گنجور

از ماست که بر ماست

این دود سیه فام که از بام وطن خاست
از ماست که بر ماست
وین شعله سوزان که برآمد ز چپ و راست
از ماست که بر ماست
جان گر به لب ما رسد، از غیر ننالیم
با کس نسگالیم
از خویش بنالیم که جان سخن اینجاست
از ماست که بر ماست
یک تن چو موافق شد یک دشت سپاه است
با تاج و کلاهست
ملکی چو نفاق آورد او یکه و تنهاست
از ماست که بر ماست
ما کهنه چناریم که از باد ننالیم
بر خاک ببالیم
لیکن چه کنیم‌، آتش ما در شکم ماست
از ماست که بر ماست
اسلام گر امروز چنین زار و ضعیف است
زین قوم شریفست
نه جرم ز عیسی نه تعدی ز کلیساست
از ماست که بر ماست
ده سال به یک مدرسه گفتیم و شنفتیم
تا روز نخفتیم
وامروز بدیدیم که آن جمله معماست
از ماست که بر ماست
گوییم که بیدار شدیم‌! این چه خیالست‌؟
بیداری ما چیست‌؟
بیداری طفلی است که محتاج به لالاست
از ماست که بر ماست
از شیمی و جغرافی و تاریخ‌، نفوریم
از فلسفه دوریم
وز قال وان قلت‌، بهر مدرسه غوغاست
از ماست که بر ماست
گویند بهار از دل و جان عاشق غربیست
یا کافر حربی است
ما بحث نرانیم در آن نکته که پیداست
از ماست که بر ماست

اطلاعات

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
منبع اولیه: پروژهٔ بازبینی OCR

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

این دود سیه فام که از بام وطن خاست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: این دود سیاه که از بام کشور ما بلند می‌شود، ناشی از مشکلات و دردهایی است که خود ما به وجود آورده‌ایم و حالا بر ما سنگینی می‌کند.
وین شعله سوزان که برآمد ز چپ و راست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: این شعله سوزانی که از دو طرف به ما می‌تابد، نتیجه افعال و رفتارهای خود ماست.
جان گر به لب ما رسد، از غیر ننالیم
با کس نسگالیم
هوش مصنوعی: اگر جان ما در آستانه گسیختن باشد، به هیچ کس شکایت نمی‌کنیم و با کسی بحث نمی‌کنیم.
از خویش بنالیم که جان سخن اینجاست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: بیا از خودمان گلایه کنیم، چون اصل موضوع همین‌جا قرار دارد و همه‌چیز از ما ناشی می‌شود.
یک تن چو موافق شد یک دشت سپاه است
با تاج و کلاهست
هوش مصنوعی: وقتی یک نفر به حمایت و هم‌فکری با دیگری می‌پیوندد، به مانند یک دشت وسیع پر از نیرو و قدرت است که با شکوه و زیبایی‌ای همچون تاج و کلاه همراه است.
ملکی چو نفاق آورد او یکه و تنهاست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: وقتی کسی دوگانه‌پرستی و نفاق را به وجود آورد، او به تنهایی در این مسیر قرار می‌گیرد و این وضعیت به نوعی از ما ناشی می‌شود، یعنی نتیجه‌ی اعمال و رفتار خودمان است.
ما کهنه چناریم که از باد ننالیم
بر خاک ببالیم
هوش مصنوعی: ما درختان کهن و استواری هستیم که از وزش باد گله نمی‌کنیم و بر زمین خود افتخار می‌کنیم.
لیکن چه کنیم‌، آتش ما در شکم ماست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: اما چه کنیم، آتش که در دل ماست، از خود ماست و بر سر ماست.
اسلام گر امروز چنین زار و ضعیف است
زین قوم شریفست
هوش مصنوعی: اگر امروز اسلام به این حالت زار و ناتوان است، به خاطر این مردم بزرگ و شریف است.
نه جرم ز عیسی نه تعدی ز کلیساست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: نه گناه عیسی است و نه تجاوز کلیسا، بلکه این ما هستیم که سرنوشت‌مان را خود تعیین می‌کنیم.
ده سال به یک مدرسه گفتیم و شنفتیم
تا روز نخفتیم
هوش مصنوعی: ما به مدت ده سال در یک مدرسه درس خواندیم و مطالب را یاد گرفتیم تا زمانی که به خواب رفتیم.
وامروز بدیدیم که آن جمله معماست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: امروز متوجه شدیم که تمام آنچه که برای ما مشکل و راز به نظر می‌رسد، در واقع ناشی از خود ماست.
گوییم که بیدار شدیم‌! این چه خیالست‌؟
بیداری ما چیست‌؟
هوش مصنوعی: می‌گوییم که ما از خواب بیدار شده‌ایم! ولی این چه تصوری است؟ واقعاً بیداری ما چه معنایی دارد؟
بیداری طفلی است که محتاج به لالاست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: آگاهی و شعور انسان مانند کودکی است که برای رشد و یادگیری به کمک بزرگترها نیاز دارد. این به ما بستگی دارد که چگونه می‌توانیم به این رشد و پیشرفت کمک کنیم.
از شیمی و جغرافی و تاریخ‌، نفوریم
از فلسفه دوریم
هوش مصنوعی: ما از دروس شیمی، جغرافیا و تاریخ بیزاریم و از فلسفه فاصله گرفته‌ایم.
وز قال وان قلت‌، بهر مدرسه غوغاست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: اگر بگویید و بگویم، اینجا برای یادگیری شور و هیجانی وجود دارد که ناشی از ماست و بر ما تأثیر می‌گذارد.
گویند بهار از دل و جان عاشق غربیست
یا کافر حربی است
هوش مصنوعی: می‌گویند که بهار از جان و دل عاشق کسی است که دلداده غربی است یا اینکه فردی است که در جنگ با دین دیگران قرار دارد.
ما بحث نرانیم در آن نکته که پیداست
از ماست که بر ماست
هوش مصنوعی: ما در مورد موضوعاتی که واضح و روشن هستند، صحبت نمی‌کنیم؛ زیرا خودمان منبع این مسائل هستیم و آنچه بر ماست، ناشی از خود ماست.

حاشیه ها

1392/11/26 09:01
ناشناس

هرچه برمارفت از تقلید بود
دزد زیرک هستی ما را ربود

1393/05/22 23:08
شروین پاداش پور

با سلا
اگر امکان ویرایش باشه:
" ملکی چو نفاق آورد او یکه و تنهاست "

1393/05/22 23:08
شروین پاداش پور

با پوزش برای "م" جا افتاده از "سلام" قبل !

در بیت 16 هم "ا" در "از" جا افتاده . :)

1395/11/22 13:01
نادر

با سلام
بهار عزیز چه سرودی قربونت برم
واقعاً از ماست که بر ماست

1396/04/03 23:07
مهرداد پارسا

این سرودۀ زیبا و آموزدۀ ملک الشعرای بهار تداعی گر این شعر از ناصر خسرو قبادیانی است که بی شک بهار نیز در سرودۀ خویش از او الهام گرفته است:
روزی ز سر سنگ عقابی به هوا خواست
وندر طلب طعمه پر و بال بیاراست
بر راستی بال نظر کرد و چنین گفت
امروز همه روی جهان زیر پر ماست
بر اوج چو پرواز کنم از نظر تیز
میبینم اگر ذره ای اندر تک دریاست
گر بر سر خاشاک یکی پشه بجنبد
جنبیدن آن پشه عیان در نظر ماست
بسیار منی کرد و ز تقدیر نترسید
ناگه ز کمینگاه یکی سخت کمانی
تیری ز قضای بد او گشت بر او راست
بر بال عقاب آمد و آن تیر جگر سوز
وز ابر مر او را بسوی خاک فروکاست
گفتا عجبا اینکه ز چوبی و ز آهن
این تیزی و تندی و پریدن ز کجا خواست
زی تیر نگه کرد و پر خویش برآن دید
گفتا ز که نالیم که از ماست که بر ماست

1399/01/19 03:04
شهروز انصاری

به جای واژه تاریخ به اشتباه تاربخ نوشته شده لطفا تصحیح کنید

1400/01/13 11:04
Rousseaue East

وز قال وان قلت‌، بهر مدرسه غوغاست
زماست که‌برماست
الف از اول ازماست که بر ماست درج نگردیده

1403/04/05 19:07
رضا صدر

با سلام و خسته نباشید. در بیت ۱۳ خط اول «خیالست» احتمالاً «خیالیست» بوده به خاطر هم قافیه‌گی با چیست