گنجور

شرح بیتی از سنایی

عاشقان در دمی دو عید کنند
عنکبوتان مگس قدید کنند

بدان نور اللّٰه بصیرتک بنور العیان که در نظر اهل کشف و شهود، عالم هر لحظه‌ای به حسب اقتضای ذاتی خود قطع نظر از موجد نموده، نیست می‌گردد، و به مدد وجودی که عبارت از نفس رحمانی است، هست می‌شود؛ و از سرعت انقضا و تجدد، محجوب زمان و مکان این معنا را در نمی‌یابد.

هر زمان نو می‌شود دنیا و ما
بی‌خبر از نو شدن اندر بقا
آن ز تیری مستمر شکل آمده است
چون شررکش تیز جنبانی به دست
شاخ آتش را بجنبانی به ساز
در نظر آتش نماید بس دراز

عاشق کسی است که که حجب ظلمانی و نورانی به آتش محبت و عشق سوخته، به حقایق امور وصول یافته باشد. دو عید، عبارت از نیستی و هستی است که هر لحظه در نظر عارف عاشق واقع است. چه عید در اصطلاح، مایعود علی القلب است و جماعتی که به دام تعینات و تقیدات مقید و گرفتارند، که عنکبوتان عبارت از آن جماعت است، مگس قدید کنند، یعنی وجودات موهومه عالم را باقی و ثابت و متحقق می‌شمارند و از حقیقت حال غافلند که اشیا را وجود حقیقی نیست، و موجودیت اشیا عبارت از نسبت وجود حق است به ایشان، و چون آن نسبت قطع کردده می‌شود، اشیاء معدوماتند، که: «التوحید اسقاط الاضافات».

جهان را نیست هستی جز مجازی
سراسر حال او لهو است و بازی‌‌

والسّلام - تمّ

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری: غزل/قصیده/قطعه
منبع اولیه: کتابخانهٔ تصوف

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

عاشقان در دمی دو عید کنند
عنکبوتان مگس قدید کنند
هوش مصنوعی: عاشقان در یک لحظه جشن و خوشحالی می‌گیرند، در حالی که عنکبوت‌ها مگس‌ها را به دام می‌اندازند.
بدان نور اللّٰه بصیرتک بنور العیان که در نظر اهل کشف و شهود، عالم هر لحظه‌ای به حسب اقتضای ذاتی خود قطع نظر از موجد نموده، نیست می‌گردد، و به مدد وجودی که عبارت از نفس رحمانی است، هست می‌شود؛ و از سرعت انقضا و تجدد، محجوب زمان و مکان این معنا را در نمی‌یابد.
هوش مصنوعی: بدان که نور الهی بصیرت تو را به حقیقت نور عیان روشن می‌کند. از دیدگاه عارفان و اهل شهود، وجود عالم به طور مداوم و بر اساس ذات خود، بدون تأثیر از موجد، در حال ناپدید شدن است و تنها با وجودی که از نفس رحمانی ناشی می‌شود، دوباره تحقق می‌یابد. از آنجا که این فرآیند بسیار سریع و در حال تغییر است، زمان و مکان نمی‌توانند این حقیقت را درک کنند.
هر زمان نو می‌شود دنیا و ما
بی‌خبر از نو شدن اندر بقا
هوش مصنوعی: هر لحظه دنیا تغییر می‌کند و ما در حالی که از این تغییرات بی‌خبر هستیم، همچنان در حال زندگی و ادامه حیات هستیم.
آن ز تیری مستمر شکل آمده است
چون شررکش تیز جنبانی به دست
هوش مصنوعی: شکل او به خاطر تیر پیوسته‌ای است که به شتاب حرکت می‌کند، مانند شعله‌ای که به تندی در دستانش می‌رقصد.
شاخ آتش را بجنبانی به ساز
در نظر آتش نماید بس دراز
هوش مصنوعی: اگر شاخه‌ای را که در آتش است بچرخانی، به نظر می‌رسد که آتش خیلی بزرگ و طولانی‌تر می‌شود.
عاشق کسی است که که حجب ظلمانی و نورانی به آتش محبت و عشق سوخته، به حقایق امور وصول یافته باشد. دو عید، عبارت از نیستی و هستی است که هر لحظه در نظر عارف عاشق واقع است. چه عید در اصطلاح، مایعود علی القلب است و جماعتی که به دام تعینات و تقیدات مقید و گرفتارند، که عنکبوتان عبارت از آن جماعت است، مگس قدید کنند، یعنی وجودات موهومه عالم را باقی و ثابت و متحقق می‌شمارند و از حقیقت حال غافلند که اشیا را وجود حقیقی نیست، و موجودیت اشیا عبارت از نسبت وجود حق است به ایشان، و چون آن نسبت قطع کردده می‌شود، اشیاء معدوماتند، که: «التوحید اسقاط الاضافات».
هوش مصنوعی: عاشق کسی است که با عشق و محبت، به درک عمیق‌تری از واقعیت‌ها رسیده است. دو روز جشن در نظر عارف عاشق، به معنای نبودن و بودن است که هر لحظه تجربه می‌شود. جشن در واقع، به معنی بازگشت به قلب است. افرادی که در دام تعصبات و محدودیت‌ها گرفتار شده‌اند، شبیه عنکبوت‌هایی هستند که در تلاشند تا حقیقت را کاملاً درک کنند. آن‌ها وجودات غیرواقعی را ثابت و واقعی می‌پندارند و از حقیقت موضوع غافل هستند، در حالی که واقعیت اشیاء وابسته به وجود حقیقت است. وقتی این وابستگی قطع می‌شود، اشیاء دیگر وجود ندارند، به این معنا که توحید به معنای محو نسبت‌هاست.
جهان را نیست هستی جز مجازی
سراسر حال او لهو است و بازی‌‌
هوش مصنوعی: جهان وجود واقعی ندارد و تنها یک نمایشی است. در حقیقت، همه چیز در این دنیا برای سرگرمی و تفریح است.
والسّلام - تمّ
هوش مصنوعی: با سلام و احترام - پایان.