گنجور

غزل شمارهٔ ۷۳

یک نظر مستانه کردی عاقبت
عقل را دیوانه کردی عاقبت
با غم خود آشنا کردی مرا
از خودم بیگانه کردی عاقبت
در دل من گنج خود کردی نهان
جای در ویرانه کردی عاقبت
سوختی در شمع رویت جان من
چارهٔ پروانه کردی عاقبت
قطرهٔ اشک مرا کردی قبول
قطره را در دانه کردی عاقبت
کردی اندر کلّ موجودات سیر
جان من کاشانه کردی عاقبت
زلف را کردی پریشان خلق را
خان و مان ویرانه کردی عاقبت
مو بمو را جای دلها ساختی
مو بدلها شانه کردی عاقبت
در دهان خلق افکندی مرا
فیض را افسانه کردی عاقبت

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: کتابخانه تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

یک نظر مستانه کردی عاقبت
عقل را دیوانه کردی عاقبت
هوش مصنوعی: یک نگاه پر از شیطنت و شور به من انداختی و در نتیجه، عقل و منطقم را به هم ریختی و دیوانه‌ام کردی.
با غم خود آشنا کردی مرا
از خودم بیگانه کردی عاقبت
هوش مصنوعی: من را با غم و اندوه خود آشنا کردی و در نهایت باعث شدی که از چهره واقعی خودم دور شوم و بیگانه گردم.
در دل من گنج خود کردی نهان
جای در ویرانه کردی عاقبت
هوش مصنوعی: در دل من، گنجی را پنهان کردی و در نهایت، باعث ویرانی من شدی.
سوختی در شمع رویت جان من
چارهٔ پروانه کردی عاقبت
هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبای تو مانند شعله‌ای است که جان من را می‌سوزاند و در نهایت، پروانگی من را سرنوشت‌ساز می‌کنی.
قطرهٔ اشک مرا کردی قبول
قطره را در دانه کردی عاقبت
هوش مصنوعی: اشک من را به عنوان یک احساس پذیرفتی و در نهایت این احساس کوچک را به چیزی بزرگ‌تر تبدیل کردی.
کردی اندر کلّ موجودات سیر
جان من کاشانه کردی عاقبت
هوش مصنوعی: تو در میان تمام موجودات سیر و سفر کردی و در پایان جان من را به منزلت بخشیدی.
زلف را کردی پریشان خلق را
خان و مان ویرانه کردی عاقبت
هوش مصنوعی: زلف‌های تو زندگی مردم را به هم ریخته و خانه و کاشانه‌شان را ویران کرده است.
مو بمو را جای دلها ساختی
مو بدلها شانه کردی عاقبت
هوش مصنوعی: تو به دقت دل‌ها را همانند مو کنار هم چیده‌ای و به تدریج به رابطه‌ها رسیدی، اما در نهایت به چه نتیجه‌ای دست یافته‌ای؟
در دهان خلق افکندی مرا
فیض را افسانه کردی عاقبت
حدیث عشق مرا در دهان همه مردم انداختی و مرا رسوا ساختی ،ازاین روی حکایت عشق من مبدل به افسانه و شهره آفاق گردید

حاشیه ها

1393/01/20 23:04
خسرو

استاد شجریان این شعر فوق العاده رو در آلبوم همایون مثنوی با همراهی سنتور منصور صارمی می خواند....

1393/07/21 00:10
محمد

مولانا هم یک غزل داره با قافیه و ردیفی مثل همین. اونم استاد شجریان بصورت تصنیف در آلبوم دل مجنون خونده.

1393/10/08 22:01
محمد غافری

با سلام
مصراع اول بیت دوم باید
با غم خود آشنا کردی مرا
باشد. بدون یاء پس از آشنا.
موفق باشید

1394/06/19 15:09
علی عطارنژاد

بنده نیز شنیدن این غزل زیبا را با صدای استاد شجریان در آلبوم همایون مثنوی به اهل ادب و موسیقی پیشنهاد میکنم...

1400/12/01 01:03
شیدا

واقعا غزل زیباییست به خصوص با نوای آسمانی استاد شجریان عزیز روحشون شاد 

پیشنهاد میکنم حتما آواز ایشون رو گوش بدین 

1401/11/11 00:02
ابوتراب. عبودی

باسلام وعرض ادب  محضر استادان عزیز و فرهیخته 

 

در دلم مأویٰ نمودی عاقبت

راز ِ دل افشا نمودی عاقبت

جلوه ای کردی ربودی دین و دل

داغ بـــر دلها نمودی عاقبت

در دلم ساکن نمودی عشق ِ خویش

تا مرا شیدا نمودی عاقبت

عاشق و شیدا و مجنونت شدم

عقل را رسوا نمودی عاقبت

گشته ام رسوای عالم از غمت

در دلم غوغا نمودی عاقبت

این دل ِ دیوانه ی سرگشته را

خانـه ی غمها نمودی عاقبت

گشته ام انگشت نمای مردمان

مشت ما را وا نمودی عاقبت

رخ نهان کردی زما ، ای دلربا

صد جفا بر ما نمودی عاقبت

دل ربودی از(عبودی) نازنین

فتنه ها بر پا نمودی عاقبت

 

با احترام، چاپ دوم دیوان ابوتراب عبودی

 

 

1404/01/13 08:04
هادی اسدی

در دل من گنج خود کردی نهان 

جای در ویرانه کردی عاقبت 

چقدر این بیت زیباست 🙏🌹