گنجور

بخش ۹ - در تحریض متابعت قطب عالم که شیخ مرشد کامل زمانه است

گر وصال دوست می خواهی بیا
بنده شود این خواجۀ دل زنده را
خواجۀ دل زنده قطب عالم است
مرکز دوران چرخ اعظم است
مهدی و هادی ره آن کامل است
کز خودی وارسته با حق واصل است
ز آفرینش مقصد و مقصود اوست
اوست مغز و جمله عالم همچو پوست
رهنما آنست کو ره دیده است
گر منزلهای جان گر د ی ده است
منزل امن و خطر دانسته است
از بد و نیک جهان وارسته است
پیر می باید که داند علم دین
تا بود رهدان و رهبین از یقین
باشدش از هر مقامی صد نشان
نز شنیده بلکه از عین العیان
پیر آن باشدکه بینا شد به دوست
جملۀ عالم طفیل دید اوست
از دو عالم یار بیند او عیان
خودنبیند غیر او فاش و نهان
پیر آن باشد که از عین العیان
هر چه بیند حق در او بیند عیان
اینچنین رهبر چو بینی زینهار
دامنش را گیر و دست از او مدار
هر چه او گوید به صدق دل شنو
خاک او شو در ره غولان مرو

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
قالب شعری: مثنوی
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

گر وصال دوست می خواهی بیا
بنده شود این خواجۀ دل زنده را
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی به وصال دوست دست یابی، باید این بنده‌وار بکوشی و این خواسته‌ی دل زنده را پیگیری کنی.
خواجۀ دل زنده قطب عالم است
مرکز دوران چرخ اعظم است
هوش مصنوعی: کوچک‌ترین حس دل، مرکز تمام توجهات و کانون اصلی جهان است و در واقع، نقطه‌ی اوج تغییرات و تحولات در هستی به شمار می‌آید.
مهدی و هادی ره آن کامل است
کز خودی وارسته با حق واصل است
هوش مصنوعی: مهدی و هادی به راهی می‌روند که کامل و بی‌نقص است، زیرا آنان از خودخواهی و قیدهای دنیوی آزاد شده‌اند و به حق و حقیقت وصل شده‌اند.
ز آفرینش مقصد و مقصود اوست
اوست مغز و جمله عالم همچو پوست
هوش مصنوعی: هدف و نیروی خلاقیت در عالم وجود، اوست. او مانند مغز است و همه چیز در جهان همچون پوسته‌ای است که به او وابسته است.
رهنما آنست کو ره دیده است
گر منزلهای جان گر د ی ده است
هوش مصنوعی: راهنما کسی است که راه را دیده و تجربه کرده است، حالا چه در مورد منزل‌های روحی انسان باشد یا در سفر به دیاری دیگر.
منزل امن و خطر دانسته است
از بد و نیک جهان وارسته است
هوش مصنوعی: آدمی که از خوبی‌ها و بدی‌های دنیا آگاه است، می‌داند کجا را برای زندگی امن انتخاب کند و از خطر دور بماند.
پیر می باید که داند علم دین
تا بود رهدان و رهبین از یقین
هوش مصنوعی: انسانی که باید در امور دین بصیرت داشته باشد، باید تجربه و دانش کافی داشته باشد تا بتواند دیگران را در راه راست هدایت کند و از یقین خود آگاه باشد.
باشدش از هر مقامی صد نشان
نز شنیده بلکه از عین العیان
هوش مصنوعی: او از هر جایگاه و مقامی نشانه‌هایی دارد، اما نه از شنیده‌ها، بلکه از دیده‌ها و تجربیات واقعی خود.
پیر آن باشدکه بینا شد به دوست
جملۀ عالم طفیل دید اوست
هوش مصنوعی: پیر کسی است که به لطف و محبت دوست آگاه شده و همه چیز را وابسته به او می‌بیند.
از دو عالم یار بیند او عیان
خودنبیند غیر او فاش و نهان
هوش مصنوعی: او تنها یار خود را به صورت واضح می‌بیند و هیچ چیز دیگری، چه آشکار و چه پنهان، را نمی‌بیند.
پیر آن باشد که از عین العیان
هر چه بیند حق در او بیند عیان
هوش مصنوعی: پیر واقعی کسی است که هر چه در برابرش می‌بیند، حقیقت را به وضوح در آن مشاهده می‌کند.
اینچنین رهبر چو بینی زینهار
دامنش را گیر و دست از او مدار
هوش مصنوعی: اگر چنین رهبری را دیدی، مراقب باش و هرگز از حمایت و پیروی او دست نکش.
هر چه او گوید به صدق دل شنو
خاک او شو در ره غولان مرو
هوش مصنوعی: هر چه او بگوید را با دل و جان بپذیر و همچون خاک زیر پای او باش، اما در مسیر غول‌ها قدم نگذار.