان گرداند و مقصود از این کیمیا آن است که از هر چی می‌نباید وی را - و آن صفات نقص است- پاک و برهنه شود و به هر چه می‌بباید -و آن صفات کمال است- آراسته شود. و سرجمله های این کیمیا آن است که روی از دنیا بگرداند و به خدای تعالی آورد. چنان که اول رسول را تعلیم کرد و گفت: واذکر اسم ربک و تبتل الیه تبتیلا و معنی تبتیل آن بود که از همه چیزها گسسته گردد و همگی خود بدو دهد. فذلک این کیمیا این است و تفصیل این دراز است.

اطلاعات

منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

بدان که چنان که کیمیا در گنجینهٔ هر پیرزنی نیابند بلکه در خزانهٔ ملوک یابند، کیمیای سعادت ابدی نیز هر جای نباشد در خزانهٔ ربوبیت باشد و خزانهٔ تعالی در آسمان جواهر فریشتگان است و در زمین دل پیغمبران است. پس هر که این کیمیا جز از حضرت نبوت جوید راه غلط کرده باشد و آخر کار وی قلابی باشد و قلابی وی آشکارا گردد و پندار وی رسوا شود و با وی گویند: فکشفنا عنک عطاءک فبصرک الیوم حدید.
هوش مصنوعی: بدان که مانند کیمیا که فقط در گنجینهٔ ملوک یافت می‌شود و نه در دست پیرزنی، سعادت ابدی نیز در هر جایی پیدا نمی‌شود بلکه در خزانهٔ خداوندی و در آسمان‌های پر از جواهر فرشتگان و در دل پیامبران قرار دارد. پس کسی که این سعادت را جز از طریق نبوت جستجو کند، در مسیر نادرستی قرار گرفته و عاقبت کارش به شکست منتهی خواهد شد و حقیقت او نمایان خواهد شد. آن‌گاه به او گفته می‌شود که ما نعمتت را از تو پنهان کردیم و امروز دیدگانت نابینا شده است.
و از رحمتهای بزرگ ایزد تعالی یک آن است که صد و بیست و چهار هزار پیامبر را به خلق فرستاد بدین کار تا نسخت این کیمیا در خلق آموزند و با ایشان بگویند که جوهر را در بوتهٔ مجاهدت چون باید نهاد و اخلاق ذمیمه را که خبث و کدورت دل از اوست از وی چون باید زدود و اوصاف حمیده را به وی چون باید کشید و از بهر این بود که چنان که به پادشاهی و پاکی خود تمدح کرد و به فرستادن انبیا صلوات الله علیهم اجمعین نیز تمدح کرد و منت نهاد و گفت:
هوش مصنوعی: از بزرگ‌ترین رحمت‌های خداوند این است که صد و بیست و چهار هزار پیامبر را به سوی مردم فرستاد. هدف این بود که مردم را با این گنج گرانبها آشنا کنند و به آن‌ها بیاموزند که چگونه در مسیر تلاش و مجاهدت، صفات ناپسند و کدورت‌های دل را از خود دور کنند و ویژگی‌های نیک را در خود پرورش دهند. این ارسال پیامبران، نه تنها از سر محبت و رحمت خدا بود، بلکه نیزی برای یادآوری عظمت و پاکی او و ارج نهادن به این پیغام الهی به بشریت محسوب می‌شود.
یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ
هوش مصنوعی: هر چیزی که در آسمان‌ها و زمین است، به خداوند تسبیح می‌گوید. او پادشاهی مقدس، مقتدر و حکیم می‌باشد.
هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِنْ کَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُبِینٍ ویزکیهم آن بود که اخلاق ناپسندیده که صفات بهائم است از ایشان پاک کند وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ آن است که صفات ملائکه را لباس و خلعت ایشان گرداند و مقصود از این کیمیا آن است که از هر چی می‌نباید وی را - و آن صفات نقص است- پاک و برهنه شود و به هر چه می‌بباید -و آن صفات کمال است- آراسته شود. و سرجمله های این کیمیا آن است که روی از دنیا بگرداند و به خدای تعالی آورد. چنان که اول رسول را تعلیم کرد و گفت: واذکر اسم ربک و تبتل الیه تبتیلا و معنی تبتیل آن بود که از همه چیزها گسسته گردد و همگی خود بدو دهد. فذلک این کیمیا این است و تفصیل این دراز است.
هوش مصنوعی: او کسی است که پیامبری را از میان افراد بی‌سواد برانگیخت تا آیاتش را بر آن‌ها بخواند، آن‌ها را پاک کند و کتاب و حکمت را به آن‌ها یاد دهد؛ در حالی که قبل از آن در ضلالتی آشکار بودند. هدف از این به پاک کردن آنان، دور کردن صفات ناپسند و اخلاق زشت است که به مانند صفات حیوانات می‌باشد و آموزش کتاب و حکمت به این معناست که این افراد به صفات ملایکه آراسته شوند. این فرآیند کیمیاگری روحی این است که افراد از صفات نقص و ناپسند پاک شده و به صفات کمال و نیکو مجهز شوند. اساس این کیمیا، جدا کردن توجه افراد از دنیا و روی آوردن به خداوند تعالی است. چنان‌که اولین پیامبر نیز را به یاد خداوند و بریدن از سایر امور امر فرمود. این خمیر مایه این تحول است و بحث تفصیلی درباره آن طولانی می‌باشد.

حاشیه ها

1402/04/04 08:07
مجید مهدوی

یقینا یکی از آزاد اندیش ترین انسانها درهمه روزگاران ابو حامدمحمد غزالی طوسی است او نقادی سترگ وخرد ورزی کم نظیر است آنگاه که یافته های ذهنی و فکری خود را در معرض سوالهای جدی دید بی واهمه خود را نقد کرد و از آنها دست کشید و در آخر به گمراهی پایان داد اگر چه مبارزه فکری او ریشه فلسفه را در بیشتر کشورهای مسلمان البته به جز ایران خشکاند اما میراثی از فکر نقاد وذهن وقاد بر جا گذاشت که کمتر نمونه ای برای آن میتوان یافت خدایش بیامرزد