اطلاعات
وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
حقهای زر داشت مردی بیخبر
چون بمرد و زو بماند آن حقه زر
هوش مصنوعی: مردی نادان یک حقه طلا داشت و زمانی که مرد، آن حقه طلا برای او باقی ماند.
بعد سالی دید فرزندش به خواب
صورتش چون موش و دو چشمش پر آب
هوش مصنوعی: پس از گذشت یک سال، او در خواب دید که فرزندش چهرهاش مثل موش شده و چشمانش پر از اشک است.
پس در آن موضع که زر بنهاده بود
موشی اندر گرد آن میگشت زود
هوش مصنوعی: در مکانی که طلا گذاشته شده بود، موشی به سرعت دور آن میچرخید.
گفت فرزندش کزو کردم سؤال
«کز چه این جا آمدی؟ بر گوی حال»
هوش مصنوعی: فرزندش از او پرسید که چرا به اینجا آمدهای و حال و احوالش را بگو.
گفت: «زر بنهادهام این جایگاه
من ندانم تا بدو کس یافت راه»
هوش مصنوعی: گفت که من طلا را در اینجا گذاشتهام، ولی نمیدانم تا وقتیکه کسی به آن دسترسی پیدا کند، چه زمانی اینجا خواهد بود.
گفت: «آخر صورت موشت چراست؟»
گفت: هر دل را که مهر زر بخاست
هوش مصنوعی: در آخر گفت که چرا چهره موش به این صورت است؟ پاسخ داد که هر دلی که عشق طلا را بخواهد، چنین حالتی خواهد داشت.
صورتش اینست و در من مینگر
پند گیر و زر بیفکن ای پسر!
هوش مصنوعی: اینطور که به نظر میرسد، او ظاهری زیبا دارد ولی مهمتر از آن، به باطن و دل او توجه کن. از تجربیات و درسهایی که از او میگیری بهرهمند شو و از چیزهای بیارزش فاصله بگیر، پسرم.
حاشیه ها
با درود،
سه تفاوت با نسخه دکتر شفیعی نو هست که معنا و آهنگ آن درست تر می نُماید:
1- بیت 1- تفاوت کوچک در نوع نوشتن "حقهٔ" گه " حقه ای" است و در خواندن نیز "حقه ای" موزون است.
2- بیت 2، مصرع 2، "صورتش چون موش و چشمش پر آب" که به گونه "صورتش چون موش و دو چشمش پر آب" است.
3- بیت 6، مصراع دوم، "گفت هر دل را که مهر زر نخاست" که " گفت هر دل را که مهر زر بخاست" است.
با سپاس
---
پاسخ: با تشکر، مطابق تحقیق شما تصحیح شد.
1403/04/23 02:06
Mojtaba Razaq zadeh
من ندانم تا بدو کس راه یافت یعنی چه
1404/07/26 00:09
محسن عبدی
منظور این است که نمیدانم به آن ظرف زر کسی راه یافت یا نه؟ یعنی پیدایش کرده اند یا نه؟
1404/08/18 10:11
محمد نوری
سلام
بیت:
گفت آخر صورت موشت چراست
گفت هر دل را که مهر زر بخاست
بخاست اشتباه است و باید نخاست باشد با توجه به منطق الطیر، تصحیح دکتر محمود عابدی و دکتر تقی پورنامداریان.
با نخاست معنا کامل و بهتر است.
معنا مصرع دوم: گفت هر دل را که اون دل مهر زر نخاست...