گنجور

ای مگس!

ای مگس‌، ای دشمن نوع بشر
ای همه از عقرب و افعی بتر
در ره و در خانه و صحرا و باغ
موجب دردسر و موی دماغ
قصهٔ پتیاره و مرگ سیاه
قصهٔ تست ای عدوی کینه‌خواه
تاخته ناگه ز سوی آسمان
آخته بر صحت و امن و امان
آمده بی رخصت و پوزش ز در
بر سر هر مسندی افشانده پر
در شده بی‌رقعهٔ دعوت به خوان
خورده و برخاسته پیش از کسان
وز ره نامردمی و کین و قهر
بر سر هر طعمه‌ای افشانده زهر
رفته سوی مزبله و آلوده‌پای
آمده بر سفرهٔ خلق خدای
ریسته از پرخوری و کرده قی
کرده قی از بهر چه‌، ناخورده می
این همه پیش من و تو می‌کند
بر سر و ریش من و تو می‌کند
ما و تو بگشوده بر این دیو، در
خانهٔ خود ساخته زیر و زبر
لیسد و بوسد لب فرزند ما
چهرهٔ نوباوهٔ دلبند ما
بر سر و دست و تن آن بیگناه
سالک و جوش آرد و زخم سیاه
حصبه و اسهال ره‌آورد او
هر دلی آزردهٔ یک درد او
فتنهٔ بیداری و کابوس خواب
زِر زِر او صیحهٔ دیو عذاب
دشمن اندیشه و خصم خیال
مایهٔ نکبت‌، سر وزر و وبال

اطلاعات

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: پروژهٔ بازبینی OCR

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

ای مگس‌، ای دشمن نوع بشر
ای همه از عقرب و افعی بتر
هوش مصنوعی: ای مگس، ای دشمن انسان‌ها، تو که از عقرب و افعی هم خطرناکتر هستی.
در ره و در خانه و صحرا و باغ
موجب دردسر و موی دماغ
هوش مصنوعی: در هر مکانی، چه در مسیر راه، چه در خانه، چه در دشت و چه در باغ، همیشه عامل ایجاد مشکل و ناراحتی است.
قصهٔ پتیاره و مرگ سیاه
قصهٔ تست ای عدوی کینه‌خواه
هوش مصنوعی: داستان پتیاره و مرگ سیاه، داستان توست ای دشمن کینه‌توز.
تاخته ناگه ز سوی آسمان
آخته بر صحت و امن و امان
هوش مصنوعی: ناگهان، از سوی آسمان، تهدیدی به سوی ما آمد که بر امنیت و آرامش ما تاثیر گذاشت.
آمده بی رخصت و پوزش ز در
بر سر هر مسندی افشانده پر
هوش مصنوعی: او بدون اجازه و عذرخواهی وارد شده و بر روی هر صندلی یا جایگاهی نشسته و پر از زیبایی و زینت شده است.
در شده بی‌رقعهٔ دعوت به خوان
خورده و برخاسته پیش از کسان
هوش مصنوعی: آن شخص بدون هیچ نشانه‌ای از دعوت، به سر سفره نشسته و قبل از دیگران بلند شده است.
وز ره نامردمی و کین و قهر
بر سر هر طعمه‌ای افشانده زهر
هوش مصنوعی: از راه بی‌انصافی و کینه و دشمنی، زهر را بر روی هر طعمه‌ای پاشیده‌اند.
رفته سوی مزبله و آلوده‌پای
آمده بر سفرهٔ خلق خدای
هوش مصنوعی: به مکان‌های ناپاک رفته و در شرایط ناپسند قرار گرفته، اما با این حال بر سر سفره‌ی مردم نیکوکار نشسته است.
ریسته از پرخوری و کرده قی
کرده قی از بهر چه‌، ناخورده می
هوش مصنوعی: از زیادخوری دست کشیده و قید نوشیدن را زده، حالا به چه دلیل؟ که حتی از می هم نچشیده است.
این همه پیش من و تو می‌کند
بر سر و ریش من و تو می‌کند
هوش مصنوعی: این همه اتفاقات و رفتارها در برابر ما، بر روی احساسات و وضعیت ما تاثیر می‌گذارد.
ما و تو بگشوده بر این دیو، در
خانهٔ خود ساخته زیر و زبر
هوش مصنوعی: ما و شما در برابر این موجود شیطانی، در خانه‌ای که خودمان ساخته‌ایم، کاملاً درهم و برهم شده‌ایم.
لیسد و بوسد لب فرزند ما
چهرهٔ نوباوهٔ دلبند ما
هوش مصنوعی: فرزند ما لب‌هایش را بوسه‌باران کند و چهرهٔ نازنین و زیبای ما را نوازش کند.
بر سر و دست و تن آن بیگناه
سالک و جوش آرد و زخم سیاه
هوش مصنوعی: تن آن عابده بیگناه پر از جراحات و زخم‌های سیاه است و درد و رنجی که بر او وارد شده، نشان از تلاش و كوشش او دارد.
حصبه و اسهال ره‌آورد او
هر دلی آزردهٔ یک درد او
هوش مصنوعی: هر دل آزرده‌ای که درگیر درد و رنجی است، از او به عذاب و مشکل دچار می‌شود.
فتنهٔ بیداری و کابوس خواب
زِر زِر او صیحهٔ دیو عذاب
هوش مصنوعی: آشفتگی ناشی از بیداری و ترس از خواب، صدای عذاب و شیطانی است که در پس آن وجود دارد.
دشمن اندیشه و خصم خیال
مایهٔ نکبت‌، سر وزر و وبال
هوش مصنوعی: دشمنی با اندیشه و دشمنی با خیال، سبب بدبختی و عذاب است.

حاشیه ها

1399/11/14 14:02
مجید ع

این شعر ذوبحرین است و در دو وزن
مفتعلن مفتعلن فاعلن
و
فاعلاتن فاعلاتن فاعلات
خوانده می شود