گنجور

داستان «‌خرفستر»

بشنوی ار گفتهٔ پیر مغان
گیری ازین دیو چه آه و فغان
خلقتش از دیو شد این‌ شوم ذات
کشتن وی زان بود از واجبات
مؤبدی این قصهٔ خرفستران
گوید و بس نکتهٔ حکمت در آن
کیک و مله کژدم و مار و مگس
اشپش و زنبور و از این جنس بس
ساخته ز اندیشهٔ اهریمن‌اند
مایهٔ آزردن مرد و زن‌اند
وز پی اجر من و تو در شمار
داد بر این طایفه جان‌، کردگار
وین مگس آمد سر اهریمنان
خلقی از او بر سر و سینه‌زنان
عافیت از هیبت او در گریز
شیر نر از صدمت او اشگریز
عاجز از او آدمی و چارپا
تیره از او مسکن و صحن سرا
بر بشر از زلزله فتاک‌تر
وز سگ و گرک گله بی‌باک‌تر
چون سگ دیوانه و چون گرگ و مار
کشتن او فرض بر اهل دیار
وز سگ دیوانه و از مار و گرگ
زحمتش افزون‌تر و هولش بزرگ
در همه عمری سگ دیوانه‌ای
بینی و ماری شده از لانه‌ای
وین بتر از عقرب و مار و رطیل
حمله‌ور آید سوی ما، خیل‌خیل
پیشهٔ او کشتن اولاد ما است
کشتن او فرض بر افراد ماست

اطلاعات

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: پروژهٔ بازبینی OCR

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

بشنوی ار گفتهٔ پیر مغان
گیری ازین دیو چه آه و فغان
هوش مصنوعی: اگر از سخنان عالمانهٔ پیر مغان بشنوی، از این دیو که ناله و غم زیادی دارد، دوری کن.
خلقتش از دیو شد این‌ شوم ذات
کشتن وی زان بود از واجبات
هوش مصنوعی: او به خاطر ذات شوم و شیطانی خود به وجود آمده است، و نابود کردن او از ضروریات و واجبات است.
مؤبدی این قصهٔ خرفستران
گوید و بس نکتهٔ حکمت در آن
هوش مصنوعی: روایت این داستان را فقط یک مؤبد می‌گوید و همین کافی است که نکته‌های حکمت در آن نهفته است.
کیک و مله کژدم و مار و مگس
اشپش و زنبور و از این جنس بس
هوش مصنوعی: در این جهان، موجودات مختلفی وجود دارند که هر یک ممکن است برای ما منفعت یا ضرر داشته باشند. کیک و مله (خوراکی‌ها و آسایش‌ها) و حشرات و جانورانی که ممکن است آزاردهنده یا خطرناک باشند، همه جزئی از این زندگی‌اند.
ساخته ز اندیشهٔ اهریمن‌اند
مایهٔ آزردن مرد و زن‌اند
هوش مصنوعی: این افراد با تفکر شیطانی خود، باعث آزار و رنجش مردان و زنان می‌شوند.
وز پی اجر من و تو در شمار
داد بر این طایفه جان‌، کردگار
هوش مصنوعی: برای دریافت پاداش من و تو، در میان این جمع، پروردگار به داوری می‌نشینید.
وین مگس آمد سر اهریمنان
خلقی از او بر سر و سینه‌زنان
هوش مصنوعی: این مگس به سمت شیطان‌صفتان آمده و جمعی از آنها را جمع کرده و در حال طعنه و طعنه زدن به دیگران هستند.
عافیت از هیبت او در گریز
شیر نر از صدمت او اشگریز
هوش مصنوعی: سلامتی و آرامش از عظمت او فراری است، مانند فرار شیر نر از آسیب او که به شدت ترسیده است.
عاجز از او آدمی و چارپا
تیره از او مسکن و صحن سرا
هوش مصنوعی: انسان و سایر موجودات زنده به دلیل وابستگی و ناکامی در درک او، در زندگی به طور کامل به او نیازمندند و حتی محیط‌هایی که در آن زندگی می‌کنند، تحت تأثیر او هستند.
بر بشر از زلزله فتاک‌تر
وز سگ و گرک گله بی‌باک‌تر
هوش مصنوعی: انسان‌ها ممکن است از زلزله‌ای که ویران‌کننده است، بیشتر آسیب ببینند و نگرانی بیشتری داشته باشند، در حالی که سگ و گرگ، که معمولاً در گروه زندگی می‌کنند، از خطرات و چالش‌ها ترسی ندارند و با جسارت با مشکلات مواجه می‌شوند.
چون سگ دیوانه و چون گرگ و مار
کشتن او فرض بر اهل دیار
هوش مصنوعی: شخصی که به دیوانگی و جهالت افتاده، به اندازه یک سگ دیوانه، گرگ و مار خطرناک است و برای اهالی آن منطقه ضروری است که او را از بین ببرند.
وز سگ دیوانه و از مار و گرگ
زحمتش افزون‌تر و هولش بزرگ
هوش مصنوعی: از سگ دیوانه و مار و گرگ خطر و زحمت بیشتری وجود دارد و ترس آنها بیشتر است.
در همه عمری سگ دیوانه‌ای
بینی و ماری شده از لانه‌ای
هوش مصنوعی: در تمام عمر ممکن است یک سگ دیوانه را ببینی و همچنین مار را که از لانه‌اش بیرون آمده است.
وین بتر از عقرب و مار و رطیل
حمله‌ور آید سوی ما، خیل‌خیل
هوش مصنوعی: این موجودات از جمله عقرب، مار و رطیل، با هجوم و گروه‌گروه به سمت ما می‌آیند و بسیار مضرتر از آن‌ها هستند.
پیشهٔ او کشتن اولاد ما است
کشتن او فرض بر افراد ماست
هوش مصنوعی: شغل او از بین بردن فرزندان ماست و وظیفهٔ ماست که او را از بین ببریم.