غزل شمارهٔ ۶۱۳۶
حرف پوچی کز دهان اهل لاف آید برون
تیغ چو بینی است کز جهل از غلاف آید برون
جان قدسی روز خوش در پیکر خاکی ندید
این سزای آن پری کز کوه قاف آید برون
عیش صافی در بساط گردش افلاک نیست
چون می از مینای بر هم خورده صاف آید برون؟
چون هنر کامل شود خود می شود غماز خود
خون چو گردد مشک، آهو را ز ناف آید برون
آن نگاه شرمگین نگذاشت جان در هیچ کس
آه ازان روزی که این تیغ از غلاف آید برون
در غریبی می شود رنگین سخن بیش از وطن
سرخ رو گردد چو شمشیر از غلاف آید برون
بی توقف واصل دریای رحمت می شود
از تن خاکی روان هر که صاف آید برون
غزل شمارهٔ ۶۱۳۵: دل چو گردد صاف آن مه بی حجاب آید برونغزل شمارهٔ ۶۱۳۷: شمع را شب تیغ روشن از نیام آید برون
اطلاعات
وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
حرف پوچی کز دهان اهل لاف آید برون
تیغ چو بینی است کز جهل از غلاف آید برون
هوش مصنوعی: اگر سخن بیمحتوا و توخالی از زبان افرادی که فقط در ادعا بزرگند بیرون بیاید، مانند تیزی تیغی است که از نادانی و ناآگاهی در میآید.
جان قدسی روز خوش در پیکر خاکی ندید
این سزای آن پری کز کوه قاف آید برون
هوش مصنوعی: روح پاکی در زندگی دنیوی خوشی و شادی را نمیبیند، و این پاداش آن پری است که از کوه قاف بیرون میآید.
عیش صافی در بساط گردش افلاک نیست
چون می از مینای بر هم خورده صاف آید برون؟
هوش مصنوعی: زندگی خوش و بیدغدغه در چرخشهای روزگار وجود ندارد، زیرا همانطور که شراب از مینا که به هم خورده بیرون میآید، در این دنیا هم چیزهای ناب و خالص به راحتی به دست نمیآید.
چون هنر کامل شود خود می شود غماز خود
خون چو گردد مشک، آهو را ز ناف آید برون
هوش مصنوعی: زمانی که هنر به کمال برسد، خود به خود نمایان میشود. مانند هنگامی که مشک به بلوغ میرسد، بوی آن از ناف آهو بیرون میآید.
آن نگاه شرمگین نگذاشت جان در هیچ کس
آه ازان روزی که این تیغ از غلاف آید برون
هوش مصنوعی: نگاه خجالتزدهای که او دارد، باعث شده که هیچکس نتواند از دلش نالهای سر دهد، بخصوص از زمانی که این شمشیر از نیام خارج شود.
در غریبی می شود رنگین سخن بیش از وطن
سرخ رو گردد چو شمشیر از غلاف آید برون
هوش مصنوعی: در زمان دوری از وطن، انسان ممکن است به خوشحالی و شادابی بیشتری برسد و سخنانش رنگارنگ و جذاب شود. مانند اینکه وقتی شمشیر از غلاف بیرون میآید، درخشندگی و زیبایی خاصی پیدا میکند.
بی توقف واصل دریای رحمت می شود
از تن خاکی روان هر که صاف آید برون
هوش مصنوعی: هر کس که با نیتی پاک و صادق بیوقفه تلاش کند، به برکت رحمت الهی دست مییابد و از چنگال دنیای مادی رها میشود.

صائب