گنجور

کار ایران با خداست

با شه ایران ز آزادی سخن گفتن خطاست
کار ایران با خداست
مذهب شاهنشه ایران ز مذهب‌ها جداست
کار ایران با خداست
شاه مست و شیخ مست و شحنه مست و میر مست
مملکت رفته ز دست
هردم از دستان مستان فتنه و غوغا بپاست
کار ایران با خداست
هردم از دریای استبداد آید بر فراز
موج‌های جانگداز
زین تلاطم کشتی ملت به گرداب بلاست
کار ایران با خداست
مملکت کشتی‌، حوادث بحر و استبداد خس
ناخدا عدلست و بس
کار پاس کشتی وکشتی‌نشین با ناخداست
کار ایران با خداست
پادشه خود را مسلمان خواند و سازد تباه
خون جمعی بی گناه
ای مسلمانان در اسلام این ستم‌ها کی رواست
کار ایران با خداست
شاه ایران گر عدالت را نخواهد باک نیست
زانکه طینت پاک نیست
دیدهٔ خفاش از خورشید در رنج و عناست
کار ایران با خداست
باش تا آگه کند شه را ازین نابخردی
انتقام ایزدی
انتقام ایزدی برق است و نابخرد گیاست
کار ایران با خداست
سنگر شه چون بدوشان تپه رفت از باغ شاه
تازه‌تر شد داغ شاه
روز دیگر سنگرش در سرحد ملک فناست
کار ایران با خداست
باش تا خود سوی ری تازد ز آذربایجان
حضرت ستارخان
آن که توپش قلعه کوب و خنجرش کشورگشاست
کار ایران با خداست
باش تا بیرون ز رشت آید سپهدار سترگ
فر دادار بزرگ
آنکه گیلان ز اهتمامش رشک اقلیم بقاست
کار ایران با خداست
باش تا از اصفهان صمصام حق گردد پدید
نام حق گردد پدید
تا ببینیم آنکه سر ز احکام حق پیچدکجاست
کار ایران با خداست
خاک ایران‌، بوم و برزن از تمدن خورد آب
جز خراسان خراب
هرچه هست از قامت ناساز بی‌اندام ماست
کار ایران با خداست

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
منبع اولیه: پروژهٔ بازبینی OCR

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

با شه ایران ز آزادی سخن گفتن خطاست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: سخن گفتن درباره آزادی با پادشاه ایران نادرست است؛ زیرا کار ایران به خدا مربوط می‌شود.
مذهب شاهنشه ایران ز مذهب‌ها جداست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: مذهب پادشاه ایران با دیگر مذهب‌ها متفاوت است و رابطه ایران با خداوند مستقیم و خاص است.
شاه مست و شیخ مست و شحنه مست و میر مست
مملکت رفته ز دست
هوش مصنوعی: در اینجا به وضعیتی اشاره شده که تمامی افراد مسئول و مهم در کشور، از جمله شاه، روحانیون و مقامات، در حالتی از خوشگذرانی و بی‌توجهی قرار دارند. نتیجه این سهل‌انگاری و عدم مسئولیت‌پذیری این است که کشور از دست رفته و در خطر است.
هردم از دستان مستان فتنه و غوغا بپاست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: هر لحظه از دستان شادمان و سرمست، آشوب و هیاهو در می‌شورد. کار ایران در دست خداوند است.
هردم از دریای استبداد آید بر فراز
موج‌های جانگداز
هوش مصنوعی: هر لحظه از دریاچه ظلم و استبداد، امواجی سخت و جانفرسا به بیرون می‌آید.
زین تلاطم کشتی ملت به گرداب بلاست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که در شرایط بحرانی و مشکلات فراوانی که ملت ایران با آن مواجه است، در نهایت سرنوشت ایران به دست خداوند است و اوست که مسیر آینده را تعیین می‌کند.
مملکت کشتی‌، حوادث بحر و استبداد خس
ناخدا عدلست و بس
هوش مصنوعی: کشور مانند یک کشتی است و حوادثی که آن را تهدید می‌کند، مانند طوفان‌ها و مشکلاتی است که ناشی از استبداد است. تنها چیزی که می‌تواند این کشتی را به سلامت به ساحل برساند، عدالت است.
کار پاس کشتی وکشتی‌نشین با ناخداست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: کشتی‌بان و دریانوردان تنها وظیفه‌شان هدایت و هدایت کردن کشتی در دریا است، اما کار ایران به نوعی با خداوند مرتبط است و به امور معنوی و الهی مربوط می‌شود.
پادشه خود را مسلمان خواند و سازد تباه
خون جمعی بی گناه
هوش مصنوعی: پادشاه خود را مسلمان می‌نامد در حالی که باعث نابودی خون مردم بی‌گناه می‌شود.
ای مسلمانان در اسلام این ستم‌ها کی رواست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، این ظلم‌ها در دین اسلام چگونه قابل قبول است؟ وضعیت ایران به خدا مربوط می‌شود.
شاه ایران گر عدالت را نخواهد باک نیست
زانکه طینت پاک نیست
هوش مصنوعی: اگر پادشاه ایران به عدالت اهمیت ندهد، نگران نباشید چون ذات او پاک نیست.
دیدهٔ خفاش از خورشید در رنج و عناست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: چشم خفاش به خاطر نور خورشید درد و رنج می‌کشد و کار ایران با خداوند است.
باش تا آگه کند شه را ازین نابخردی
انتقام ایزدی
هوش مصنوعی: صبر کن تا خداوند از نادانی او باخبر شده و انتقام بگیرد.
انتقام ایزدی برق است و نابخرد گیاست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: انتقام الهی همچون رعد و برق می‌باشد و نادانی انسان به حساب می‌آید، زیرا کار ایران به دست خداوند سپرده شده است.
سنگر شه چون بدوشان تپه رفت از باغ شاه
تازه‌تر شد داغ شاه
هوش مصنوعی: با رفتن سنگر شه از دامن تپه، باغ شاه دوباره زنده و سرشار از شادابی و نشاط شد.
روز دیگر سنگرش در سرحد ملک فناست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: روز دیگری سنگر او در مرز نابودی است و کار ایران با خداست.
باش تا خود سوی ری تازد ز آذربایجان
حضرت ستارخان
هوش مصنوعی: بگذار تا خود حضرت ستارخان از آذربایجان به سمت ری حرکت کند.
آن که توپش قلعه کوب و خنجرش کشورگشاست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: کسی که قدرتش توانایی تخریب و فتح سرزمین‌هاست، سرنوشت ایران به دست خداوند است.
باش تا بیرون ز رشت آید سپهدار سترگ
فر دادار بزرگ
هوش مصنوعی: بسته به صبر باش تا فرمانده بزرگ از شهر رشت خارج شود، کسی که از سوی خداوند بزرگ است.
آنکه گیلان ز اهتمامش رشک اقلیم بقاست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: شخصی که به خاطر تلاش و جدیتش موجب حسادت سرزمین ابدیت شده است، کارهای ایران در اختیار خداوند است.
باش تا از اصفهان صمصام حق گردد پدید
نام حق گردد پدید
هوش مصنوعی: بگذار تا از اصفهان، حقیقت و اصل موضوع روشن شود و نام حقیقت نمایان گردد.
تا ببینیم آنکه سر ز احکام حق پیچدکجاست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: بگذار تا ببینیم کسی که از قوانین خدا سرپیچی می‌کند، کجاست؛ زیرا کار ایران بستگی به اراده‌ی خدا دارد.
خاک ایران‌، بوم و برزن از تمدن خورد آب
جز خراسان خراب
هوش مصنوعی: خاک ایران و سرزمین‌هایش از تمدن و فرهنگ بهره‌مند شده، اما جز خراسان، بقیه جاها در حال نابودی و خرابی هستند.
هرچه هست از قامت ناساز بی‌اندام ماست
کار ایران با خداست
هوش مصنوعی: هر چه در ایران وجود دارد، نتیجه‌ی عدم تناسب و ناهماهنگی در وجود ماست و تمام امور ایران به خداوند وابسته است.

حاشیه ها

1387/09/10 22:12
شاعر رنجور

کار نایاب جیب خالی عاقبت بی سرنوشت
حال ایران کی نوشت

1390/11/23 20:01
بهروز

همیشه همینطور بوده است.وهمیشه کار ایران را شهنشاه فراموشکرده است

1391/10/12 12:01
جعفر

کار ایران با خداست.شعری برای تمام فصول

1393/02/19 17:05
مهدی

بیت ششم "زین تلاطم" به اشتباه" زبن " نوشته شده
با تشکر

1393/03/07 19:06
طرفدار بهار

شاعری رنجیده خاطر ،پر زمهر، خوش سرنوشت
حال ایران او نوشت

1394/04/20 11:07
ناشناس

بسیار بسیار لذت می برم از خوندن این شعر

1395/01/21 09:03

ببخشید یه سوال داشتم مگه توی قالب شعری مستزاد نباید یه کلمه یا جمله ی آهنگین به غزل ، رباعی ، قطعه و مثنوی اضافه بشه اون وقت توی این مستزاد قاب اولیه چی بوده ؟؟؟ این که هیچ قالب نیست به غزل شبیه هست ولی 4 تا مصراع اول هم قافیه اند !!! لطفا جواب بدین ....

1395/01/21 16:03
سمانه ، م

شاید یتوان این چامه را نوعی غزل مستزاد نامید
خطاست ، جداست ، رواست ،خداست ، به پاست ، گشاست ، بقاست و،،،، را قافیه ، و کار ایران باخداست ، را ردیف تلقی کرد
با این ترتیب که هر بیت به چهار پاره تقسیم شده. و” کار ایران با خداست“ در همه ی ابیات به تکرار آمده
مستزاد را به گونه های مختلف آورده اند مثلاً :
از مهدی اخوان ثالث:
هر که گدای در مشکوی توست پادشاست
شه که به همسایگی کوی توست چون گداست
باغ جهان موسم اردیـبهشـت یا بهشت
گر نه ثنا خوان گل روی توست بی صفاست
نرگس گلزار جنان هر که گفت یا شنفت
این که چو چشمان بی آهوی توست بی حیاست
سرو شنیدم که قد آراسته خاسته
مدعی قامت دلجوی توست بد اداست
رحم کن ای دیده رخ زرد من دردمن
گرنه امیدیش به داروی توست بی دواست
بر خلاف استاد بهار ، که ” کار ایران با خداست را در هر بیت تکرار کرده ، اخوان بیتهارا با ردیف های مختلف آورده
و همه ی مصرع ها هم وزن هستند

1395/01/23 13:03

آهان مرسی از جوابتون من اشتباه کرده بودم کلمه ی مست رو هم ، هم قافیه گرفته بودم با بقیه ی کلمه ها ...

1401/09/25 21:11
امید نوروزی اصل

این مستزاد ملک الشعرا، در وصف روزگار کامروایی محمدعلی شاه، بعد از به توپ بستن مجلس مشروطه و متواری نمودن آزادی خواهان و ریختن خون تعدادی از جسورترین ایرانیان مخالف استبداد سروده شد. روایت روزهای سرد و سیاه استبداد صغیر. یادگاری از روزهای خاموشی عشق، سکوت شادی و تردید پیروزی مجدد.

ببخشید از دوستان و صاحب نظران محترم کسی میتونه یه توضیح کلی درباره ی مضمون این مستزاد بده؟

1397/10/12 07:01
پوپو از پتشخوارگر

در سال 1284 مستزاد معروف خود را به مطلع زیر را سرود (با شه ایران ز آزادی سخن گفتن خطاست کار ایران با خداست)

1403/04/22 08:06
امیر اسمعیل نیا

سلام وقت همگی بخیر

چرا ملک الشعرا گفته :

خاک ایران بوم و برزن از تمدن خورد آب-جز خراسان خراب

چرا خراسان؟مگر خراسان چه مشکلی داشته؟