گنجور

غزل شمارهٔ ۲۱۰

از خسیسان چاره نبود مردم بگزیده را
می شود گاهی به برگ کاه حاجت، دیده را
نیک بیش از بد حجاب راه بینایان شود
زحمت گل بیشتر از خار باشد دیده را
قدر صحرای عدم را رفتگان دانند چیست
توتیای چشم باشد خاک، طوفان دیده را
نیست در طبع گرانجانان نصیحت را اثر
شور محشر برنیانگیزد ره خوابیده را
چشم خواب آلود را در خلوت دل بار نیست
حاش لله کعبه پوشد جامه پوشیده را
لازم غفلت بود خواری، نبینی رهروان
می کنند اکثر به پا بیدار، ره خوابیده را؟
از علایق فارغند آزاد مردان همچو سرو
خار نتواند گرفتن دامن برچیده را
نیست آسان معنی پیچیده صائب یافتن
رهنما از پیچ و تاب است این ره پیچیده را

اطلاعات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

از خسیسان چاره نبود مردم بگزیده را
می شود گاهی به برگ کاه حاجت، دیده را
هوش مصنوعی: از رفتار و ویژگی‌های افراد سطحی و کم‌عمق نمی‌توان انتظار کمک و امید داشت؛ گاهی اوقات افرادی که مورد احترام و انتخاب مردم هستند، نیز ممکن است به چیزهایی کم‌اهمیت و پیش پا افتاده احتیاج داشته باشند.
نیک بیش از بد حجاب راه بینایان شود
زحمت گل بیشتر از خار باشد دیده را
هوش مصنوعی: خوبی‌ها بیشتر از بدی‌ها مانع بینش افراد می‌شود، همان‌طور که زحمت کشیدن برای گل، بیشتر از زحمت خارها است.
قدر صحرای عدم را رفتگان دانند چیست
توتیای چشم باشد خاک، طوفان دیده را
هوش مصنوعی: رفتن به دنیای عدم و ناشناخته را تنها کسانی درک می‌کنند که تجربه‌اش را داشته‌اند. برای آن‌ها، زیبایی و ارزش این سرزمین ناشناخته مثل تکه‌ای از خاکی است که می‌تواند نگرش و بینش افراد را تغییر دهد، اما در عین حال، ممکن است همچون یک طوفان، دیدگاه‌های آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
نیست در طبع گرانجانان نصیحت را اثر
شور محشر برنیانگیزد ره خوابیده را
هوش مصنوعی: طبیعت انسان‌های بزرگ و با ارزش به گونه‌ای است که نصیحت‌ها در آن‌ها تأثیر چندانی ندارد. احساسات شدید و پرشور نمی‌تواند فردی را که در خواب و غفلت است، بیدار کند.
چشم خواب آلود را در خلوت دل بار نیست
حاش لله کعبه پوشد جامه پوشیده را
هوش مصنوعی: چشم خسته و خواب آلود در دل پر از راز نمی‌تواند بار سنگینی را تحمل کند، هیچ فرقی ندارد که معبدی مانند کعبه نیز پوشیده باشد.
لازم غفلت بود خواری، نبینی رهروان
می کنند اکثر به پا بیدار، ره خوابیده را؟
هوش مصنوعی: برای اینکه در سختی ها دچار ذلت نشوی، باید هوشیار و بیدار باشی. آیا نمی بینی که مسافران و راهروان زیادی هستند که در حال حرکت و تلاشند، در حالی که عده ای دیگر در خواب غفلت به سر می برند؟
از علایق فارغند آزاد مردان همچو سرو
خار نتواند گرفتن دامن برچیده را
هوش مصنوعی: آزاد مردان مانند درخت سرو، از وابستگی‌ها و خواسته‌ها دور هستند و نمی‌توانند به راحتی دامان کسی را که به دور از این وابستگی‌ها ایستاده، بگیرند.
نیست آسان معنی پیچیده صائب یافتن
رهنما از پیچ و تاب است این ره پیچیده را
هوش مصنوعی: پیدا کردن راهنما برای درک معانی دشوار آسان نیست؛ در واقع، این مسیر پرپیچ و خم نیاز به راهنمایی دارد.

خوانش ها

غزل شمارهٔ ۲۱۰ به خوانش پزی ساتکنی عندلیب