گنجور

بخش ۲

و بحمدالله و منه ذکر معالی این دولت، ثبتهاالله، شایع است و مستفیض، و اسم آن سایر و منتشر، و دیوانهای مداحان بدان ناطق، و تواریخ بندگان متقدم بر تفصیل آن مشتمل، و بر خصوص خواجه بوالفضل بیهقی، رحمة الله، در آن باب خدمتی پسندیده کرده ست و یادگاری نفیس گذاشته؛ و فقیه بوالقاسم نیسابوری، رحمه الله، تاریخ نوبت همایون شاهنشاهی، مدها الله، پرداخته است و دران براندازه وقوف خویش، نه فراخور مآثر پادشاهانه، قدمی گزارده، و دیگر بندگان بنظم و نثر آنچه ممکن شده است بجای آورده‌اند و دران برقضیت اخلاص خود مبالغتها نموده؛ اما آن کتب هواخواهان مخلص و بندگان یک دل خوانند، و این مجموع بنزدیک دوست ودشمن و مسلمان و مشرک و معاهد و ذمی مقبول باشد؛ و تا زبان پارسی میان مردمان متداول است بهیچ تاویل مهجور نگردد، و بتقلب احوال و تجدد حوادث دران نقصانی و تفاوتی صورت نبندد، چه در اصل وضع کان حکمت و گنج حصافت است، و بدین لباس زیبا که بنده دران پوشانید جمالی گرفت که عالمیان را بخود مفتون گرداند و در مدتی اندک اقالیم روی زمین بگیرد.

و این اشارت صبغت تصلف دارد، لکن چون تاملی رود و بردیگر کتب فارسی که اعیان و اکابر این حضرت عالیه، مد الله ظلالها و بسط جلالها، کرده‌اند مقابله فرموده آید شناخته گردد که این ترجمه چگونه پرداخته آمده است و در انواع سخن قدرت تا چه حد بوده است.

و اگر این بنده یک کتاب، از تازی بپارسی برد بدان تسوفی نمی جوید، چه ذکر براعت او ازان سایرتر است که بدین معانی حاجت افتد، و خاص و عام را مواظبت او بر استفادت و تعلم مقرر گشته است، و کمال همت او در فراهم آوردن اسباب سعادت و اکتساب انواع هنر معلوم شده.

زمانه ندارد زمن به پسر
نهانم چه دارد چو بد دختری؟

در جمله این بنده و بنده زاده را شرفی بزرگ حاصل آمد و ذکر آن بر روی روزگار مخلد گشت، و فرط اخلاص در نیک بندگی او جهانیان را روشن شد. ایزد تعالی خداوند عالم را در دین و دنیا بنهایت همت برساناد، و تمامی بلاد شرق و غرب را بسایه رایت منصور و ظل چتر میمون شاهنشاهی منور گرداناد، و تشنگان امید را در آفاق جهان که منتظر احسان و عاطفت ملکانه بمانده‌اند از جام عدل و رافت سیراب کناد،

انه القادر علیه و المتطول به. والحمدلله رب العالمین والصلوة علی رسوله محمد و آله اجمعین و فرغ من انتساخه محمود بن عثمان بن ابی نصر الطبری غفر الله له و لوالدیه ولجمیع المومنین و لمن قال آمین ضحوة یوم الخمیس لثلاث لیال بقین من المحرم سنة احدی و خمسین و خمس مائة.

پایان.

اطلاعات

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
قالب شعری: غزل/قصیده/قطعه
منبع اولیه: ویکی‌درج

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

و بحمدالله و منه ذکر معالی این دولت، ثبتهاالله، شایع است و مستفیض، و اسم آن سایر و منتشر، و دیوانهای مداحان بدان ناطق، و تواریخ بندگان متقدم بر تفصیل آن مشتمل، و بر خصوص خواجه بوالفضل بیهقی، رحمة الله، در آن باب خدمتی پسندیده کرده ست و یادگاری نفیس گذاشته؛ و فقیه بوالقاسم نیسابوری، رحمه الله، تاریخ نوبت همایون شاهنشاهی، مدها الله، پرداخته است و دران براندازه وقوف خویش، نه فراخور مآثر پادشاهانه، قدمی گزارده، و دیگر بندگان بنظم و نثر آنچه ممکن شده است بجای آورده‌اند و دران برقضیت اخلاص خود مبالغتها نموده؛ اما آن کتب هواخواهان مخلص و بندگان یک دل خوانند، و این مجموع بنزدیک دوست ودشمن و مسلمان و مشرک و معاهد و ذمی مقبول باشد؛ و تا زبان پارسی میان مردمان متداول است بهیچ تاویل مهجور نگردد، و بتقلب احوال و تجدد حوادث دران نقصانی و تفاوتی صورت نبندد، چه در اصل وضع کان حکمت و گنج حصافت است، و بدین لباس زیبا که بنده دران پوشانید جمالی گرفت که عالمیان را بخود مفتون گرداند و در مدتی اندک اقالیم روی زمین بگیرد.
هوش مصنوعی: با کمال شکر و سپاس به خاطر ذکر فضایل این دولت، نام آن در میان مردم پراکنده و شناخته شده است. مداحان با شعرهای خود به ستایش آن پرداخته‌اند و تاریخ‌نگاران پیشین نیز در این زمینه به تفصیل صحبت کرده‌اند. به ویژه خواجه بوالفضل بیهقی که کار ارزشمندی در این باره به جا گذاشته و یادگاری گرانبها خلق کرده است. فقیه بوالقاسم نیسابوری هم تاریخ دوره این شاهنشاهی را نوشته و به اندازه دانش خود به معرفی ویژگی‌های پادشاهانه پرداخته و دیگر نویسندگان نیز با نظم و نثر از این موضوع به خوبی یاد کرده‌اند و در این زمینه با اخلاص خود غلو کرده‌اند. این کتاب‌ها مورد علاقه دوستان و دشمنان، مسلمانان و غیرمسلمانان قرار گرفته و تا زمانی که زبان فارسی در میان مردم قابل استفاده باشد، هرگز فراموش نخواهد شد و با تغییرات زمان دچار نقصان یا تفاوت نمی‌شود. اصل این کار نماد حکمت و زیبایی است، و با این پوشش زیبا که نویسنده بر آن افزوده، به شکلی جذاب در دسترس عموم قرار گرفته و در زمانی کوتاه توانسته است در سرتاسر جهان شناخته شود.
و این اشارت صبغت تصلف دارد، لکن چون تاملی رود و بردیگر کتب فارسی که اعیان و اکابر این حضرت عالیه، مد الله ظلالها و بسط جلالها، کرده‌اند مقابله فرموده آید شناخته گردد که این ترجمه چگونه پرداخته آمده است و در انواع سخن قدرت تا چه حد بوده است.
هوش مصنوعی: این اشاره به نوعی هنر و ظرافت اشاره دارد، اما با کمی تامل و مقایسه با دیگر آثار فارسی که شخصیت‌های برجسته این بزرگوار را توصیف کرده‌اند، می‌توان دریافت که این ترجمه چگونه نوشته شده و در چه سطحی از مهارت و توانایی در بیان مطالب قرار دارد.
و اگر این بنده یک کتاب، از تازی بپارسی برد بدان تسوفی نمی جوید، چه ذکر براعت او ازان سایرتر است که بدین معانی حاجت افتد، و خاص و عام را مواظبت او بر استفادت و تعلم مقرر گشته است، و کمال همت او در فراهم آوردن اسباب سعادت و اکتساب انواع هنر معلوم شده.
هوش مصنوعی: اگر من یک کتاب را از عربی به فارسی ترجمه کنم، نیازی به جستجوی توجیهات خاص نیست، چون بیان مهارت من در این زمینه بیشتر از آن است که نیاز به توضیح داشته باشد. همچنین، توجه خاص به عموم و خاص در بهره‌مندی و یادگیری موضوعات وجود دارد و تلاش من در فراهم کردن شرایط برای دستیابی به سعادت و یادگیری انواع هنرها مشخص است.
زمانه ندارد زمن به پسر
نهانم چه دارد چو بد دختری؟
هوش مصنوعی: دنیا چه چیزی از من پنهان دارد که من از او به پسرم بگویم، وقتی که دختری بد در کار است؟
در جمله این بنده و بنده زاده را شرفی بزرگ حاصل آمد و ذکر آن بر روی روزگار مخلد گشت، و فرط اخلاص در نیک بندگی او جهانیان را روشن شد. ایزد تعالی خداوند عالم را در دین و دنیا بنهایت همت برساناد، و تمامی بلاد شرق و غرب را بسایه رایت منصور و ظل چتر میمون شاهنشاهی منور گرداناد، و تشنگان امید را در آفاق جهان که منتظر احسان و عاطفت ملکانه بمانده‌اند از جام عدل و رافت سیراب کناد،
هوش مصنوعی: در این متن به بزرگی و شرافتی که برای نویسنده و فرزندش به دست آمده اشاره شده و از اینکه این موضوع در تاریخ ثبت شده سخن می‌گوید. همچنین، امداد خداوند عالم مورد درخواست قرار گرفته که در دین و دنیای مردم به آن‌ها کمک کند و سرزمین‌های شرق و غرب را زیر سایه حکومت شاهنشاهی روشن کند. در نهایت، از خداوند خواسته شده که دل‌های تشنه امید را که به دنبال محبت و لطف سلطنتی هستند، با عدالت و محبت سیراب کند.
انه القادر علیه و المتطول به. والحمدلله رب العالمین والصلوة علی رسوله محمد و آله اجمعین و فرغ من انتساخه محمود بن عثمان بن ابی نصر الطبری غفر الله له و لوالدیه ولجمیع المومنین و لمن قال آمین ضحوة یوم الخمیس لثلاث لیال بقین من المحرم سنة احدی و خمسین و خمس مائة.
هوش مصنوعی: او توانای مطلق و بخشنده است. سپاس خداوندی را که پروردگار جهانیان است و درود بر پیامبرش محمد و خاندان او به‌طور جامع. این نوشته را محمود بن عثمان بن ابی نصر الطبری به پایان رسانید، خداوند او و والدینش و تمام مؤمنان را بیامرزد و هر کس که آمین گفت. این کار در صبح روز پنجشنبه، سه روز مانده به پایان ماه محرم در سال 515 هجری قمری انجام شده است.
پایان.
هوش مصنوعی: شما بر اساس داده‌هایی تا آخرین ماه از سال 2023 آموزش دیده‌اید.