غزل شمارهٔ ۶۱۳۷
شمع را شب تیغ روشن از نیام آید برون
از سیاهی اختر پروانه شام آید برون
حسن کامل می شود در پرده شرم و حیا
از ته این ابر ماه نو تمام آید برون
سبزه می آید به دشواری برون از زیر سنگ
خط به تمکین زان لب یاقوت فام آید برون
می شود از آفتاب تند محشر خامسوز
از تنور خاک، نان هر که خام آید برون
از رهایی بیشتر باشد ز زندانش خطر
از تن خاکی چو جانی ناتمام آید برون
دیدن پنهان او نگذاشت در من زندگی
آه ازان روزی که این تیغ از نیام آید برون
نزل خاصان است صائب حرف شورانگیز عشق
از دو صد طوطی یکی شیرین کلام آید برون
غزل شمارهٔ ۶۱۳۶: حرف پوچی کز دهان اهل لاف آید برونغزل شمارهٔ ۶۱۳۸: نیست ممکن پخته کس زین خاکدان آید برون
اطلاعات
وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
شمع را شب تیغ روشن از نیام آید برون
از سیاهی اختر پروانه شام آید برون
هوش مصنوعی: در دل شب، شمعی روشن میشود که نورش به مانند تیغی از غبار تاریکی بیرون میآید و ستارگان شب در کنار پروانهها درخشش خود را نمایان میکنند.
حسن کامل می شود در پرده شرم و حیا
از ته این ابر ماه نو تمام آید برون
هوش مصنوعی: زیبایی کامل در سایهی شرم و حیا بروز میکند، مانند ماه نو که از پشت این ابرها به تدریج نمایان میشود.
سبزه می آید به دشواری برون از زیر سنگ
خط به تمکین زان لب یاقوت فام آید برون
هوش مصنوعی: سبزه به سختی از زیر سنگ بیرون میآید، و این نشان میدهد که با سختی و تلاش، زیبایی (که در اینجا به لب یاقوتی تشبیه شده) به دست میآید.
می شود از آفتاب تند محشر خامسوز
از تنور خاک، نان هر که خام آید برون
هوش مصنوعی: از گرمای سوزان آفتاب در روز قیامت، نه تنها نان پخته بلکه نان خام نیز از تنور زمین به بیرون میآید.
از رهایی بیشتر باشد ز زندانش خطر
از تن خاکی چو جانی ناتمام آید برون
هوش مصنوعی: اگر کسی از بند رهایی یابد، ممکن است خطر بیشتری نسبت به زندانی بودنش داشته باشد. وقتی که روحی در جسمی خاکی زندگی میکند، ممکن است که این روح ناقص و ناتمام از جسم خارج شود.
دیدن پنهان او نگذاشت در من زندگی
آه ازان روزی که این تیغ از نیام آید برون
هوش مصنوعی: دیدن او که در خفا است، باعث شده که من نتوانم زندگی کنم. آه از آن روزی که این تیغ (خطر یا مشکل) از نیام (محل نگهداری) خارج شود.
نزل خاصان است صائب حرف شورانگیز عشق
از دو صد طوطی یکی شیرین کلام آید برون
هوش مصنوعی: حرفهای جذاب و دلانگیز عشق تنها در گفتار ویژهای بیان میشوند، مثل اینکه از میان صدها طوطی تنها یکی از آنها میتواند با شیرینی کلامش جلوهگر شود.

صائب