گنجور

غزل شمارهٔ ۲۲۳

خاکم به ره آن بت چالاک نکردند
فریاد که کشتندم و در خاک نکردند
من طایفه‌ای بر سر آن کوی ندیدم
کز دست غمش جامهٔ جان چاک نکردند
من باک ندارم مگر از بی‌بصرانی
کاندیشه از آن غمزهٔ بی‌باک نکردند
قومی به وصالش نتوانند رسیدن
کز تیر دعا رخنه در افلاک نکردند
فردای قیامت به چه رو سر زند از خاک
خلقی که در آن حلقهٔ فتراک نکردند
شستند به دریای محبت تن ما را
لیک از رخ ما گرد غمش پاک نکردند
المنة للّه که بمردند گروهی
کز عشق تو جان دادم، ادراک نکردند
غم دست برآورد مگر باده‌فروشان
امشب به قدح آب طربناک نکردند
کاری که غمش با دل من کرد فروغی
از برق فروزنده به خاشاک نکردند

اطلاعات

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

خاکم به ره آن بت چالاک نکردند
فریاد که کشتندم و در خاک نکردند
هوش مصنوعی: من در راه معشوقی که چابک و زیباست در خاک افتاده‌ام، اما هیچ‌کس فریاد نزده که مرا کشتند و در خاک نهادند.
من طایفه‌ای بر سر آن کوی ندیدم
کز دست غمش جامهٔ جان چاک نکردند
هوش مصنوعی: من هیچ گروهی را در آن کوچه ندیدم که به خاطر درد و غم او، لباس جانشان را پاره نکرده باشند.
من باک ندارم مگر از بی‌بصرانی
کاندیشه از آن غمزهٔ بی‌باک نکردند
هوش مصنوعی: من هیچ نگرانی ندارم جز از کسانی که به خاطر دیدن زیبایی‌ها در فکر و اندیشه خود ناتوان‌اند و از جذبه‌های عاشقانه بی‌پروا نمی‌توانند بهره‌مند شوند.
قومی به وصالش نتوانند رسیدن
کز تیر دعا رخنه در افلاک نکردند
هوش مصنوعی: گروهی نمی‌توانند به وصال محبوب برسند، چراکه با دعا کردن اقدامی در عالم بالا نکرده‌اند.
فردای قیامت به چه رو سر زند از خاک
خلقی که در آن حلقهٔ فتراک نکردند
هوش مصنوعی: در روز قیامت، چه رویی دارند کسانی که در دنیا به عبادت و بندگی خداوند نپرداختند و به نوعی خود را به بندگی نسپردند؟
شستند به دریای محبت تن ما را
لیک از رخ ما گرد غمش پاک نکردند
هوش مصنوعی: آنها تن ما را در دریای عشق شستشو دادند، اما نتوانستند غم را از چهره‌ ما پاک کنند.
المنة للّه که بمردند گروهی
کز عشق تو جان دادم، ادراک نکردند
هوش مصنوعی: بسیار خوب است که گروهی از عشق تو جان دادند و از این موضوع آگاهی پیدا نکردند.
غم دست برآورد مگر باده‌فروشان
امشب به قدح آب طربناک نکردند
هوش مصنوعی: غم به وجود آمد، اما آیا امشب فروشندگان شراب نتوانستند با ریختن آب در جام‌ها، حال و هوای شاد ایجاد کنند؟
کاری که غمش با دل من کرد فروغی
از برق فروزنده به خاشاک نکردند
هوش مصنوعی: کاری که غم او با دل من کرد، هیچ‌گاه حتی یک برق روشن‌کننده هم بر روی علف‌های خشک نکرده است.