گنجور

بخش ۸ - فصل (راههای رسیدن به خلق نیکو)

بدان که ریاضت کاری دشوار است و جان کندن است، ولیکن اگر طبیب استاد بود، و راه فرا داوری لطیف داند، دشوار آسانتر گردد. و لطیف طبیب آن است که مرید را به اول درجه به حقیقت حق نخواند که طاقت آن ندارد که اگر کودک را گویند به دبیرستان شو تا به درجه ریاست رسی، او خود ریاست نداند که چه باشد، بدان کار چون رغبت کند؟ ولیکن باید گفت برو تا شبانگاه چوگان و گوی به تو دهم تا بازی کنی، بدان تا کودک به حرص این بشود و چون بزرگتر شود وی را ترغیب کنی به جامه نیکو زینت تا دست از بازی ندارد. و چون بزرگتر شود وی را به ریاست و خواجگی وعده دهند و گویند جامه دیبا کار زنان باشد. و چون بزرگتر شود گویند خواجگی و ریاست اصلی ندارد که همه به مرگ تباه شود، آنگاه وی را به پادشاهی جاوید دعوت کنند.

پس باشد که مرید اندر ابتدای کار بر اخلاص تمام قادر نبود. وی را رخصت دهند که مجاهدت همی کند بر شره. آن که مردمان وی را به چشم نیکو نگرند تا آرزوی ریا و شره مال اندر وی بشکند چون فارغ شود. رعونتی اندر وی پدیدار آید، آنگاه شره رعونت اندر وی بشکند، بدان که فرماید که گدایی کند. و چون وی اندر آن قبولی پدیدار آید، از آن منع کند وبه خدمتهای خسیس مشغول گرداند، چون خدمت طهارت جای و غیر آن. و همچنین هر صفتی که اندر وی پدید آید، علاج اندک همی فرماید بتدریج، بیکبار همه نفرماید، که طاقت آن ندارد. و بر آرزوی ریا و نام نیکو همه رنجها بتواند کشیدن که مثال آن همه چون مار و کژدم است، و مثال ریا چون اژدهاست، که همه را فرو برد و بازپسین صفتی که از صدیقان بشود این است.

اطلاعات

منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

بدان که ریاضت کاری دشوار است و جان کندن است، ولیکن اگر طبیب استاد بود، و راه فرا داوری لطیف داند، دشوار آسانتر گردد. و لطیف طبیب آن است که مرید را به اول درجه به حقیقت حق نخواند که طاقت آن ندارد که اگر کودک را گویند به دبیرستان شو تا به درجه ریاست رسی، او خود ریاست نداند که چه باشد، بدان کار چون رغبت کند؟ ولیکن باید گفت برو تا شبانگاه چوگان و گوی به تو دهم تا بازی کنی، بدان تا کودک به حرص این بشود و چون بزرگتر شود وی را ترغیب کنی به جامه نیکو زینت تا دست از بازی ندارد. و چون بزرگتر شود وی را به ریاست و خواجگی وعده دهند و گویند جامه دیبا کار زنان باشد. و چون بزرگتر شود گویند خواجگی و ریاست اصلی ندارد که همه به مرگ تباه شود، آنگاه وی را به پادشاهی جاوید دعوت کنند.
هوش مصنوعی: ریاضت کار سختی است و نیاز به تلاش بسیار دارد، اما اگر شخصی در این زمینه ماهر باشد و راه‌های لطیفی را بشناسد، این کار دشواری‌ها را آسان‌تر می‌کند. طبیب ماهر کسی است که در ابتدا مرید را به حقیقتی بسیار بالا راهنمایی نکند، زیرا او هنوز توانایی درک آن را ندارد. به عنوان مثال، اگر به یک کودک گفته شود که به دبیرستان برود تا به مقام ریاست برسد، او نمی‌تواند به خوبی درک کند که ریاست چیست و در نتیجه چگونه می‌تواند به آن علاقه‌مند شود. بنابراین ابتدا باید او را تشویق کرد تا در بازی‌ها شرکت کند و به این وسیله انگیزه‌اش را افزایش دهند. سپس با بزرگ‌تر شدن او، می‌توانند او را به زیبایی لباس و زینت دادن ترغیب کنند و به او وعده‌های بزرگ بدهند. در نهایت، با رشد او، به تدریج او را به سمت مقامات بالاتر تشویق می‌کنند و به او یادآوری می‌کنند که مقام و ریاست به زودی از بین می‌روند، و در نهایت او را به جاودانگی و سلطنت دعوت می‌کنند.
پس باشد که مرید اندر ابتدای کار بر اخلاص تمام قادر نبود. وی را رخصت دهند که مجاهدت همی کند بر شره. آن که مردمان وی را به چشم نیکو نگرند تا آرزوی ریا و شره مال اندر وی بشکند چون فارغ شود. رعونتی اندر وی پدیدار آید، آنگاه شره رعونت اندر وی بشکند، بدان که فرماید که گدایی کند. و چون وی اندر آن قبولی پدیدار آید، از آن منع کند وبه خدمتهای خسیس مشغول گرداند، چون خدمت طهارت جای و غیر آن. و همچنین هر صفتی که اندر وی پدید آید، علاج اندک همی فرماید بتدریج، بیکبار همه نفرماید، که طاقت آن ندارد. و بر آرزوی ریا و نام نیکو همه رنجها بتواند کشیدن که مثال آن همه چون مار و کژدم است، و مثال ریا چون اژدهاست، که همه را فرو برد و بازپسین صفتی که از صدیقان بشود این است.
هوش مصنوعی: در آغاز کار، کسی که در پی هدایت و معرفت است، معمولاً نمی‌تواند به وجه کاملاً خالص عمل کند. به او اجازه داده می‌شود که تلاش کند و بر تمایلات خود غلبه کند. او باید به چشم دیگران خوب بنگرد تا آرزوهای فریبنده و زیاده‌خواهی در او شکسته شود. هنگامی که او از این وضعیت بیرون آید، ممکن است احساس تکبر و غرور در او بروز کند و در این زمان، تمایلات زيركی او نیز باید شکست بخورد. او باید تلاش کند تا خود را در مقام گدایی در نظر بگیرد. وقتی در این مسیر پیشرفت کند، از برخی اعمال خساست‌آمیز دوری می‌جوید و برای انجام امور پاکیزگی و غیره مشغول می‌شود. به همین ترتیب، هر ویژگی جدیدی که در او ظاهر شود باید به تدریج اصلاح شود و همه‌چیز یک‌باره تغییر نکند، زیرا او تحمل آن را ندارد. او می‌تواند برای دستیابی به مقام والای انسانی و از بین بردن آرزوهای فریبنده، زحمات زیادی را تحمل کند. شایان ذکر است که او باید به خوبی با این مسأله مقابله کند، چرا که آرزوهای فریبنده به مراتب خطرناک‌تر از مشکلات کوچک او هستند.