شمارهٔ ۲۷۱
بتی که از همه پوشیده ماند لطف تنش
نگشته محرم او کس برون ز پیرهنش
شد آفریده زآب زلال در عجبم
که چون ز جامه ترشح نمیکند بدنش
بر او غیور چنانم که گر دلم فشرد
به صبر پای بپوشم ز چشم خویشتنش
دمید خط ز بناگوش او ازان آفت
نگاه دار خدایا حوالی ذقنش
نه آن خط است همانا که عنکبوت خیال
تنیده دایره مشک گرد نسترنش
خیال قامت آن لاله رخ سهی سرویست
که چاک دل صاحبدلان بود چمنش
گذر کن از سخن بوسه این نه بس جامی
که بگذرد سخنان تو بر لب و دهنش
اطلاعات
وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری: غزل
منبع اولیه: ویکیدرج
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برگردان به زبان ساده
بتی که از همه پوشیده ماند لطف تنش
نگشته محرم او کس برون ز پیرهنش
هوش مصنوعی: بیتی که ذکر شده به زیبایی و رازآلودگی عشق اشاره دارد. میتوان گفت: زیبایی و لطفی که در وجود اوست، کمتر کسی توانسته آن را بشناسد و به درون دلش راهی پیدا کند. هیچکس از رازهای او بیخبر مانده و تنها خود او از این لطافت آگاه است.
شد آفریده زآب زلال در عجبم
که چون ز جامه ترشح نمیکند بدنش
هوش مصنوعی: در اینجا به زیبایی و شگفتی آفرینش انسان اشاره شده است. شاعر به این نکته اشاره میکند که بدن آدمی که از آب پاک و زلال خلق شده، چگونه است که در تماس با آب ترشح نمیکند یا خیس نمیشود. این بیان نشاندهنده هماهنگی و تعادل در آفرینش است.
بر او غیور چنانم که گر دلم فشرد
به صبر پای بپوشم ز چشم خویشتنش
هوش مصنوعی: من به او خیلی علاقهمندم؛ به گونهای که اگر دلم را به خاطر او بفشارند، با صبر و شکیبایی میتوانم از نگاه خودم دورش کنم.
دمید خط ز بناگوش او ازان آفت
نگاه دار خدایا حوالی ذقنش
هوش مصنوعی: چشمهای او مانند نوری درخشنده است که از چهرهاش میتابد و در اطراف چانهاش، زیبایی خاصی وجود دارد که آدمی را captivated میکند.
نه آن خط است همانا که عنکبوت خیال
تنیده دایره مشک گرد نسترنش
هوش مصنوعی: این جمله به این معنی است که آن خطوطی که به نظر میرسند، در واقع تنها نتیجهی خیالاتی هستند که مانند تار عنکبوت، دور یک چیز زیبا و پیچیده بافته شدهاند.
خیال قامت آن لاله رخ سهی سرویست
که چاک دل صاحبدلان بود چمنش
هوش مصنوعی: تصویر زیبایی از آن لاله با چهرهای دلربا مانند سرو بلند و خوش قد و قامت است که دلهای عاشقان را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد و چمن آنجا مکانی است که دلهای آنها به درد آمده.
گذر کن از سخن بوسه این نه بس جامی
که بگذرد سخنان تو بر لب و دهنش
هوش مصنوعی: از بوسه و سخن عبور کن، زیرا این فقط یک لذت زودگذر است و حرفهای تو به سرعت از لبها و دهانش عبور میکند.

جامی