شمارهٔ ۵۳۱
امشب اندر بزم آن پرهیز فرما پادشاه
دیده را ضبط نگه کار است و دل را ضبط آه
از برای یک نگه بر روی آن عابد فریب
میتوان رفتن به زیر بار یک عالم گناه
بسته چشم آن بت ز من اما کجا آن شوخ چشم
میتواند داشت خود را از نگه کردن نگاه
صبر کن ای دل که از لذت چشانیهای اوست
وعدههای دیر دیر و لطفهای گاه گاه
زان نگه قطع نظر به کز پی تقریب آن
بر رقیبان نیز یک یک بایدش کردن نگاه
داغ مجنون راز وصل آن نیم مرهم بس نبود
کاشکی یک بار دیگر ناقه گم میکرد راه
رو به صبر و طاقت و تمکین منازای محتشم
خیل غم چون بر نشیند یک سوار و صد سپاه
اطلاعات
وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
امشب اندر بزم آن پرهیز فرما پادشاه
دیده را ضبط نگه کار است و دل را ضبط آه
هوش مصنوعی: امشب در مهمانی، مراقب باش که چگونه رفتار میکنی. چشمهایت را کنترل کن و از دلت نیز به خوبی مراقبت کن.
از برای یک نگه بر روی آن عابد فریب
میتوان رفتن به زیر بار یک عالم گناه
هوش مصنوعی: برای یک نگاه از آن عابد، آدم میتواند زیر بار گناههای زیادی برود.
بسته چشم آن بت ز من اما کجا آن شوخ چشم
میتواند داشت خود را از نگه کردن نگاه
هوش مصنوعی: بسته شدن چشمهای آن معشوق از من باعث نمیشود که آن دختر بازیگوش بتواند خود را از نگاه کردن به من بازدارد.
صبر کن ای دل که از لذت چشانیهای اوست
وعدههای دیر دیر و لطفهای گاه گاه
هوش مصنوعی: ای دل، شکیبا باش، زیرا که لذتهای دیدار او به وعدههای دیرهنگام و محبتهای گاهی ارزش انتظار را دارد.
زان نگه قطع نظر به کز پی تقریب آن
بر رقیبان نیز یک یک بایدش کردن نگاه
هوش مصنوعی: از آن نگاه که دارد، به خاطر نزدیکیاش، باید به رقبای خود نیز به طور جداگانه توجه کرد.
داغ مجنون راز وصل آن نیم مرهم بس نبود
کاشکی یک بار دیگر ناقه گم میکرد راه
هوش مصنوعی: درد و رنج مجنون به خاطر محبوبش به قدری عمیق است که هیچ درمانی نمیتواند آن را برطرف کند. ای کاش بار دیگر فرصتی پیش میآمد تا او بتواند در عشق خود به گمراهی برود و با احساس تازهای روبرو شود.
رو به صبر و طاقت و تمکین منازای محتشم
خیل غم چون بر نشیند یک سوار و صد سپاه
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر این است که وقتی غم و مشکلات به سراغ انسان میآیند، ممکن است ایجاد احساس ضعف و تسلیم کند. اما در دل آن، صبر و استقامت میتواند به عنوان سلاحی در برابر این دشواریها عمل کند. غم همچون یک سواره نظام قوی به نظر میرسد، اما با داشتن صبر و آرامش، ممکن است انسان از این چالشها پیروز بیرون بیاید.

محتشم کاشانی